اسکناس ۱۰٬۰۰۰ دینار عراق از آن دسته اسکناسهای خارجی است که ارزش کلکسیونی آن تنها به رقم درجشده روی اسکناس محدود نمیشود؛ این قطعه، دو نماد مهم از تاریخ و هویت فرهنگی عراق را در کنار هم قرار داده است. حضور یادمان آزادی بغداد در یک سو و تصویر تاریخی مناره الحدباء موصل در سوی دیگر، این اسکناس را به روایتی تصویری از تاریخ معاصر عراق تبدیل کرده است.
در نمای اصلی، یادمان آزادی در میدان تحریر بغداد دیده میشود؛ اثر مشهور هنرمند عراقی جواد سلیم که از شناختهشدهترین آثار هنر مدرن عراق به شمار میرود. این یادمان با پیکرهها و نمادهای خود، بخشهایی از تاریخ معاصر، مبارزات اجتماعی و هویت ملی عراق را روایت میکند و حضور آن بر روی اسکناس، به این قطعه هویتی فراتر از یک وسیله پرداخت داده است.
اما شاید مهمترین ویژگی این اسکناس برای یک مجموعهدار، تصویری باشد که در پشت آن ثبت شده است: مناره الحدباء مسجد النوری در موصل. این مناره تاریخی که قرنها یکی از نمادهای شناختهشده شهر موصل بود، در جریان درگیریهای سال ۲۰۱۷ تخریب شد. به همین دلیل، اسکناسی که تصویر آن را پیش از نابودی در خود ثبت کرده، برای علاقهمندان به تاریخ و میراث فرهنگی عراق جذابیت مستند و تاریخی ویژهای دارد.
این تضاد تصویری، جذابیت اسکناس را دوچندان میکند؛ یک سو نماد بغداد مدرن و هویت ملی عراق را نشان میدهد و سوی دیگر، یادگاری از یکی از بناهای تاریخی و شاخص موصل را حفظ کرده است. از این منظر، کلکسیون اسکناس میتواند چیزی فراتر از جمعآوری پولهای قدیمی باشد؛ زیرا هر اسکناس گاهی تصویری از بناها، شخصیتها و اتفاقاتی را حفظ میکند که بخشی از آنها در گذر زمان تغییر کرده یا حتی از میان رفتهاند.
استفاده از بستر ترکیبی هیبریدی (Hybrid Substrate) و مجموعهای از عناصر امنیتی نیز نشاندهنده تلاش برای افزایش دوام و امنیت اسکناسهای مدرن عراق است. این ویژگی در کنار ابعاد نسبتاً بزرگ و طراحی چندلایه، برای مجموعهدارانی که به اسکناسهای معاصر خاورمیانه و تحول فناوری چاپ پول علاقه دارند، اهمیت قابل توجهی دارد.
از نگاه مجموعهداری و کلکسیون اسکناس خارجی، اسکناس ۱۰٬۰۰۰ دیناری عراق نمونهای جذاب از پیوند میان اقتصاد، هنر، معماری و تاریخ معاصر است. تصویر یادمان آزادی و مناره الحدباء، این اسکناس را به قطعهای تبدیل کرده که حتی خارج از ارزش اسمی خود نیز اطلاعات تاریخی و فرهنگی قابل توجهی برای مجموعهدار دارد.
برای علاقهمندان به اسکناس عراق، اسکناسهای خاورمیانه، کلکسیون اسکناس و تاریخ پول، این قطعه میتواند جایگاه ویژهای در مجموعه داشته باشد؛ زیرا چیزی را ثبت کرده که اسکناسهای معدودی قادر به انجام آن هستند: حفظ تصویری از یک میراث تاریخی پیش از آنکه برای همیشه از میان برود.
دوران حکومت: جمهوری عراق