تمبر «شکافت هسته اورانیوم» از مجموعه سه‌گانه برندگان جایزه نوبل فیزیک و شیمی آلمان غربی است که به افتخار سه دانشمند برجسته، آلبرت اینشتین، اتو هان و ماکس فون لائو منتشر شد. سهم اتو هان در این مجموعه به یکی از بنیادی‌ترین دستاوردهای علم فیزیک و شیمی هسته‌ای اختصاص دارد: کشف شکافت هسته‌ای. انتخاب این موضوع، بزرگداشت جایگاه پژوهش علمی در تاریخ معاصر آلمان و معرفی دستاوردی بود که مسیر علم و فناوری و تحولات سیاسی قرن بیستم را عمیقاً تحت تأثیر قرار داد.

در مرکز مضمون تمبر، فرایند شکافت هسته اورانیوم قرار دارد؛ پدیده‌ای که طی آن هسته سنگین اورانیوم پس از جذب یک نوترون، به دو هسته سبک‌تر تقسیم می‌شود و انرژی قابل‌توجهی آزاد می‌کند. این کشف حاصل پژوهش‌های اتو هان و فریتس اشتراسمان در برلین بود. آن‌ها در دسامبر ۱۹۳۸ با بررسی محصولات بمباران اورانیوم، وجود باریم را شناسایی کردند؛ نتیجه‌ای که از نظر شیمیایی غیرمنتظره بود و نشان می‌داد هسته اورانیوم به اجزای کوچک‌تری تقسیم شده است. تفسیر نظری این پدیده را لیزه مایتنر و اتو فریش در سال ۱۹۳۹ ارائه کردند و اصطلاح «شکافت هسته‌ای» (Nuclear Fission) برای آن به کار رفت.

هان در سال ۱۹۴۴ جایزه نوبل شیمی را به دلیل کشف شکافت هسته‌های اتمی سنگین دریافت کرد. اهمیت تاریخی این دستاورد تنها به پیشرفت دانش اتمی محدود نماند؛ شکافت هسته‌ای بعدها اساس توسعه راکتورهای هسته‌ای، تولید انرژی اتمی، تولید برق، استفاده از انرژی هسته‌ای در دانش پزشکی و فناوری‌های تسلیحاتی هسته‌ای شد. از همین رو، این کشف در تاریخ علم جایگاهی دوگانه دارد: هم نماد توانایی پژوهش تجربی بشر است و هم یادآور مسئولیت‌های اخلاقی و سیاسی ناشی از قدرت فناوری.

در طراحی تمبر، نمودار مربوط به شکافت هسته اورانیوم نقش محوری دارد و موضوع علمی را به زبانی تصویری بازنمایی می‌کند. نام اتو هان، عنوان جایزه نوبل شیمی و سال دریافت آن نیز روی تمبر درج شده‌اند؛ بنابراین این اثر علاوه بر نمایش یک پدیده علمی، هویت دانشمند و دستاورد تاریخی او را به‌روشنی معرفی می‌کند.

برای مجموعه‌داران تمبرهای علمی، تاریخ شیمی، فیزیک هسته‌ای و یادبود برندگان جایزه نوبل، این تمبر نمونه‌ای شاخص از بازتاب دستاوردهای علمی در هنر تمبرسازی آلمان است.

شما می‌توانید همین تمبر را در سبد خرید خود به آلبوم مجموعه تمبر خود اضافه کنید.