تمبر مری لایون (Mary Lyon) یکی از تمبرهای مجموعه مشهور آمریکاییان بزرگ (Great Americans) ایالات متحده آمریکا است که در ۲۸ فوریه ۱۹۸۷ منتشر شد. این تمبر با ارزش اسمی ۲ سنت، چهره زنی را به تصویر می‌کشد که نامش با توسعه آموزش عالی زنان در آمریکا گره خورده است. برای علاقه‌مندان به تمبرهای قدیمی آمریکا، تمبر زنان مشهور، تاریخ آموزش و مجموعه Great Americans، این قطعه یکی از نمونه‌های قابل توجه فیلاتلیک قرن بیستم محسوب می‌شود.

این تمبر در جمهوری فدرال ایالات متحده آمریکا، در دوره ریاست‌جمهوری رونالد ریگان (Ronald Reagan) منتشر شد. موضوع آن مری لایون، آموزگار و فعال حوزه آموزش زنان در قرن نوزدهم، است. لایون در سال ۱۸۳۷ مدرسه Mount Holyoke Female Seminary را بنیان گذاشت؛ مؤسسه‌ای که بعدها به کالج Mount Holyoke تبدیل شد و یکی از مراکز مهم آموزش عالی زنان در آمریکا بود.

انتخاب مری لایون برای مجموعه Great Americans اهمیت ویژه‌ای دارد، زیرا این مجموعه شخصیت‌هایی را معرفی می‌کرد که در تاریخ و فرهنگ آمریکا تأثیرگذار بوده‌اند. موضوع این تمبر نه یک رویداد سیاسی یا نظامی، بلکه آموزش، زنان و شخصیت‌های برجسته آمریکایی است. به همین دلیل، این قطعه برای مجموعه‌های موضوعی مرتبط با زنان مشهور، معلمان و تاریخ آموزش نیز جذابیت دارد.

از نظر طبقه‌بندی پستی، این قطعه تمبر غیریادبودی (Definitive) است؛ بنابراین برای بزرگداشت یک مناسبت خاص منتشر نشده و در چارچوب تمبرهای ارزش اسمی جاری ایالات متحده قرار می‌گیرد. ارزش اسمی آن ۲ سنت آمریکا است؛ رقمی که در زمان انتشار برای استفاده در نظام پستی ایالات متحده تعیین شده بود.

از نظر ظاهری، تمبر دارای رنگ آبی روشن (Bright Blue) است و ابعاد آن ۲۲ × ۲۵ میلی‌متر اعلام شده است. طراحی فشرده و پرتره‌محور آن با ساختار کلی مجموعه Great Americans هماهنگ است و چهره مری لایون عنصر اصلی تصویر را تشکیل می‌دهد.

یکی از ویژگی‌های فنی جالب این قطعه، نبود واترمارک و استفاده از کاغذ Tagged است. این ویژگی برای مجموعه‌داران تخصصی اهمیت دارد، زیرا مواد نشانگر موجود در کاغذ امکان بررسی تمبر با نور فرابنفش را فراهم می‌کند. بر اساس مشخصات کاتالوگی، زیر نور UV با طول موج ۳۹۵ نانومتر تمبر به رنگ صورتی روشن و زیر نور ۳۶۵ نانومتر به رنگ زرد-سبز دیده می‌شود. این ویژگی می‌تواند در شناسایی گونه‌های مختلف این تمبر اهمیت داشته باشد.

روش چاپ این اثر چاپ گود (Recess) بوده و دندانه آن Line 11 است. ترکیب روش چاپ، نوع کاغذ، دندانه و ویژگی فلورسنت، مجموعه‌ای از مشخصات فنی را در اختیار کلکسیونر قرار می‌دهد که برای شناسایی دقیق نمونه اهمیت دارند.

در کاتالوگ‌های بین‌المللی، این تمبر با شماره Michel US 1869y، Stamp Number US 2169، Yvert et Tellier US 1700 و Stanley Gibbons US 2109 ثبت شده است. وجود این شناسه‌های کاتالوگی، امکان مقایسه و شناسایی دقیق قطعه را در میان مجموعه‌های تخصصی تمبرهای ایالات متحده فراهم می‌کند.

تمبر مری لایون علاوه بر ارزش فیلاتلیک، نماینده بخشی از تاریخ اجتماعی و آموزشی آمریکا نیز هست. تصویر یک آموزگار زن در مجموعه Great Americans نشان می‌دهد که تمبر چگونه می‌تواند شخصیت‌های فرهنگی و آموزشی را در کنار سیاستمداران و دیگر چهره‌های تاریخی وارد حافظه تصویری یک کشور کند. همین پیوند میان تاریخ زنان، آموزش، فرهنگ آمریکایی و فیلاتلی به این تمبر جذابیت خاصی می‌بخشد.

اگر به حوزه کلکسیون تمبر علاقه دارید، همین حالا این تمبر ارزشمند را به سبد خرید خود اضافه کنید.