تمبر
-
وضعیتمُهر نخورده / بی باطل
-
نوع تمبررسمی و دولتی
-
کشور
گاهی یک روش ساده پزشکی میتواند مسیر مراقبت از میلیونها انسان را تغییر دهد. ویرجینیا اپگار (۱۹۰۹–۱۹۷۴)، پزشک برجسته آمریکایی، از جمله زنانی بود که با پشتکار علمی و نگاه دقیق خود چنین تأثیری بر تاریخ پزشکی گذاشت. تمبر ۲۰ سنت ایالات متحده که در ۲۴ اکتبر ۱۹۹۴ به تصویر او اختصاص یافت، بخشی از مجموعه آمریکاییان بزرگ است؛ مجموعهای که چهرههای اثرگذار در تاریخ، علم، فرهنگ و جامعه آمریکا را معرفی میکرد. این انتشار تنها ادای احترام به یک پزشک برجسته نبود، بلکه نام زنی را به یاد میآورد که ارزیابی سلامت نوزادان را به یکی از مراحل مهم مراقبتهای پزشکی تبدیل کرد.
اپگار در ۷ ژوئن ۱۹۰۹ در شهر وستفیلد، نیوجرسی به دنیا آمد. او پس از تحصیل در کالج ماونت هولیوک، وارد دانشکده پزشکی دانشگاه کلمبیا شد و در سال ۱۹۳۳ مدرک پزشکی خود را دریافت کرد. علاقه اولیهاش جراحی بود، اما محدودیتهایی که در آن دوران برای حضور زنان در این رشته وجود داشت، مسیر حرفهای او را به سوی بیهوشی سوق داد. همین انتخاب بعدها زمینهساز یکی از مهمترین دستاوردهای پزشکی قرن بیستم شد. اپگار در سال ۱۹۴۹ به نخستین زنی تبدیل شد که در دانشکده پزشکان و جراحان دانشگاه کلمبیا به مقام استاد تمام رسید.
مهمترین دستاورد او طراحی امتیاز آپگار (Apgar Score) در سال ۱۹۵۲ بود؛ روشی استاندارد برای ارزیابی وضعیت جسمانی نوزاد بلافاصله پس از تولد. این روش پنج شاخص اصلی را بررسی میکند: رنگ پوست، ضربان قلب نوزاد، واکنشهای انعکاسی، تون عضلانی و تنفس. هر شاخص امتیازی از صفر تا دو میگیرد و مجموع امتیازها میتواند حداکثر به ده برسد. ارزیابی در دقیقه نخست و معمولاً پنج دقیقه پس از تولد انجام میشود تا کادر درمان بتواند وضعیت نوزاد و نیاز احتمالی او به مراقبت فوری را تشخیص دهد. این روش بهتدریج به یکی از ابزارهای شناختهشده مراقبت از نوزادان در سراسر جهان تبدیل شد و نقش مهمی در گسترش نوزادشناسی و توجه تخصصیتر به سلامت نوزادان ایفا کرد.
اپگار پس از سالها فعالیت دانشگاهی، در سال ۱۹۵۹ به بنیاد March of Dimes پیوست و فعالیت خود را بر پژوهش، پیشگیری و درمان نقصهای مادرزادی و بهبود سلامت مادران و نوزادان متمرکز کرد. او در زمینه پیشگیری از بیماریهای مادرزادی، واکسیناسیون سرخجه و اهمیت مراقبتهای دوران بارداری نیز فعالیت گستردهای داشت. در واقع، میراث علمی او فقط به یک آزمون پزشکی محدود نماند؛ اپگار تلاش کرد توجه جامعه پزشکی و افکار عمومی را به سلامت نوزادان، زایمان ایمن و پیشگیری از مشکلات مادرزادی جلب کند.
تمبر مورد بحث در ۲۴ اکتبر ۱۹۹۴ در شهر دالاس، تگزاس منتشر شد. انتخاب اپگار برای این مجموعه نتیجه تلاش چندساله خانواده او و گروهی از متخصصان پزشکی بود که خواهان ثبت نام و خدماتش در تاریخ پستی آمریکا بودند. در کنار این انگیزه بزرگداشت، انتشار تمبر دلیل کاربردی و پستی مشخصی هم داشت: ارزش اسمی ۲۰ سنت برای پاسخگویی به نرخ جدید ارسال کارتپستال در نظر گرفته شده بود که از اول ژانویه ۱۹۹۵ به اجرا درآمد. بنابراین این تمبر هم یادبودی از یک چهره اثرگذار علمی بود و هم بخشی از نیاز روزمره نظام پستی آمریکا را تأمین میکرد.
در مرکز تمبر، پرترهای از ویرجینیا اپگار دیده میشود که با خطوط ظریف و متراکم چاپ گراور شکل گرفته است. چهره او رو به بیننده قرار دارد و عینک ظریف، موهای کوتاه و حالت مرتب آنها، همراه با لبخندی ملایم، تصویری آرام و متفکرانه از این پزشک ارائه میکند. گوشواره کوچک و پوشش تیرهای که در قسمت شانه و یقه دیده میشود، از دیگر جزئیات پرتره است. سایهپردازی نقطهای در اطراف سر و چهره، بدون استفاده از رنگهای متعدد، به تصویر عمق داده و آن را از زمینه روشن جدا میکند.
تمام عناصر اصلی تمبر با رنگ قهوهای مایل به قرمز چاپ شدهاند؛ انتخابی که با ظاهر رسمی و ساده مجموعه آمریکاییان بزرگ هماهنگی دارد. نام «Virginia Apgar» بهصورت عمودی در حاشیه سمت چپ نوشته شده و عنوان شغلی «Physician» در سمت راست قرار گرفته است. در بخش پایین سمت چپ، سالهای زندگی او، یعنی 1909–1974، دیده میشود و در پایین سمت راست عبارت «USA» همراه با ارزش اسمی 20 سنت قرار دارد. ترکیب این نوشتهها با پرتره، هویت علمی و شخصی اپگار را بدون شلوغ کردن طرح معرفی میکند. طراحی تمبر را رابرت اندرسون انجام داد و چاپ آن به روش گراور صورت گرفت.
این تمبر برای مجموعهداران تمبرهای پزشکی، تمبرهای مشاهیر زن و آثار مرتبط با تاریخ علم و سلامت اهمیت ویژهای دارد. حضور ویرجینیا اپگار در مجموعه آمریکاییان بزرگ، توجه به نقش زنان در پیشرفت پزشکی را نیز برجسته میکند. از سوی دیگر، ارزش اسمی ۲۰ سنت و ارتباط انتشار آن با تغییر نرخ کارتپستال در سال ۱۹۹۵، این تمبر را به نمونهای جالب از پیوند میان تاریخ اجتماعی، خدمات پستی و بزرگداشت شخصیتهای علمی تبدیل کرده است. تنوع رنگی گزارششده برای برخی نمونهها نیز میتواند در بررسی گونههای چاپی این تمبر مورد توجه مجموعهداران تخصصی قرار گیرد.
شما میتوانید این تمبر را در سبد خرید به آلبوم مجموعه تمبر خود اضافه کنید.