تمبر
-
وضعیتمُهر نخورده / بی باطل
-
نوع تمبرتمبر خیریه
-
کشور
تمبر خیریه 5+10 پزتا اسپانیا با طرح پلنگ صحرایی منتشرشده در ۲۹ دسامبر ۱۹۶۰، یکی از نمونههای مجموعهای است که به مناسبت روز تمبر انتشار یافت و حیاتوحش را به موضوع اصلی طراحی خود تبدیل کرد. تصویر این تمبر به پلنگ با نام علمی Panthera pardus اختصاص دارد؛ یکی از شناختهشدهترین گربهسانان بزرگ جهان که بهواسطه پوشش خالدار، قدرت بدنی، چابکی و توانایی بالای سازگاری با محیطهای گوناگون شناخته میشود. انتخاب این جانور برای یک تمبر، در کنار ارزش پستی و یادبود آن، جلوهای از توجه به جانوران و طبیعت در طراحی تمبرهای آن دوره به شمار میرود.
پلنگ از خانواده گربهسانان (Felidae) و راسته گوشتخواران (Carnivora) است. این گونه در گستره جغرافیایی وسیعی از آفریقا تا بخشهایی از آسیا زندگی کرده و توانسته است با زیستگاههای بسیار متفاوتی سازگار شود. جنگلها، ساواناها، بوتهزارها، مناطق کوهستانی و حتی نواحی خشک و بیابانی از جمله محیطهایی هستند که پلنگ در آنها حضور داشته است. برخلاف برخی گربهسانان بزرگ که به زیستگاههای محدودتری وابستهاند، پلنگ انعطافپذیری زیستمحیطی چشمگیری دارد. همین ویژگی سبب شده است که این جانور در فرهنگهای گوناگون نمادی از قدرت، هوشیاری، استتار و چابکی باشد. البته تصویر پلنگ بر روی این تمبر بهتنهایی مشخص نمیکند که جانور موردنظر متعلق به کدام زیرگونه یا جمعیت جغرافیایی است.
صحرای اسپانیا نام قلمرویی در شمالغرب آفریقا بود که در زمان انتشار این تمبر تحت اداره اسپانیا قرار داشت. این سرزمین در تاریخ استعمار آفریقا جایگاه ویژهای داشت و بعدها تحولات سیاسی گستردهای را تجربه کرد. امروزه بخش عمده این قلمرو با نام صحرای غربی شناخته میشود. انتشار تمبرهای اختصاصی برای چنین قلمروهایی، افزون بر کارکرد پستی، بخشی از نظام اداری و ارتباطی حکومت استعماری اسپانیا بود. مجموعههای تمبر این سرزمین اکنون برای بررسی تاریخ سیاسی، فرهنگی و ارتباطات پستی شمالغرب آفریقا اهمیت دارند.
این تمبر ارزش اسمی ۱۰+۵ سنتیمو دارد. ساختار دوگانه ارزش اسمی نشان میدهد که با یک تمبر خیریه روبهرو هستیم؛ یعنی مبلغ درجشده در آن از دو بخش تشکیل شده است: ارزش پستی و مبلغ اضافی.. تمبر با روش لیتوگرافی افست چاپ شده و رنگ ارغوانی مایل به قرمز آن، جلوه مشخصی به تصویر جانور بخشیده است. ابعاد آن 25 × 41 میلیمتر است و دندانهبندی ½ ۱۳ × ۱۳دارد. طراح اثر Jaime Olcina بوده و چاپ آن را ضرابخانه و چاپخانه ملی اسپانیا، موسوم به Fábrica Nacional de Moneda y Timbre، بر عهده داشته است. تیراژ انتشار نیز به یک میلیون و پنجاه هزار قطعه رسیده است.
از نظر تمبرشناسی، این اثر به دلیل ترکیب موضوع جانورشناسی، مناسبت روز تمبر و انتشار خیریه، برای مجموعهداران تمبرهای حیاتوحش و مستعمرات سابق اسپانیا جالب توجه است. همچنین ارزش اسمی دوگانه، رنگ خاص، نام طراح و مشخصات چاپی آن امکان بررسی و مقایسه این نمونه را با دیگر تمبرهای مجموعه روز تمبر سال ۱۹۶۰ فراهم میکند. حضور تصویر پلنگ، یکی از جانوران شاخص دنیای گربهسانان، به این تمبر جذابیت تصویری و موضوعی ویژهای داده است.
شما میتوانید این تمبر را در سبد خرید به آلبوم مجموعه تمبر خود اضافه کنید.