تمبر
-
وضعیتمُهر خورده / باطله
-
نوع تمبررسمی و دولتی
-
کشور
محمدظاهرشاه (Mohammed Zahir Shah) یکی از مهمترین چهرههای تاریخ سیاسی افغانستان در قرن بیستم است؛ پادشاهی که سلطنت او از سال ۱۹۳۳ تا ۱۹۷۳ ادامه یافت و طولانیترین دوره پادشاهی در تاریخ معاصر این کشور را رقم زد. تمبر ۳۵ پولی افغانستان که در ۲۱ مارس ۱۹۵۱ منتشر شد، تصویری رسمی از این پادشاه را در قالب مجموعه تمبرهای بناهای تاریخی و سلطنتی افغانستان به نمایش میگذارد.
در زمان انتشار این تمبر، افغانستان تحت سلطنت محمدظاهرشاه اداره میشد. این دوره با تلاش برای توسعه نهادهای دولتی، گسترش ارتباطات خارجی و پیشبرد برنامههای نوسازی کشور همراه بود. انتشار تمبرهایی با تصویر پادشاه در چنین ساختار سیاسی، علاوه بر تأمین نیازهای پستی، کارکردی نمادین نیز داشت؛ زیرا تصویر فرمانروا یکی از ابزارهای بازنمایی اقتدار سلطنت و هویت رسمی دولت به شمار میرفت.
محمدظاهرشاه در سال ۱۹۱۴ میلادی متولد شد و پس از ترور پدرش، محمدنادرشاه، در سال ۱۹۳۳ به سلطنت رسید. او تا سال ۱۹۷۳ بر افغانستان حکومت کرد؛ زمانی که با کودتای محمدداوودخان، نظام پادشاهی افغانستان پایان یافت و جمهوری افغانستان اعلام شد. بنابراین، این تمبر به دورهای تعلق دارد که سلطنت همچنان چارچوب اصلی سازمان سیاسی افغانستان بود.
از نظر طراحی، عنصر محوری تمبر چهره پادشاه است. انتخاب پرتره فرمانروا بهعنوان موضوع اصلی، تمبر را از یک وسیله ساده مبادله پستی فراتر میبرد و آن را به سندی تصویری از تاریخ سلطنت افغانستان تبدیل میکند. رنگ بنفش خاکستری نیز ویژگی بصری مشخص این انتشار است. این رنگ در کنار چاپ رسمی پرتره، ظاهر نسبتاً آرام و تشریفاتی اثر را شکل میدهد.
ابعاد تمبر 18 × 21 میلیمتر است و چاپ آن با روش گود (Recess Printing) انجام شده؛ روشی که در آن نقش از طریق فرورفتگیهای ایجادشده روی سطح چاپ منتقل میشود. این شیوه در چاپ تمبرهای کلاسیک برای بازنمایی دقیق خطوط و جزئیات تصویر به کار میرفت. دندانهبندی ½ ۱۲شانهای نیز امکان جداسازی تمبرها از یکدیگر را فراهم میکند. چاپ این انتشار در شرکت بریتانیایی واترلو اند سانز انجام شده است؛ چاپخانهای باسابقه در تولید تمبرهای پستی کشورهای مختلف.
از منظر تمبرشناسی، این اثر برای مجموعههای مرتبط با تاریخ سلطنت افغانستان، پادشاهان قرن بیستم، شخصیتهای سیاسی و تمبرهای تاریخی آسیا اهمیت موضوعی دارد. همچنین قرارگرفتن آن در مجموعه انتشار سال ۱۹۵۱، امکان بررسی تمبرهای مرتبط با بناهای تاریخی و بازنمایی سلطنت در نظام پستی افغانستان را فراهم میکند.
شما میتوانید این تمبر را در سبد خرید به آلبوم مجموعه تمبر خود اضافه کنید.