تمبر
-
وضعیتمُهر خورده / باطله
-
نوع تمبرمناسبتی و یادبودی
-
کشور
این تمبر بریتانیا که در ۲۷ اکتبر ۱۹۹۷ منتشر شد، بابانوئل را در کنار یکی از وسایل شناختهشدهٔ جشن کریسمس در فرهنگ مردم انگلیس به تصویر میکشد: ترقهٔ کریسمس که در انگلیسی با عنوان (Christmas Cracker) شناخته میشود. این انتشار به مناسبت یکصد و پنجاهمین سالگرد پیدایش این وسیله انجام شد؛ وسیلهای که برخلاف نامش، برای آتشبازی ساخته نشده، بلکه بخشی از سرگرمی، شوخی و غافلگیری در دورهمیهای کریسمس است. یکی از نکات مهم در مورد این تمبر، درج پرتره محو ملکه الیزابت دوم به صورت طلاکوب روی قسمت بالایی سمت راست تمبر است.
ترقهٔ کریسمس معمولاً لوله مقوایی و رنگارنگی است که در کاغذ تزئینی پیچیده میشود و دو سر آن را میکشند. با کشیده شدن دو طرف، نوار کوچکی درون آن صدایی شبیه ترکیدن ایجاد میکند. داخل ترقه نیز ممکن است کلاه کاغذی، لطیفه، معما یا هدیهای کوچک قرار داشته باشد. در بریتانیا، باز کردن این ترقهها اغلب بخشی از دورهمی خانوادگی و بهویژه شام روز کریسمس است؛ دو نفر دو سر آن را میگیرند و با کشیدن همزمان، محتویاتش را آشکار میکنند.
ریشهٔ این رسم به تام اسمیت (Tom Smith)، شیرینیفروش لندنی، بازمیگردد. روایت مشهور پیدایش ترقهٔ کریسمس میگوید او در میانهٔ قرن نوزدهم با الهام از بستهبندی شیرینی و ایدهٔ ایجاد صدایی ناگهانی، محصولی تازه طراحی کرد. این وسیله بهتدریج از بستهای ساده برای شیرینی به سرگرمی جشن تبدیل شد و هدیههای کوچک، کاغذهای رنگی و لطیفهها به محتویات آن راه یافتند. سالگردی که مجموعهٔ تمبرهای سال ۱۹۹۷ به آن اختصاص داشت، به همین سنت فرهنگی و تجاری اشاره میکرد.
جزئیات تصویر تمبر بر همراهی دو نماد کریسمس تأکید دارد: بابانوئل، شخصیت محبوب هدیهآور، و ترقهٔ سنتی که غافلگیری و خنده را به جمع خانوادگی میآورد. در این ترکیب، کریسمس علاوه بر اینکه مناسبتی مذهبی یا زمانی برای هدیه دادن است، مجموعه آیینهای اجتماعی و سرگرمیهای خانوادگی را نیز در بر میگیرد. قرار گرفتن ترقه در کنار بابانوئل، پیوند میان هدیه و رسم بازی و شوخی در جشن بریتانیایی را بازنمایی میکند.
شاید شما بپرسید ارزش اسمی این تمبر چیست؟! پاسخ این است که اتفاقا یکی از نکات مهم این تمبر، عبارت درجشده 1st روی تمبر است که به ارزش پستی آن مربوط میشود. این عبارت به معنای «پست درجهٔ یک» است و مبلغ عددی مشخصی را نشان نمیدهد. تمبرهای کلاس اول برای ارسال مرسولات با تعرفهٔ درجهٔ یک بریتانیا به کار میروند و بهجای درج مبلغ ثابت، نوع خدمت پستی را مشخص میکنند. قیمت فروش این تمبر هنگام انتشار در سال ۱۹۹۷ برابر با ۲۶ پنس بود؛ بنابراین، این مبلغ قیمت اولیهٔ تمبر بود، نه عددی که بهعنوان ارزش اسمی روی آن چاپ شده باشد.
از نظر فنی، تمبر با روش گراور رنگی در چاپخانهٔ هریسون اند سانز چاپ شد. کاغذ آن دارای دو نوار فسفری بود که به تشخیص و پردازش ماشینی مرسولات پستی کمک میکردند. این تمبر بدون واترمارک منتشر شد و تیراژ آن به بیش از ۱۷۵ میلیون قطعه با ابعاد ۴۱×۳۰ میلیمتر رسید؛ رقمی که با عرضهٔ گستردهٔ تمبرهای مناسبتی در آستانهٔ فصل کریسمس تناسب داشت.
این تمبر افزون بر کاربرد پستی، بخشی از تاریخ فرهنگ عامهٔ بریتانیا را ثبت میکند؛ جایی که ابتکاری تجاری در دورهٔ ملکه ویکتوریا به سنتی خانوادگی تبدیل شد و سرانجام در قالب یک تمبر کریسمس به تصویر درآمد.
شما میتوانید این تمبر را به سبد خرید و به آلبوم مجموعه تمبر خود اضافه کنید.