تمبر
-
وضعیتمُهر خورده / باطله
-
نوع تمبرمناسبتی و یادبودی
-
کشور
تمبر کریسمس بریتانیا در ۲۷ اکتبر ۱۹۹۷، بخشی از مجموعهای یادبودی با عنوان «کریسمس ۱۹۹۷؛ یکصد و پنجاهمین سالگرد ترقه کریسمس یا ترقه سرگرمی سال نو میلادی» است. این مجموعه به مناسبت صد و پنجاهمین سالگرد رواج ترقههای کریسمس (Christmas Crackers) منتشر شد؛ وسیلهای سرگرمکننده که بهتدریج به یکی از نمادهای شناختهشده جشن کریسمس در بریتانیا تبدیل شد. ترقه کریسمس برخلاف نامش، بیشتر وسیلهای تشریفاتی و تفریحی است که هنگام کشیدن دو سر آن، با صدایی ناگهانی باز میشود و معمولاً کلاه کاغذی، شوخی یا پیام کوتاه و هدیهای کوچک درون آن قرار دارد.
پیشینه این وسیله به میانه قرن نوزدهم بازمیگردد. تام اسمیت (Tom Smith)، شیرینیفروش و تولیدکننده آبنبات اهل لندن، در شکلگیری و گسترش ترقههای کریسمس نقش اساسی داشت. او ابتدا با الهام از بستهبندی شیرینی و آبنبات، ایده قرار دادن پیامهای کوتاه و هدیه در بستههای تزئینی را گسترش داد و سپس سازوکار ایجاد صدای ناگهانی هنگام باز شدن بسته نیز به آن افزوده شد. این وسیله بهمرور از یک بستهبندی خلاقانه برای شیرینی به بخشی از آیینهای خانوادگی کریسمس تبدیل شد. بنابراین انتخاب موضوع یکصد و پنجاهمین سالگرد ترقه کریسمس برای مجموعه سال ۱۹۹۷، یادآور تاریخ یکی از سنتهای خاص جشنهای زمستانی بریتانیاست.
عنوان این نمونه، «کودکان و بابانوئل در حال کشیدن ترقههای کریسمس». تصویر، کودکان و بابانوئل را در فعالیتی مشترک و شاد نشان میدهد؛ صحنهای که با فضای خانوادگی و تفریحی کریسمس هماهنگ است. کشیدن ترقههای کریسمس معمولاً فعالیتی گروهی است: دو نفر دو سر یک ترقه را میگیرند و با کشیدن همزمان آن، بسته باز میشود. این رسم بهویژه در مهمانیها و دورهمیهای سال نو رواج دارد و لحظه باز شدن ترقه، با صدای ناگهانی و آشکار شدن محتویات آن، به بخشی از سرگرمی جمعی تبدیل میشود. حضور بابانوئل و کودکان در این تمبر نیز بر جنبه کودکانه، شاد و خانوادگی جشن تأکید میکند.
انتشار این تمبر در سری «کریسمس ۱۹۹۷؛ یکصد و پنجاهمین سالگرد ترقه کریسمس» نشان میدهد که موضوع مجموعه صرفاً بازنمایی نمادهای مذهبی یا تزئینات زمستان نبوده، بلکه به یکی از سنتهای اجتماعی و سرگرمکننده بریتانیا نیز توجه داشته است. از این جهت، اثر علاوه بر ارتباط با تاریخ تمبرهای کریسمس، به فرهنگ عامه و تاریخچه سرگرمیهای خانوادگی در این کشور نیز مربوط میشود.
طراحی تمبر را جان گورهام (John Gorham) انجام داده و چاپ آن بر عهده شرکت هریسون و پسران (Harrison & Sons Ltd.) بوده است. روش چاپ گراور عکس (Photogravure) امکان بازتولید جزئیات تصویری و طیفهای رنگی را فراهم کرده است. تمبر در ابعاد ۴۱ × ۳۰ میلیمتر و با رنگآمیزی چندرنگ منتشر شد. وجود یک نوار فسفری روی کاغذ، از ویژگیهای فنی آن برای استفاده در سامانههای پردازش پستی است. چسب پشت تمبر از نوع پیویای (PVA) بوده و دندانهبندی آن 14 × 15 است. ارزش پستی این نمونه نیز با عنوان «پست درجه دوم یا پست عادی» (Second Class) مشخص شده و بهجای مبلغ پولی ثابت، نوع خدمت پستی آن را نشان میدهد. تیراژ ۳۸۴٬۴۸۸٬۷۰۰ قطعه نیز گستردگی انتشار این تمبر را در شبکه پستی بریتانیا نشان میدهد.
این تمبر برای مجموعهداران علاقهمند به تمبرهای کریسمس بریتانیا، علاقهمندان به بابانوئل، سنتهای خانوادگی، جشنهای زمستانی و تاریخچه ترقههای کریسمس اهمیت موضوعی دارد. پیوند میان یک سنت سرگرمکننده و مناسبت صد و پنجاهمین سالگرد آن، این نمونه را از تمبرهایی که صرفاً به نمادهای عمومی کریسمس میپردازند متمایز میکند.
شما میتوانید این تمبر را در سبد خرید به آلبوم مجموعه تمبر خود اضافه کنید.