تمبر
-
وضعیتمُهر خورده / باطله
-
نوع تمبرمناسبتی و یادبودی
-
کشور
در سنتهای کهن اروپا، نشانهای خانوادگی و سلطنتی صرفاً آرایههایی برای تزئین سپر و کلاهخود نبودند؛ آنها زبان تصویری قدرت، نسب، وفاداری و منزلت اجتماعی به شمار میرفتند. هر رنگ، جانور، تاج یا نقش گیاهی میتوانست حامل معنایی تاریخی باشد و جایگاه صاحب نشان را در نظام اشرافی و سیاسی مشخص کند. تمبر بریتانیا در سال ۱۹۸۷، با تصویر نشان رسمی لرد لاین، مخاطب را به یکی از قدیمیترین سنتهای تشریفاتی اسکاتلند میبرد: نشان خار (Order of the Thistle)، عالیترین نشان شوالیهگری این سرزمین.
نشان خار در تاریخ اسکاتلند با پادشاهی، وفاداری به تاجوتخت و منزلت اشرافی پیوند خورده است. درباره خاستگاه نخستین آن روایتهای گوناگونی وجود دارد؛ برخی ریشههای آن را به پادشاهان اسکاتلند در قرون گذشته نسبت میدهند، اما تاریخ تأسیس اولیهاش بهطور قطعی روشن نیست. آنچه از نظر تاریخی مستندتر است، احیای رسمی این نشان در سال ۱۶۸۷ به فرمان جیمز هفتم اسکاتلند، معروف به جیمز دوم انگلستان، است. از همین رو، انتشار تمبر در سال ۱۹۸۷ به مناسبت سیصدمین سالگرد این رویداد صورت گرفت.
نشان خار از نظر تشریفاتی جایگاهی ممتاز دارد. این نشان بهطور سنتی به پادشاه یا ملکه و شانزده شوالیه اسکاتلندی تعلق دارد و اعطای آن از عالیترین افتخارات سلطنتی در نظام نشانهای بریتانیا است. شعار لاتین آن، Nemo me impune lacessit، به معنای «هیچکس بیمجازات به من تعرض نمیکند» است؛ عبارتی که با تاریخ نظامی و هویت ملی اسکاتلند پیوند خورده است. گیاه خار نیز نماد ملی اسکاتلند محسوب میشود و حضور آن در این نشان، معنایی فراتر از یک نقش گیاهی دارد.
اما شخصیت اصلی تصویر تمبر، لرد لاین، پادشاه اسلحه اسکاتلند (Lord Lyon King of Arms) است؛ مقامی که مسئولیت رسمی امور هرالدیک یا دانش و نظام نشانهای خانوادگی و سلطنتی اسکاتلند را بر عهده دارد. وظایف او شامل نظارت بر ثبت و اعطای نشانهای خانوادگی، بررسی مشروعیت استفاده از نشانها، رسیدگی به تخلفات مربوط به علائم هرالدیک و مشارکت در تشریفات رسمی سلطنتی است. این مقام در ساختار تاریخی اسکاتلند اهمیت ویژهای دارد، زیرا نظام نشانشناسی در این کشور صرفاً یک سنت هنری نیست، بلکه بخشی از نظم حقوقی و تشریفاتی آن به شمار میرود.
عنوان «پادشاه اسلحه» در اینجا به معنای فرمانروایی سیاسی نیست؛ بلکه عنوانی تخصصی در نظام هرالدیک است. لرد لاین در رأس تشکیلات نشانشناسی اسکاتلند قرار دارد و دادگاه ویژه او، معروف به دادگاه لرد لاین، صلاحیت رسیدگی به برخی اختلافات و تخلفات مربوط به نشانهای خانوادگی و سلطنتی را دارد. از این منظر، نشان او در تمبر ۱۹۸۷ انتخابی معنادار است: بزرگداشت نشان خار از طریق تصویر مقام رسمیای انجام شده که پاسداری از سنت نشانشناسی اسکاتلند بر عهده اوست.
جفری متیوز (Jeffery Matthews)، طراح تمبر، با استفاده از ترکیب چندرنگ و قالب مربع 35 × 35 میلیمتری، امکان نمایش جزئیات نشان هرالدیک را فراهم کرده است. چاپ این اثر به روش گراور نوری در چاپخانه Harrison & Sons انجام شد و تیراژ آن به بیش از ۳۳ میلیون نسخه رسید.
این تمبر تنها یادگاری از یک سالگرد سلطنتی نیست؛ سندی تصویری از استمرار سنتهای اشرافی، و تشریفات حقوقی اسکاتلند در ساختار پادشاهی بریتانیا ست. برای علاقهمندان به تمبرهای نشانشناسی، تاریخ اسکاتلند، نشانهای سلطنتی، شوالیهگری اروپایی و نمادهای خاندانهای اشرافی، این اثر جایگاهی ویژه در مجموعه تمبرهای تاریخی بریتانیا دارد.
شما میتوانید همین تمبر را در سبد خرید خود به آلبوم مجموعه تمبر خود اضافه کنید.