تمبر
-
وضعیتمُهر نخورده / بی باطل
-
نوع تمبرمناسبتی و یادبودی
-
کشور
یکی از تصاویر ماندگار در تاریخ هنر مسیحی، صحنه ورود مغان شرقی به پیشگاه عیسی مسیح است؛ سه مسافری که در روایت انجیل متی، با راهنمایی ستارهای در آسمان به بیت لحم میرسند و برای نوزاد هدایایی میآورند. این واقعه در سنت مسیحی با عنوان «ستایش مغان» (Adoration of the Magi) شناخته میشود و از سدههای نخستین مسیحیت تاکنون در نقاشی، تذهیب نسخههای خطی، نقاشی دیواری و آثار مذهبی بازنمایی شده است. تمبر ۱۸ پنس بریتانیا در سال ۱۹۹۱، این روایت را نه در قالب یک تصویرسازی معاصر، بلکه از طریق بازآفرینی جزئی از یک نسخه خطی مصور متعلق به قرن چهاردهم میلادی به مخاطبان معرفی میکند.
نکته مهم و جذاب این تمبر آن است که تصویر آن برگرفته از نسخه خطی قرونوسطایی «اعمال مریم و عیسی» (Acts of Mary and Jesus) است که در کتابخانه بادلیان دانشگاه آکسفورد (Bodleian Library, Oxford) نگهداری میشود. این نسخه، مجموعهای از روایتهای مرتبط با زندگی مریم و مسیح را در بر دارد و صحنههای مربوط به میلاد مسیح را درون حروف آغازین تزیینشده جای داده است.
این شیوه هنری را «تذهیب نسخههای خطی» (Illuminated Manuscripts) مینامند. در روزگاری که تولید کتاب فرایندی زمانبر و پرهزینه بود و نسخهها اغلب به سفارش کلیسا، خاندانهای اشرافی یا افراد ثروتمند تهیه میشدند، کاتبان و هنرمندان با آراستن حروف آغازین، صفحات کتاب را به آثار هنری تبدیل میکردند. گاهی حرف نخست یک متن با نقوش گیاهی، خطوط پیچیده، رنگهای درخشان و پیکرههای انسانی چنان گسترش مییافت که به قاب تصویری برای نمایش یک واقعه دینی تبدیل میشد.
در روایت ستایش مغان، واژه «مغان» به گروهی از حکمای مشرقزمین اشاره دارد که در انجیل متی از سفر آنان برای دیدار مسیح سخن گفته شده است. انجیل تعداد این افراد را تعیین نمیکند؛ اما چون سه هدیه طلا، کندر و مُرّ به مسیح پیشکش میشود، سنت مسیحی بعدها آنان را سه تن دانسته است. این هدایا نیز در تفسیرهای دینی معنایی فراتر از ارزش مادی خود یافتهاند: طلا نماد پادشاهی، کندر نشانه شأن الهی و مُرّ یادآور رنج و مرگ انسانی مسیح تلقی شده است.
مجموعه کریسمس ۱۹۹۱ شامل پنج تمبر با موضوعاتی از همین نسخه خطی است: ستایش مغان، مریم و عیسی در آخور، خانواده مقدس و فرشته، بشارت فرشته به مریم و فرار خانواده مقدس به مصر. در نتیجه، این مجموعه را میتوان نوعی روایت تصویری فشرده از رویدادهای پیرامون میلاد مسیح دانست.
تمبر مورد بحث در ۱۲ نوامبر ۱۹۹۱ با ارزش اسمی ۱۸ پنس منتشر شد. ابعاد آن ۴۱ × ۳۰ میلیمتر است و با روش گراور عکاسی (Photogravure) چاپ شده؛ روشی که امکان بازتولید جزئیات ظریف و رنگهای تصویر اصلی را فراهم میکند. دندانهبندی آن از نوع شانهای و با اندازه ۱۴¾ × ۱۴ است. طراحی مجموعه را دیوید درایور بر عهده داشت و چاپ آن در شرکت هریسون و پسران انجام شد. تیراژ این تمبر به ۳۲۹٬۸۳۰٬۹۰۰ قطعه رسید.
برای مجموعهداران، ارزش تاریخی این تمبر در پیوند مستقیم آن با یک نسخه خطی قرن چهاردهمی و کتابخانه بادلیان آکسفورد نهفته است. این قطعه علاوه بر جایگاهش در میان انتشارهای کریسمس بریتانیا، نمونهای از انتقال میراث هنر کتابآرایی قرون وسطی به رسانهای مدرن مانند تمبر پستی است؛ پیوندی میان تاریخ مسیحیت، نسخهشناسی، هنر تذهیب و تاریخ پست که آن را به انتخابی قابل توجه برای مجموعههای تخصصی تمبرهای مذهبی و هنری تبدیل میکند.
شما میتوانید این تمبر را در سبد خرید به آلبوم مجموعه تمبر خود اضافه کنید.