اعلامیه آربروث یا آربروت (Declaration of Arbroath) یکی از مهم‌ترین اسناد تاریخ سیاسی اسکاتلند در قرون وسطی است. این نامه در ۶ آوریل ۱۳۲۰ میلادی، در جریان جنگ‌های استقلال اسکاتلند، از سوی بزرگان، بارون‌ها و نمایندگان جامعه سیاسی این سرزمین خطاب به پاپ ژان بیست‌ودوم نوشته شد. هدف اصلی آن جلب حمایت پاپ از استقلال پادشاهی اسکاتلند و به‌رسمیت‌شناختن رابرت بروس (Robert the Bruce) به‌عنوان پادشاه قانونی اسکاتلندی‌ها بود. تمبر بریتانیا که در اول آوریل ۱۹۷۰ منتشر شد، به مناسبت ششصد و پنجاهمین سالگرد این سند تاریخی اختصاص داشت.

زمینه نگارش اعلامیه به کشمکش دیرپای اسکاتلند و انگلستان بر سر حاکمیت سیاسی این سرزمین بازمی‌گشت. از اواخر قرن سیزدهم، ادوارد اول، پادشاه انگلستان، مدعی برتری و سلطه بر اسکاتلند شده بود و لشکرکشی‌های او استقلال این پادشاهی را با تهدید جدی روبه‌رو کرد. پس از دوره‌ای از بحران جانشینی و درگیری‌های داخلی، رابرت بروس در سال ۱۳۰۶ تاج پادشاهی اسکاتلند را به دست آورد و مبارزه برای تثبیت فرمانروایی خود را آغاز کرد. پیروزی مهم او در نبرد بنوکبرن (Bannockburn) در سال ۱۳۱۴، با وجود اهمیت نظامی فراوان، هنوز به شناسایی رسمی استقلال اسکاتلند از سوی انگلستان و دستگاه پاپی منجر نشده بود.

اعلامیه آربروث در چنین شرایطی ابزاری دیپلماتیک برای دفاع از موقعیت سیاسی اسکاتلند بود. نویسندگان نامه، ضمن شرح پیشینه تاریخی و استقلال پادشاهی خود، از پاپ خواستند که رابرت اول را به‌عنوان پادشاه قانونی اسکاتلند به رسمیت بشناسد و ادوارد دوم، پادشاه انگلستان، را به پایان‌دادن به جنگ وادارد. یکی از مشهورترین مضمون‌های این سند، تأکید بر آزادی به‌عنوان ارزشی برتر از افتخار، ثروت و مقام است. در بخشی از آن آمده است که اسکاتلندی‌ها نه برای جاه‌طلبی و منفعت شخصی، بلکه برای آزادی می‌جنگند و تا زمانی که گروهی از آنان زنده باشند، سلطه انگلستان را نمی‌پذیرند. این بیان، در گذر زمان به یکی از شناخته‌شده‌ترین صورت‌بندی‌های تاریخی اندیشه استقلال‌خواهی اسکاتلندی تبدیل شد.

از نظر شکل و اعتبار حقوقی، اعلامیه سندی لاتین و خطاب به پاپ بود که با مهرهای هشت ارل و حدود چهل بارون اعتبار یافت. بنابراین، عنوان تمبر یعنی «امضای اعلامیه آربروث» را باید در چارچوب عنوان یادبود آن فهمید؛ زیرا در عرف اسناد رسمی آن دوره، اعتباربخشی معمولاً از طریق مهر انجام می‌شد و نه امضای اشخاص به شیوه امروزی. سند در صومعه آربروث تنظیم و ارسال شد و احتمالاً برنارد، رئیس صومعه و صدراعظم رابرت اول، در تدوین آن نقش اصلی داشت. استقلال اسکاتلند سرانجام در پیمان ادینبرو–نورث‌همپتون در سال ۱۳۲۸ به رسمیت شناخته شد؛ هرچند این نتیجه را نباید صرفاً حاصل انتشار اعلامیه دانست.

تمبر مورد بحث با ارزش اسمی ۵ پنس قدیم بریتانیا، در ابعاد 41 × 24 میلی متر چاپ شده است. چاپ آن به روش گراور رنگی (Photogravure) و در چاپخانه هریسون و پسران (Harrison & Sons Ltd.) انجام گرفت. کاغذ پوشش‌دار دارای دو نوار فسفر، چسب پلی‌وینیل الکل و دندانه‌بندی شانه‌ای ¾۱۴ × ¼۱۴ از مشخصات فنی این انتشار هستند. طراحی اثر را فریتس وگنر (Fritz Wegner) بر عهده داشته و تیراژ آن به ۷۱٬۲۵۹٬۰۰۰ نسخه رسیده است.

از منظر مجموعه‌داری، این تمبر به دلیل پیوند با یکی از اسناد بنیادین تاریخ سیاسی اسکاتلند، جایگاهی قابل توجه در میان تمبرهای تاریخی بریتانیا دارد. موضوع آن امکان مطالعه رابطه میان میراث قرون وسطایی، مفهوم استقلال سیاسی و حافظه تاریخی ملت اسکاتلند را در قالب یک انتشار یادبود فراهم می‌کند.

شما می‌توانید این تمبر را در سبد خرید به آلبوم مجموعه تمبر خود اضافه کنید.