تمبر
-
وضعیتمُهر نخورده / بی باطل
-
نوع تمبرمناسبتی و یادبودی
-
کشور
در تاریخ برزیل، فراماسونری تنها یک جریان تشکیلاتی و آیینی نبوده، بلکه با بخشی از تحولات سیاسی و اجتماعی این کشور نیز پیوند خورده است. تمبر یادبود بزرگ شرق برزیل که در ۲۰ اوت ۱۹۹۲ منتشر شد، به یکی از مهمترین نهادهای ماسونی این کشور اختصاص دارد؛ نهادی که از زمان شکلگیری خود در قرن نوزدهم، جایگاهی شناختهشده در تاریخ تشکلهای مدنی برزیل داشته است.
بزرگ شرق برزیل (Grande Oriente do Brasil) در ۱۷ ژوئن ۱۸۲۲ تأسیس شد و در سال انتشار این تمبر، یکصدوهفتادمین سال فعالیت خود را پشت سر میگذاشت. این سازمان در دورهای شکل گرفت که برزیل در آستانه استقلال از پرتغال قرار داشت. ارتباط تاریخی برخی اعضای آن با تحولات استقلال و شکلگیری ساختار سیاسی کشور، به این تشکیلات جایگاهی فراتر از یک انجمن معمولی بخشیده است. انتشار تمبر در سالگرد فعالیت این نهاد، فرصتی برای بازتاب میراث تاریخی و هویت سازمانی آن در قالب یک اثر پستی فراهم کرد.
یکی از نکات جالب این تمبر، انتخاب تاریخ انتشار آن است. بیستم اوت در برزیل با روز فراماسون شناخته میشود و همین مناسبت، ارتباط موضوعی میان زمان انتشار و محتوای یادبود را روشن میکند. بنابراین تمبر صرفاً معرفی یک ساختمان یا سازمان نیست، بلکه به یک مناسبت مرتبط با تاریخ و هویت فراماسونری برزیل نیز اشاره دارد.
در بخش تصویری، طراح از ترکیب دو عنصر شاخص استفاده کرده است. در سمت چپ، نماد شناختهشده گونیا و پرگار، درون یک دایره روشن قرار گرفته و در سمت راست، ماکت کاخ ماسونی بزرگ شرق برزیل در برازیلیا دیده میشود. این دو تصویر در کنار یکدیگر، رابطه میان هویت نمادین فراماسونری و حضور معماری و سازمانی آن در پایتخت کشور را نمایش میدهند. استفاده از ساختار هندسی و تفکیک رنگی زمینه، به ترکیببندی تمبر نظم بصری مشخصی داده است. طراحی اثر به لوسیا تی. وی. راموس تعلق دارد.
نکته تاریخی قابل توجه این است که کاخ ماسونی بهتصویرکشیدهشده روی تمبر، در زمان انتشار آن هنوز افتتاح نشده بود. مراسم افتتاح کاخ بزرگ شرق برزیل در برازیلیا در چهارم دسامبر ۱۹۹۲ برگزار شد؛ یعنی بیش از سه ماه پس از انتشار تمبر. به این ترتیب، تصویر ماکت ساختمان در واقع بازتابی از یک پروژه معماری و نهادی بود که قرار بود به مرکز فعالیتهای این سازمان در پایتخت تبدیل شود.
از نظر فنی، این اثر با روش چاپ لیتوگرافی افست و در ابعاد ۴۱ × ۳۱ میلیمتر تولید شده است. کاغذ گلاسه با قاب فسفری، دندانهبندی نامتقارن در دو جهت و نبود واترمارک از مشخصات قابل توجه آن هستند. تیراژ یک میلیون و دویست قطعه نیز نشاندهنده انتشار آن در مقیاس نسبتاً گسترده است. ارزش اسمی ۶۵۰ کروزیرو به نظام پولی برزیل در سال ۱۹۹۲ تعلق دارد؛ دورهای که این کشور با تغییرات و بیثباتیهای اقتصادی و پولی روبهرو بود.
از منظر تمبرشناسی، این اثر جایگاه مشخصی در مجموعههای مرتبط با تاریخ فراماسونری، تشکلهای مدنی، معماری معاصر برزیل و تاریخ پستی این کشور دارد. همچنین برای پژوهشگرانی که بازتاب نهادهای اجتماعی و فرهنگی در تمبرهای یادبود را بررسی میکنند، نمونهای جالب از پیوند میان یک سازمان تاریخی، نمادهای اختصاصی آن و یک بنای شاخص به شمار میرود.
تمبر یادبود بزرگ شرق برزیل، با کنار هم قرار دادن نشان فراماسونری و تصویر کاخ برازیلیا، روایتی تصویری از ۱۷۰ سال فعالیت یک نهاد تاریخی ارائه میکند.
شما میتوانید همین تمبر را در سبد خرید خود به آلبوم مجموعه تمبر خود اضافه کنید.