تمبر
-
وضعیتمُهر نخورده / بی باطل
-
نوع تمبرپست هوایی
-
کشور
پیش از آنکه بلغارستان به یکی از کشورهای دارای سابقه تولید هواپیما در اروپای شرقی تبدیل شود، تلاشهایی برای ایجاد توانایی مستقل در ساخت و توسعه هواپیما در این کشور آغاز شده بود. یکی از مهمترین نمونههای این مسیر، هواپیمای دوباله دار اوزونوف ۱ (DAR U-1) است؛ هواپیمایی که نام آن در تاریخ صنعت هوانوردی بلغارستان با نخستین تجربههای تولید هواپیما در کارگاههای داخلی پیوند خورده است. تمبر ۵ استوتینکای بلغارستان که در ۲۴ ژوئن ۱۹۸۱ منتشر شد، این هواپیمای تاریخی را در مجموعهای با موضوع تاریخ هواپیماها به تصویر میکشد.
ریشه شکلگیری این هواپیما به سالهای پس از جنگ جهانی اول بازمیگردد. بلغارستان پس از شکست در جنگ، با محدودیتهای نظامی ناشی از پیمان نوئی روبهرو شد. این شرایط توسعه توان هوایی کشور را با دشواری همراه کرد و ضرورت ایجاد ظرفیتهای فنی و تولیدی داخلی را افزایش داد. در همین بستر، کارگاه دولتی هواپیماسازی بلغارستان با نام اختصاری دار (DAR) در بوزوریشته، نزدیک صوفیه، فعالیت خود را گسترش داد. هواپیمای U-1 از نخستین محصولات مهم این مجموعه بود و نقطهای قابل توجه در شکلگیری صنعت هواپیماسازی بومی بلغارستان به شمار میرفت.
دار U-1 از نظر طراحی، بر پایه هواپیمای آلمانی DFW C.V ساخته شده بود. این هواپیما ساختاری دوباله و دو کابین داشت و از نمونههای اولیهای محسوب میشد که در بلغارستان بهصورت کارخانهای تولید شدند. حرف U در نام آن به یاد خلبان بلغاری، ایوان اوزونوف (Ivan Uzunov)، انتخاب شده بود؛ خلبانی که در سال ۱۹۲۵ در یک سانحه جان خود را از دست داد. به همین دلیل، نام Uzunov-1 در کنار عنوان DAR U-1 برای این هواپیما به کار میرود.
کاربرد این هواپیما تنها به نمایش توانایی تولید داخلی محدود نبود. دار U-1 در آموزش خلبانان و فعالیتهای مرتبط با هوانوردی نظامی مورد استفاده قرار گرفت. ساختار دوباله و دو سرنشین آن، امکان استفاده در مأموریتهای آموزشی را فراهم میکرد و در مرحلهای از توسعه هوانوردی بلغارستان، نقشی در تربیت نیروهای پروازی داشت. این موضوع اهمیت آن را فراتر از یک نمونه مهندسی قدیمی قرار میدهد؛ زیرا بخشی از روند شکلگیری زیرساخت انسانی و فنی هوانوردی این کشور را نشان میدهد.
در طراحی تمبر، هواپیما بهصورت افقی در کادری کشیده با ابعاد ۵۳ × ۲۴ میلیمتر نمایش داده شده است. این قالب عریض با فرم ظاهری هواپیما هماهنگی دارد و امکان نمایش طول بدنه، بالهای فوقانی و تحتانی و ساختار کلی پرنده را فراهم میکند. چاپ فتوگراور و استفاده از رنگهای متنوع نیز به تفکیک اجزای تصویری کمک کرده است. این تمبر با ارزش اسمی ۵ استوتینکا و تیراژ ۲ میلیون و ۶۰۰ هزار نسخه منتشر شد.
از نظر مجموعهداری، این اثر برای مجموعههای تخصصی هواپیماهای تاریخی، هوانوردی نظامی، تاریخ فناوری بلغارستان و پیشینه صنعت هواپیماسازی اروپای شرقی اهمیت دارد. بهویژه ارتباط میان یک هواپیمای ساخت داخل، نام یک خلبان تاریخی و آغاز تولید صنعتی هواپیما در بلغارستان، موضوعی است که این تمبر را به سندی تصویری از تاریخ هوانوردی تبدیل میکند.
تمبر هواپیمای دار U-1 تنها تصویر یک دوباله قدیمی نیست؛ بلکه روایتگر مرحلهای مهم از تلاش بلغارستان برای ایجاد صنعت هواپیماسازی و توسعه توان پروازی بومی است.
شما میتوانید همین تمبر را در سبد خرید خود به آلبوم مجموعه تمبر خود اضافه کنید.