تمبر
-
وضعیتمُهر نخورده / بی باطل
-
نوع تمبررسمی و دولتی
-
کشور
پرتره پادشاه بر روی تمبرهای بلژیک، صرفاً وسیلهای برای معرفی صاحب تاجوتخت نبود؛ بلکه بازتابی از استمرار نهاد پادشاهی در نظام سیاسی این کشور و حضور آن در زندگی اداری و ارتباطی جامعه به شمار میرفت. تمبر ۵ فرانک بودوئن اول (King Baudouin I)، از مجموعه تمبرهای دائمی موسوم به نوع الستروم (Elström)، نمونهای از همین سنت است. این انتشار در دورهای صورت گرفت که بلژیک، پس از تحولات سیاسی و اجتماعی دهههای پس از جنگ جهانی دوم، همچنان سلطنت مشروطه را بهعنوان یکی از ارکان نظام سیاسی خود حفظ کرده بود.
بودوئن اول در سال ۱۹۵۱، پس از کنارهگیری پدرش لئوپولد سوم (Leopold III)، به پادشاهی رسید. سلطنت او تا سال ۱۹۹۳ ادامه یافت و بخش مهمی از دوران پس از جنگ بلژیک را در بر گرفت. یکی از مهمترین وقایع دوره سلطنت وی، استقلال کنگو در سال ۱۹۶۰ بود؛ رویدادی که به پایان سلطه استعماری بلژیک بر یکی از مهمترین مستعمرات آفریقایی این کشور انجامید. در داخل بلژیک نیز مسئله اختلافات زبانی میان جوامع فرانسویزبان و هلندیزبان و تحولات ساختار سیاسی کشور، از موضوعات مهم این دوره محسوب میشد.
عنوان «نوع الستروم» به هری الستروم (Harry Elström)، هنرمند و طراح آلمانیتبار فعال در بلژیک، اشاره دارد که پرتره مورد استفاده در این سری تمبرها را طراحی کرده بود. شارل لکلرکز نیز در طراحی و آمادهسازی این انتشار مشارکت داشت. تصویر پادشاه در قالب یک پرتره رسمی ارائه شده است؛ انتخابی که بهجای نمایش تشریفات سلطنتی، بر چهره شخص پادشاه تمرکز میکند. رنگ آبی متمایل به بنفش، فضای بصری رسمی و متمایزی برای این تصویر ایجاد کرده است. ارزش اسمی ۵ فرانک نیز نشان میدهد که این تمبر بخشی از نظام تعرفهای خدمات پستی بلژیک بوده است، نه انتشار مناسبتی محدود.
مهمترین ویژگی فنی این نسخه، استفاده از کاغذ فسفرسانس چندمنظوره (Polyvalent Phosphorescent Paper) با مشخصه P5 است. چنین کاغذهایی در نظامهای پستی برای کمک به تشخیص و پردازش ماشینی مرسولات پستی مورد استفاده قرار میگرفتند. خاصیت فسفرسانس امکان شناسایی تمبر در تجهیزات مکانیزه پستی را فراهم میکرد و از این جهت، کاغذ تنها یک بستر چاپی نبود، بلکه بخشی از فناوری عملیاتی شبکه پست محسوب میشد. چسب پشت تمبر از نوع پلیوینیل الکل (PVA) است که در تولید چسبهای مورد استفاده در تمبرهای پستی کاربرد دارد.
این تمبر با روش چاپ گود، در ابعاد ۲۸ × ۲۵ میلیمتر و با دندانهبندی ۱۱ و نیم تولید شده است. تیراژ ۲۳٬۶۷۴٬۷۰۰ قطعهای آن نیز نشاندهنده کاربرد گسترده این انتشار در مبادلات پستی است.
از منظر تمبرشناسی، این نسخه برای مجموعههای سلطنت بلژیک، پرتره پادشاهان اروپایی، تاریخ پست و فناوری کاغذهای فسفرسانس اهمیت دارد. بهویژه تفاوت نسخههای چاپشده روی کاغذهای گوناگون در سری الستروم، موضوعی قابل توجه برای مجموعهدارانی است که گونههای فنی تمبرهای دائمی را بررسی میکنند.
شما میتوانید این تمبر را در سبد خرید به آلبوم مجموعه تمبر خود اضافه کنید.