تمبر عقاب بر صلیب سرخ (Eagle on Red Cross) یکی از تمبرهای جالب و تاریخی منتشرشده در بوهم و موراویا در سال ۱۹۴۳ است؛ تمبری که برخلاف یک تمبر عادی، صرفاً برای پرداخت هزینه خدمات پستی طراحی نشده بود، بلکه ساختار نیمه‌پستی آن نشان می‌دهد که بخشی از مبلغ پرداختی فراتر از ارزش اسمی پستی اختصاص می‌یافت. این اثر در ۱۶ سپتامبر ۱۹۴۳ منتشر شد و تا ۳۱ دسامبر همان سال اعتبار داشت.

موضوع اصلی این تمبر، ترکیبی نمادین از عقاب و صلیب سرخ است. عقاب، یکی از رایج‌ترین نمادهای قدرت و اقتدار در هنر سیاسی و نشان‌شناسی اروپایی، در اینجا در کنار نماد صلیب سرخ قرار گرفته است. همین ترکیب، تمبر را از نمونه‌های صرفاً معماری یا پرتره‌ای متمایز می‌کند و آن را به یکی از آثار قابل توجه مجموعه Red Cross تبدیل کرده است.

این تمبر در دوران پروتکتورات بوهم و موراویا (Protectorate of Bohemia and Moravia) منتشر شد؛ سرزمینی که از سال ۱۹۳۹ تحت سلطه آلمان قرار داشت. از این منظر، تمبر علاوه بر ارزش فیلاتلیک، بخشی از تاریخ پستی سرزمین‌های چک در یکی از حساس‌ترین دوره‌های قرن بیستم محسوب می‌شود.

ارزش اسمی این تمبر 880+120 هلر است. این ساختار یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های آن محسوب می‌شود: ۱۲۰ هلر بخش مربوط به ارزش پستی و ۸۸۰ هلر مبلغ اضافی مربوط به انتشار نیمه‌پستی بود. بنابراین مجموع مبلغ درج‌شده روی تمبر به ۱۰۰۰ هلژ می‌رسد. استفاده از عبارت «+» در ارزش اسمی دقیقاً برای نشان دادن همین تفاوت میان ارزش پستی و مبلغ اضافی است.

تمبر مورد نظر با تیراژ ۲٬۵۸۰٬۰۰۰ قطعه منتشر شد. ابعاد آن ۲۷ × ۳۱ میلی‌متر است و در طراحی آن از ترکیب آبی مایل به سیاه، قرمز کارمینی و خاکستری مایل به سیاه استفاده شده است. طراحی اثر را آنتون ارهارت (Anton Erhardt) انجام داد و چاپ آن با روش فتوگراور (Photogravure) صورت گرفت. این تمبر دارای دندانه شانه‌ای ۱۳½ × ۱۳¾ و فاقد واترمارک است.

یکی از نکات تخصصی مهم درباره این قطعه، وجود تفاوت‌های رنگی در نمونه‌های آن است. طبق اطلاعات کاتالوگی ارائه‌شده، کاتالوگ POFIS این تمبر را حاصل دو نوبت چاپ می‌داند که تفاوت اصلی آن‌ها در سایه رنگ قرمز است؛ یک نمونه قرمز روشن‌تر و دیگری قرمز تیره‌تر دارد. همچنین طبق توضیح ارائه‌شده، گونه‌های Michel 132a و 132b در ویرایش ویژه ۲۰۱۹ کاتالوگ Michel Deutschland از فهرست حذف شده‌اند؛ نکته‌ای که برای کلکسیونرهای تخصصی و تشخیص واریته‌ها اهمیت دارد.

این تمبر با کد Michel DE-BM 132 و همچنین در کاتالوگ‌های Yvert et Tellier، Stanley Gibbons، AFA، POFIS و Unificato ثبت شده است. ترکیب نماد صلیب سرخ، ساختار نیمه‌پستی، تفاوت‌های رنگی و انتشار در دوران جنگ جهانی دوم، به آن جایگاهی ویژه در میان تمبرهای تاریخی بوهم و موراویا می‌دهد.

اگر به حوزه کلکسیون تمبر علاقه دارید، همین حالا این تمبر ارزشمند را به سبد خرید خود اضافه کنید.