تمبر ملکه استر و خشایارشا (Queen Esther and King Xerxes) یکی از نمونه‌های جالب بازنمایی داستان‌های کتاب مقدس در هنر مذهبی دانمارک است؛ اثری که به‌جای نمایش یک شخصیت مقدس به‌صورت منفرد، صحنه‌ای از مواجهه قدرت سلطنتی با شجاعت و تدبیر یک زن را به تصویر می‌کشد. موضوع تمبر از نقاشی دیواری کلیسای تیرستد (Tirsted Church) گرفته شده است؛ اثری متعلق به حدود سال ۱۴۰۰ میلادی که در شمار نقاشی‌های دیواری گوتیک دانمارک قرار می‌گیرد.

ریشه موضوع این اثر به کتاب استر (Book of Esther) در عهد عتیق بازمی‌گردد. استر، زنی یهودی است که به همسری پادشاهی با نام اَحَشوِروش (Ahasuerus) درمی‌آید؛ شخصیتی که در سنت رایج با خشایارشاه یکم (Xerxes I)، پادشاه هخامنشی، تطبیق داده شده است. هنگامی که هامان، وزیر دربار، نقشه نابودی یهودیان قلمرو پادشاهی را طراحی می‌کند، استر با وجود خطر مجازات، تصمیم می‌گیرد شخصاً نزد شاه برود و برای نجات قوم خود میانجیگری کند.

اهمیت این داستان در لحظه‌ای است که استر در برابر قدرت مطلق سلطنتی قرار می‌گیرد. ورود بدون دعوت به حضور شاه می‌توانست مجازات مرگ داشته باشد؛ اما خشایارشا عصای زرین خود را به سوی ملکه دراز می‌کند و به او اجازه سخن گفتن می‌دهد. سرانجام نقشه هامان شکست می‌خورد.

نقاشی کلیسای تیرستد تنها یک تصویر تشریفاتی از ملکه و پادشاه نیست؛ بلکه بخشی از یک روایت تصویری چندمرحله‌ای است. در توصیف ثبت‌شده از این صحنه، مردی با جام نوشیدنی در دست، استر در حالت زانو زده و پادشاهی تاج‌دار دیده می‌شوند. شاه عصایی را در دست راست و شمشیری را در دست چپ دارد. در بخش دیگری از ترکیب روایی، مردخای در بند و هامان به دار آویخته‌شده نیز حضور دارند. این عناصر، داستان استر را از لحظه حضور در دربار تا فرجام توطئه هامان به یک روایت تصویری پیوسته تبدیل می‌کنند.

نکته هنری مهم این نقاشی آن است که شخصیت‌های روایت عهد عتیق با پوشاک و ظاهری متناسب با زمان آفرینش اثر، یعنی حدود سال ۱۴۰۰ میلادی، بازنمایی شده‌اند. بنابراین نقاشی نه بازسازی تاریخی دربار هخامنشی، بلکه تفسیری قرون‌وسطایی از یک روایت باستانی است. همین ویژگی، آن را برای مطالعه تاریخ پوشاک، هنر مذهبی و شیوه تصویرسازی داستان‌های کتاب مقدس در شمال اروپا ارزشمند می‌کند.

این تمبر با روش چاپ گود (Recess Printing) و به‌صورت چندرنگ تولید شده است. حضور حکاکی چسواف اسوانیا، هنرمند برجسته لهستانی و از نام‌آوران حکاکی تمبر، در کنار طراحی آلن و اسون هاوستین-میکلسن، از جنبه‌های قابل توجه تولید هنری آن است. کاغذ فلورسنت و دندانه‌بندی ۱۲ و سه‌چهارم نیز از مشخصات فنی این انتشار هستند. ابعاد ۳۱ × ۲۴ میلی‌متری آن امکان بازنمایی جزئیات یک ترکیب‌بندی دیواری را در سطحی کوچک فراهم کرده است.

این تمبر بخشی از یک نوار پنج‌تایی پیوسته (Se-tenant Strip of Five) با موضوع نقاشی‌های دیواری کلیساهای دانمارک است. جایگاه آن در مجموعه‌های تمبرشناسی هنر قرون وسطی، نقاشی‌های مذهبی، شخصیت‌های کتاب مقدس، تاریخ ایران باستان در هنر اروپا و آثار حکاکی چسواف اسوانیا قابل توجه است. تیراژ ۶ میلیون و ۷۵۰ هزار قطعه نیز از ویژگی‌های انتشار آن به شمار می‌رود.

شما می‌توانید این تمبر را در سبد خرید به آلبوم مجموعه تمبر خود اضافه کنید.