تمبر
-
وضعیتمُهر نخورده / بی باطل
-
نوع تمبرمناسبتی و یادبودی
-
کشور
در تاریخ تمبرهای سینمایی اتحاد جماهیر شوروی، انتشار تمبر پنجمین جشنواره بینالمللی فیلم مسکو در سال ۱۹۶۷ نمونهای از پیوند هنر سینما با فرهنگ عمومی و ارتباطات بینالمللی است. این تمبر به رویدادی اختصاص دارد که مسکو را به یکی از محلهای گردهمایی فیلمسازان، بازیگران، منتقدان و فعالان سینمایی کشورهای مختلف تبدیل میکرد. انتخاب نشان جشنواره بهعنوان موضوع اصلی، بهجای تصویر یک فیلم یا شخصیت سینمایی مشخص، هویت نهادی و بینالمللی این رویداد را برجسته میکند.
جشنواره بینالمللی فیلم مسکو پیشینهای قدیمیتر از انتشار این تمبر دارد. نخستین دوره آن در سال ۱۹۳۵ برگزار شد، اما از سال ۱۹۵۹ شکل منظمتری پیدا کرد. برگزاری دورههای متوالی در دهه ۱۹۶۰، همزمان با دورهای از تحولات فرهنگی و هنری در اتحاد جماهیر شوروی بود که به دوره گشایش فرهنگی یا «ذوب یخ» شهرت دارد. در این سالها، سینمای شوروی در کنار آثار کشورهای دیگر قرار میگرفت و جشنواره فرصتی برای نمایش تولیدات سینمایی و آشنایی با جریانهای گوناگون فیلمسازی فراهم میکرد. البته فضای سیاسی جنگ سرد و محدودیتهای فرهنگی آن دوران نیز بر انتخاب آثار و برنامههای جشنواره تأثیر داشت.
پنجمین دوره جشنواره از ۵ تا ۲۰ ژوئیه ۱۹۶۷ (۱۴ تا ۲۹ تیر ۱۳۴۶) در مسکو برگزار شد. برنامه رقابتی آن تنها به فیلمهای بلند داستانی محدود نبود و آثار کوتاه، مستند، علمیـآموزشی و فیلمهای ویژه کودکان و نوجوانان را نیز دربرمیگرفت. این گستردگی نشان میدهد که جشنواره به سینما نه صرفاً بهعنوان سرگرمی، بلکه بهعنوان رسانهای هنری، فرهنگی و اجتماعی نگاه میکرد.
از نظر تصویری، عنصر اصلی این تمبر نشان پنجمین جشنواره بینالمللی فیلم مسکو است. انتخاب نشان جشنواره، آن را از تمبرهایی که به معرفی بازیگران، کارگردانان یا آثار سینمایی میپردازند متمایز میکند. در اینجا موضوع اصلی، خود رویداد و هویت بصری آن است؛ موضوعی که در تاریخ طراحی تمبرهای یادبود، روشی برای ثبت مناسبتهای فرهنگی و هنری به شمار میرود. طراحی اثر را بوریس تریفونوف بر عهده داشته است.
این تمبر در ۱۶ فوریه ۱۹۶۷، چند ماه پیش از آغاز جشنواره منتشر شد. چنین فاصله زمانیای نشان میدهد که انتشار آن صرفاً ثبت یادبودی پس از پایان یک رویداد نبود، بلکه میتوانست در معرفی و اطلاعرسانی درباره جشنواره نیز نقش داشته باشد. چاپ فتوگراور، امکان بازتولید جزئیات تصویری و رنگهای متنوع را فراهم میکرد. ابعاد ۲۹ × ۴۱ میلیمتری نیز قالبی مستطیلی برای نمایش نشان جشنواره در اختیار طراح قرار داده است. کاغذ معمولی بدون واترمارک و دندانهبندی شانهای ۱۱٫۵ از دیگر مشخصات فنی این انتشار هستند.
با تیراژ چهار میلیون قطعه و ارزش اسمی شش کوپک، این اثر در شمار انتشارهای یادبود رسمی پست شوروی قرار میگیرد. اهمیت تمبر برای مجموعهداران در پیوند آن با تاریخ جشنوارههای سینمایی، طراحی نشانهای فرهنگی و مستندات پستی مربوط به رویدادهای بینالمللی است. همچنین میتواند در مجموعههای تخصصی تمبرهای سینمایی، جشنوارههای هنری و تاریخ فرهنگی اتحاد جماهیر شوروی جای بگیرد.
این انتشار یادگاری از دورهای است که سینما به یکی از ابزارهای مهم معرفی فرهنگ کشورها و تعاملات هنری میان ملتها تبدیل شده بود؛ اثری که نام مسکو و یکی از رویدادهای مهم سینمایی دهه ۱۹۶۰ را در تاریخ تمبرشناسی ثبت کرده است.
شما میتوانید همین تمبر را در سبد خرید خود به آلبوم مجموعه تمبر خود اضافه کنید.