تمبر
-
وضعیتمُهر خورده / باطله
-
نوع تمبرمناسبتی و یادبودی
-
کشور
در این تمبر، موضوع اصلی صرفاً حضور انسان در فضا نیست؛ تصویر به مرحلهای از اکتشافات فضایی اشاره دارد که در آن ایستگاه مداری به آزمایشگاهی برای اقامت طولانیمدت انسان تبدیل شده بود. عنوان «پژوهش در مجتمع فضایی مداری» به برنامهای از اتحاد جماهیر شوروی مربوط میشود که در سال ۱۹۷۸ با مأموریت طولانی فضانوردان در ایستگاه سالیوت ۶ به یکی از نقاط عطف خود رسید. اهمیت این مأموریت در آن بود که زندگی و فعالیت علمی انسان در مدار زمین، دیگر به چند روز محدود نمیشد.
مرکز این رویداد، ایستگاه فضایی سالیوت ۶ (Salyut 6) بود؛ ایستگاهی که در ۲۹ سپتامبر ۱۹۷۷ به مدار زمین فرستاده شد. برخلاف نمونههای پیشین، سالیوت ۶ به دو درگاه اتصال مجهز بود. این ویژگی امکان میداد همزمان یک فضاپیمای سرنشیندار و یک فضاپیمای باری به آن متصل شوند. ورود فضاپیمای بدون سرنشین پراگرس (Progress) نیز امکان انتقال سوخت، آب، مواد غذایی و تجهیزات آزمایشگاهی را فراهم کرد.
رویدادی که تمبر به آن اشاره دارد، مأموریت فضایی ۱۴۰روزه ولادیمیر کووالنُک و الکساندر ایوانچنکوف است. این دو فضانورد در ۱۵ ژوئن ۱۹۷۸ با فضاپیمای سایوز ۲۹ به فضا رفتند و پس از اتصال به سالیوت ۶، دومین گروه اصلی ساکن این ایستگاه شدند. آنها در ۲ نوامبر همان سال با سایوز ۳۱ به زمین بازگشتند. مدت اقامت آنها حدود ۱۳۹ روز و ۱۵ ساعت بود که در گزارشهای عمومی بهصورت ۱۴۰ روز ثبت شده است.
بخش مهمی از فعالیت این گروه به آزمایشهای علمی اختصاص داشت. بررسی تأثیر بیوزنی بر بدن انسان، مطالعه مواد در شرایط ریزگرانش، مشاهده زمین از فضا و انجام آزمایشهای زیستی و فنی از جمله برنامههای مأموریت بود. یکی از آزمایشهای شاخص، استفاده از کوره ویژه Splav-01 برای بررسی فرایند ذوب مواد در شرایط بیوزنی بود. چنین پژوهشهایی میتوانستند اطلاعاتی درباره تولید مواد با ویژگیهای متفاوت در محیطی فراهم کنند که در آن رسوبگذاری و جابهجایی مواد مانند سطح زمین اتفاق نمیافتد.
سالیوت ۶ همچنین به نمادی از همکاری فضایی در چارچوب برنامه اینترکاسموس (Interkosmos) تبدیل شد. در جریان همین مأموریت، فضانوردانی از کشورهای دیگر نیز به ایستگاه آمدند؛ از جمله میروسواف هرماشفسکی، نخستین فضانورد لهستانی. این حضورها نشان میداد که برنامه فضایی شوروی، افزون بر رقابت فناورانه با ایالات متحده، از ظرفیت فضایی خود برای همکاری با کشورهای همپیمان نیز استفاده میکرد.
یوری لوینفسکی این تمبر را در ابعاد بزرگ 52 × 37 میلیمتر طراحی کرد. چاپ گراور و ترکیب چندرنگ، با موضوع فنی و علمی آن تناسب دارد. این اثر برای مجموعهداران تاریخ فضانوردی، ایستگاههای مداری، برنامه سایوز و دستاوردهای فضایی شوروی اهمیت دارد؛ زیرا یکی از نخستین دورههای موفق اقامت طولانیمدت انسان در مدار زمین را به یادگار میگذارد.
شما میتوانید همین تمبر را در سبد خرید خود به آلبوم مجموعه تمبر خود اضافه کنید.