تمبر ۳ کوپک اتحاد جماهیر شوروی با عنوان «نبرد مسکو» که در ۲۵ آوریل ۱۹۶۵ منتشر شد، یکی از شاخص‌ترین تمبرهای یادبودی مجموعه بیستمین سالگرد پیروزی در جنگ جهانی دوم است. این تمبر با الهام از اثر هنری ولادیمیر بوگاتکین (Vladimir Bogatkin) طراحی شده و روایتی تصویری از یکی از سرنوشت‌سازترین نبردهای جبهه شرقی را به نمایش می‌گذارد. انتشار این مجموعه با هدف گرامی‌داشت بیستمین سال پیروزی شوروی بر آلمان نازی انجام شد و جایگاه ویژه‌ای در میان مجموعه‌داران تمبرهای تاریخی و جنگ جهانی دوم دارد.

این تمبر در دوران اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی و هم‌زمان با رهبری لئونید برژنف (Leonid Brezhnev) منتشر شد. در دهه ۱۹۶۰، دولت شوروی تلاش گسترده‌ای برای زنده نگه داشتن یاد و خاطره «جنگ کبیر میهنی» انجام می‌داد و انتشار مجموعه‌های یادبودی با موضوع نبردهای مهم، فرماندهان و آثار هنری مرتبط با جنگ، بخشی از این سیاست فرهنگی و تاریخی بود.

تصویر اصلی تمبر برگرفته از نقاشی مشهور «نبرد مسکو» اثر ولادیمیر بوگاتکین است. در این اثر، تانک‌ها، توپخانه و فضای پرتنش میدان نبرد با بیانی هنرمندانه به تصویر کشیده شده‌اند. انتخاب یک اثر نقاشی به‌جای تصویر مستند، علاوه بر ثبت رویداد تاریخی، ارزش هنری تمبر را نیز افزایش داده و آن را به نمونه‌ای ممتاز از تلفیق هنر و تاریخ در طراحی تمبر تبدیل کرده است.

تمبر دارای ارزش اسمی ۳ کوپک است و در ابعاد 36 × 36 میلی‌متر چاپ شده است. طراحی مربع‌شکل آن در کنار ترکیب رنگ آبی و برنزی جلوه‌ای متمایز به تمبر بخشیده و استفاده از رنگ برنزی در بخش ارزش اسمی، بر جذابیت بصری آن افزوده است.

از نظر ویژگی‌های فنی، این تمبر با روش چاپ افست (Offset Lithography) تولید شده و دارای دندانه شانه‌ای ۱۱¼ است. کاغذ مورد استفاده از نوع معمولی بوده و تمبر فاقد واترمارک است. همچنین این اثر در شیت‌های ۲۰ عددی (۵×۴) منتشر شد و تیراژ آن به ۴ میلیون قطعه رسید. با وجود تیراژ نسبتاً بالا، نمونه‌های سالم، بدون لولا، با رنگ‌های شفاف و دندانه‌های کامل همچنان از ارزش کلکسیونی مناسبی برخوردار هستند.

این تمبر نه‌تنها یادآور یکی از مهم‌ترین نبردهای جنگ جهانی دوم است، بلکه بازتابی از شیوه روایت تاریخ در هنر و فرهنگ شوروی نیز به شمار می‌آید. ترکیب ارزش تاریخی، طراحی هنری، موضوع نظامی و تعلق آن به مجموعه‌ای یادبودی، موجب شده است که این تمبر برای علاقه‌مندان به تاریخ جنگ جهانی دوم، هنر شوروی، تمبرهای نظامی و کلکسیون‌های موضوعی جنگ، گزینه‌ای ارزشمند و جذاب باشد.

امروزه تمبر «نبرد مسکو» یکی از آثار شناخته‌شده مجموعه بیستمین سالگرد پیروزی در جنگ جهانی دوم محسوب می‌شود و حضور آن در هر مجموعه تخصصی تمبرهای شوروی، ارزش تاریخی و هنری آن مجموعه را افزایش می‌دهد.

اگر به حوزه کلکسیون تمبر علاقه دارید، همین حالا این تمبر ارزشمند را به سبد خرید خود اضافه کنید.