سال ۱۹۸۱ در تاریخ سیاست‌های بین‌المللی مرتبط با افراد دارای معلولیت نقطه‌ای مهم بود. مجمع عمومی سازمان ملل متحد در سال ۱۹۷۶ این سال را به عنوان سال بین‌المللی افراد دارای معلولیت (International Year of Disabled Persons) اعلام کرده بود و هدف اصلی آن افزایش مشارکت افراد دارای معلولیت در جامعه و دستیابی به برابری فرصت‌ها بود. این برنامه فقط به موضوع درمان محدود نمی‌شد؛ آگاهی عمومی، توانبخشی و از میان برداشتن موانعی که مشارکت اجتماعی را دشوار می‌کردند نیز در مرکز توجه قرار داشتند.

تمبر زئیر که در ۲ نوامبر ۱۹۸۱ منتشر شد، در همین فضای جهانی قرار می‌گیرد. عنوان انگلیسی Missing a Limb به معنای «فقدان یک اندام» است و موضوع آن به‌طور مستقیم به زندگی فردی دارای نقص عضو اشاره دارد. چنین انتخابی در چارچوب انتشارهای مربوط به سال بین‌المللی افراد دارای معلولیت، توجه را از یک مناسبت صرفاً تقویمی به تجربه انسانی معلولیت و ضرورت حضور فعال افراد دارای معلولیت در جامعه معطوف می‌کند.

پیام سال بین‌المللی افراد دارای معلولیت با عبارت «مشارکت کامل و برابری» (Full Participation and Equality) تعریف شده بود. سازمان ملل تأکید داشت که افراد دارای معلولیت باید بتوانند در زندگی اجتماعی و توسعه جوامع خود مشارکت کامل داشته باشند و از شرایط زندگی برابر با سایر شهروندان برخوردار شوند. همچنین یکی از اهداف این سال افزایش شناخت و پذیرش اجتماعی افراد دارای معلولیت بود.

از این منظر، انتشار چنین تمبری در زئیر را می‌توان بخشی از بازتاب یک موضوع بین‌المللی در نظام پستی کشور دانست. زئیر در آن زمان نام جمهوری کنگو در فاصله سال‌های ۱۹۷۱ تا ۱۹۹۷ بود و در سال ۱۹۸۱ تحت حکومت موبوتو سسه سکو قرار داشت. تمبر، در کنار سایر برنامه‌ها و انتشارهای جهانی سال بین‌المللی، نشان می‌دهد که موضوع معلولیت در آن دوره از یک مسئله صرفاً فردی یا پزشکی فراتر رفته و به موضوعی اجتماعی و بین‌المللی تبدیل شده بود.

از نظر بصری، عنوان «فقدان یک اندام» نقطه تمرکز مشخصی ایجاد می‌کند و ارتباط مستقیم میان تصویر و موضوع انتشار را تقویت می‌سازد. استفاده از رنگ‌های متنوع در کنار ابعاد نسبتاً بزرگ ۴۹ × ۳۰ میلی‌متر نیز فضای کافی برای ارائه مضمون تصویری فراهم کرده است. طراحی این انتشار به Mathy Graphic سپرده شد و چاپ آن را Harrison & Sons Ltd. در بریتانیا انجام داد. روش چاپ، لیتوگرافی افست بوده است؛ تکنیکی که در انتشارهای رنگی این دوره امکان بازتولید مناسب عناصر تصویری را فراهم می‌کرد.

جزئیات فنی این قطعه نیز به شناسایی آن کمک می‌کنند: ارزش اسمی آن ۱۰ ماکوتا زئیر است، دندانه‌بندی ۱۴ دارد و در تیراژ نسبتاً محدود ۱۲۵٬۰۰۰ قطعه منتشر شده است. این ویژگی‌ها در کنار تاریخ انتشار و موضوع، آن را از دیگر تمبرهای زئیر مربوط به سال بین‌المللی افراد دارای معلولیت متمایز می‌کند.

در مجموعه‌های موضوعی، این تمبر را می‌توان در کنار انتشارهای مربوط به معلولیت، بهداشت، سازمان ملل متحد و سال‌های بین‌المللی قرار داد. اهمیت آن فقط در تصویر یک فرد دارای نقص عضو نیست؛ این قطعه بخشی از داستان تغییر نگاه جامعه جهانی به معلولیت در دهه ۱۹۸۰ است؛ دوره‌ای که بحث مشارکت اجتماعی، برابری فرصت‌ها و رفع موانع با جدیت بیشتری دنبال شد. سازمان ملل در سال ۱۹۸۲ نیز با تصویب «برنامه جهانی اقدام درباره افراد دارای معلولیت»، موضوع را وارد مرحله‌ای گسترده‌تر از سیاست‌گذاری بین‌المللی کرد.

تمبر ۱۰ ماکوتای زئیر در نتیجه، سندی کوچک از یک تحول بزرگ‌تر اجتماعی است؛ تصویری که انتشار آن در سال ۱۹۸۱، هم‌زمان با یکی از مهم‌ترین برنامه‌های بین‌المللی آن دوره درباره حقوق و مشارکت افراد دارای معلولیت انجام شد.

شما می‌توانید همین تمبر را در سبد خرید خود به آلبوم مجموعه تمبر خود اضافه کنید.