تمبر
-
وضعیتمُهر نخورده / بی باطل
-
نوع تمبرمناسبتی و یادبودی
-
کشور
Hypericum revolutum یکی از گیاهان گلدار مناطق گرمسیری و نیمهگرمسیری آفریقا است که در مجموعه تمبرهای گلهای زئیر (Flowers of Zaire) به تصویر درآمده است. این تمبر در ۲۸ مه ۱۹۸۴ با ارزش اسمی ۱۰ ماکوتا منتشر شد و از انتشارهای موضوعی مرتبط با معرفی تنوع زیستی و پوشش گیاهی آفریقا به شمار میرود. گیاه موردنظر از خانواده Hypericaceae است که در فارسی با نام گلعلفیان یا هایپریکاسه شناخته میشود. این خانواده شامل گونههای علفی، درختچهای و درختی متعددی است و جنس Hypericum یکی از شناختهشدهترین گروههای آن محسوب میشود. گلهای زرد و پرچمهای فراوان، از ویژگیهای ظاهری شاخص بسیاری از اعضای این جنس هستند.
این گونه در زبان انگلیسی با نامهای Forest Primrose به معنای پامچال جنگلی و Curry Bush شناخته میشود. البته نام پامچال جنگلی به معنای تعلق آن به خانواده پامچالیان نیست؛ این نام صرفاً یک نام رایج انگلیسی برای توصیف ظاهر گیاه است. هایپریکوم رولوتوم در حقیقت به خانواده گلعلفیان تعلق دارد و نباید آن را با پامچالهای حقیقی اشتباه گرفت. نام علمی آن نیز از دو بخش تشکیل شده است: Hypericum نام جنس گیاه و revolutum صفت گونهای آن است. واژه لاتینی revolutum به معنای برگشته یا به عقب پیچیدهشده است و به ویژگی برگها، بهویژه حاشیه برگهای برگشته به سمت پشت، اشاره دارد.
هایپریکوم رولوتوم معمولاً به شکل درختچه یا درخت کوچک رشد میکند و در زیستگاههای طبیعی خود میتواند ارتفاع قابلتوجهی پیدا کند. گلهای آن به رنگ زرد درخشان هستند و در برخی نمونهها تهرنگ نارنجی نیز دارند. گلها معمولاً بهصورت منفرد در انتهای شاخهها ظاهر میشوند و مجموعهای از پرچمهای بلند و متعدد در مرکز آنها دیده میشود. این پرچمها یکی از مشخصههای قابلتشخیص گلهای جنس Hypericum هستند و جلوهای متمایز به گل میبخشند. برگهای گیاه نیز باریک و کشیدهاند و در برخی نمونهها هنگام فشردهشدن بوی ادویهای شبیه کاری از خود آزاد میکنند؛ ویژگیای که در شکلگیری نام رایج Curry Bush نقش داشته است. پس از پایان دوره گلدهی، میوههای کپسولی گیاه شکل میگیرند که دانههای آن را در خود جای میدهند.
پراکندگی طبیعی این گیاه به یک کشور محدود نیست. بر اساس اطلاعات گیاهشناختی، رویشگاه آن بخشهایی از آفریقای مرکزی، شرقی و جنوبی را دربر میگیرد و حضورش در کشورهایی مانند زئیر سابق، جمهوری دموکراتیک کنگوی کنونی، رواندا، بوروندی، اوگاندا، کنیا، تانزانیا، اتیوپی، موزامبیک و زیمبابوه ثبت شده است. این گونه در برخی مناطق مرطوب و خنک، حاشیه جنگلها و نزدیکی آبراههها رشد میکند و بعضی زیرگونههای آن در زیستگاههای کوهستانی و ارتفاعات بالا نیز یافت میشوند. به همین دلیل، این گیاه نمونهای جالب از سازگاری پوشش گیاهی آفریقا با شرایط اقلیمی و ارتفاعی متفاوت است.
انتشار این تمبر در چارچوب مجموعه گلهای زئیر فرصتی برای معرفی گونههای گیاهی و جلب توجه به میراث طبیعی کشور فراهم میکرد. زئیر، نام رسمی جمهوری دموکراتیک کنگوی امروزی بین سالهای ۱۹۷۱ تا ۱۹۹۷، سرزمینی با تنوع زیستی چشمگیر است که جنگلهای بارانی حوضه کنگو، جنگلهای کوهستانی و علفزارهای گرمسیری آن زیستگاه شمار زیادی از گونههای گیاهی هستند. تمبر حاضر با طراحی پل دو گوبِر و چاپخانه هراکلیو فورنیه در شهر ویتوریا تولید شد. روش چاپ آن گراور عکس است و ابعادش 30 × 42 میلیمتر با دندانهبندی کمب ۱۴ است. تیراژ انتشار نیز ۲۵۰ هزار نسخه اعلام شده است. از منظر تمبرشناسی گیاهشناختی، این قطعه برای مجموعهداران تمبرهای گلها، گیاهان آفریقایی و خانواده Hypericaceae اهمیت دارد و تصویری از پیوند میان هنر تمبرسازی و معرفی علمی فلور آفریقا را در اختیار علاقهمندان قرار میدهد.
شما میتوانید این تمبر را در سبد خرید به آلبوم مجموعه تمبر خود اضافه کنید.