تمبر
-
نوع تمبررسمی و دولتی
-
وضعیتمُهر خورده / باطله
-
کشور
در میان تمبرهای عربستان سعودی در دهه ۱۹۶۰، تصویر بناهای مذهبی و مکانهای مهم اسلامی جایگاه قابل توجهی داشت. تمبر ۱۰ پیاستر سال ۱۹۶۸ نیز یکی از نمونههایی است که هویت تصویری خود را از مسجدالنبی در مدینه گرفته است؛ بنایی که ارتباطی مستقیم با تاریخ مدینه و میراث معماری اسلامی دارد. منابع تمبرشناسی، این قطعه را در مجموعه تمبرهای مربوط به مسجدالنبی قرار میدهند و نمونههای این مجموعه در سالهای بعد نیز با ارزشهای اسمی متفاوت دیده میشوند.
موضوع این تمبر بیش از آنکه یک شخصیت یا رویداد مشخص باشد، بر یک بنای مذهبی و تاریخی متمرکز است. مسجدالنبی در شهر مدینه یکی از مهمترین مکانهای مذهبی جهان اسلام به شمار میرود و انتخاب نمایی از آن برای یک تمبر پستی، بنا را به عنصر اصلی هویت بصری قطعه تبدیل کرده است. در نتیجه، این تمبر را میتوان در تقاطع دو حوزه «تمبرهای معماری» و «تمبرهای مرتبط با مکانهای مذهبی» بررسی کرد.
از نظر طبقهبندی موضوعی، تصویر مسجدالنبی تفاوت مهمی با تمبرهایی دارد که صرفاً یک مناسبت سیاسی یا رویداد رسمی را ثبت میکنند. در اینجا خود بنا موضوع تمبر است. بنابراین «نوع موضوع» آن را میتوان معماری مذهبی، مسجد و میراث مرتبط با مدینه دانست؛ در حالی که «نوع یادبودی» آن به یک سالگرد یا مراسم مشخص اشاره نمیکند. این تفکیک برای ثبت دقیق تمبر در مجموعههای موضوعی اهمیت دارد.
از دیدگاه فنی نیز این قطعه ویژگیهای قابل توجهی دارد. چاپ آن با لیتوگرافی افست انجام شده و دندانهبندی ۱۳½ × ۱۴ است. استفاده از واترمارک شامل شمشیرهای ضربدری، درخت نخل و کتیبههای عربی نیز یکی از مشخصههایی است که هنگام بررسی اصالت و وضعیت فیزیکی تمبر میتواند مورد توجه مجموعهدار قرار گیرد. این نوع واترمارک در تعدادی از تمبرهای عربستان سعودیِ این دوره به کار رفته است.
ارزش اسمی ۱۰ پیاستر نیز این قطعه را در میان ارزشهای مختلف سری مسجدالنبی قرار میدهد. منابع تخصصی تمبرشناسی، نمونههای دیگری از همین موضوع را با ارزشهای اسمی گوناگون در فاصله سالهای ۱۹۶۸ تا ۱۹۷۵ ثبت کردهاند؛ بنابراین بررسی این تمبر در کنار سایر ارزشهای سری میتواند تصویری کاملتر از شیوه نمایش مسجدالنبی در تمبرهای پستی عربستان سعودی ارائه کند.
از منظر مجموعهداری، این تمبر برای مجموعههایی با محور عربستان سعودی، معماری اسلامی، مساجد، مدینه و مکانهای مذهبی قابل دستهبندی است. ترکیب موضوع معماری، ارزش اسمی ۱۰ پیاستر، چاپ افست و واترمارک مشخص، آن را به نمونهای قابل شناسایی از تمبرهای موضوعی عربستان سعودی در دوره پادشاهی ملک فیصل تبدیل میکند.
در مجموع، تمبر ۱۰ پیاستر عربستان سعودی محصول دورهای است که تصویر بناهای مهم کشور و مکانهای شاخص اسلامی در طراحی تمبرها حضور پررنگی داشت. مسجدالنبی در این قطعه نه یک عنصر فرعی، بلکه محور اصلی هویت آن است و همین تمرکز تصویری، جایگاه آن را در مطالعه تمبرهای معماری و مذهبی عربستان سعودی مشخص میکند.
شما میتوانید همین تمبر را در سبد خرید خود به آلبوم مجموعه تمبر خود اضافه کنید.