تمبر
-
وضعیتمُهر خورده / باطله
-
نوع تمبررسمی و دولتی
-
کشور
در تاریخ تمبرهای فرانسه، کمتر تصویری به اندازه زن بذرپاش توانسته است از مرزهای یک نقش پستی فراتر برود و به نمادی ماندگار در فرهنگ تصویری یک کشور تبدیل شود. تمبر سبز تیره ۱۰ سانتیم سال ۱۹۲۲ از خانواده Semeuse fond plein sans sol، یکی از نمونههای این سنت هنری است؛ تصویری که در آن زنی در حال افشاندن بذر، با گامهایی استوار در برابر باد حرکت میکند. این تمبر در فوریه ۱۹۲۲ وارد چرخه پستی شد و به مجموعه تمبرهای قطعی فرانسه تعلق دارد؛ یعنی برای استفاده مستمر در مکاتبات و خدمات پستی منتشر شده بود، نه برای بزرگداشت یک واقعه یا شخصیت معین.
طرح زن بذرپاش را لویی اسکار روتی، مجسمهساز و مدالساز برجسته فرانسوی، در پایان قرن نوزدهم پدید آورد. این تصویر در فضای جمهوریخواهی فرانسه معنایی فراتر از یک صحنه ساده کشاورزی پیدا میکرد. زن بذرپاش، با حرکت پیوسته دست و پراکندن دانهها در زمین، یادآور مفاهیمی چون تولید، باروری، کار، آبادانی و آیندهسازی بود. در روزگاری که جمهوری فرانسه میکوشید هویت سیاسی و فرهنگی خود را در قالب نمادهای عمومی تثبیت کند، چنین تصویری میتوانست پیوند میان زندگی روزمره، اقتصاد کشاورزی و آرمان پیشرفت را به شکلی ساده و قابلفهم بازنمایی کند.
عنوان فرانسوی Semeuse fond plein sans sol برای شناخت دقیق این تمبر اهمیت دارد. واژه Semeuse به معنای زن بذرپاش است؛ fond plein به زمینه یکدست و بدون خطوط افقی پسزمینه اشاره میکند و sans sol نشان میدهد که در زیر پای پیکره، خط یا سطح مشخصی بهعنوان زمین ترسیم نشده است. این ویژگی، آن را از برخی گونههای دیگر خانواده زن بذرپاش متمایز میکند. در این نمونه، پیکره زن بر زمینهای یکپارچه قرار گرفته و نبود خط زمین، حرکت و پویایی تصویر را برجستهتر میسازد. این تفاوتهای تصویری برای طبقهبندی تمبرهای زن بذرپاش فرانسه اهمیت فراوان دارند؛ زیرا نمونههای این خانواده، با وجود شباهت کلی طرح، از نظر زمینه، نوشتهها، رنگ، شیوه چاپ و جزئیات حکاکی یکسان نیستند.
نسخه سبز ۱۰ سانتیمی در دورهای منتشر شد که فرانسه هنوز با پیامدهای گسترده جنگ جهانی اول دستوپنجه نرم میکرد. بازسازی اقتصادی، ساماندهی دوباره امور عمومی و بازگشت تدریجی فعالیتهای اجتماعی به وضعیت عادی، از مسائل مهم جمهوری سوم در اوایل دهه ۱۹۲۰ بود. در فوریه ۱۹۲۲، ریاستجمهوری فرانسه بر عهده الکساندر میلران و دولت در اختیار ریمون پوانکاره قرار داشت. انتشار تمبرهای رسمی در چنین دورهای بخشی از فعالیت عادی و مستمر دستگاه پست بود؛ شبکهای که برای مکاتبات اداری، اقتصادی و شخصی به تمبرهایی با ارزشهای اسمی گوناگون نیاز داشت. با این حال، نباید صرفاً از روی ارزش ۱۰ سانتیمی این نمونه، آن را به یک تعرفه مشخص پستی نسبت داد؛ کاربرد دقیق هر ارزش اسمی به نوع مرسوله و مقررات جاری در زمان استفاده بستگی داشت.
از نظر فنی، این تمبر با روش چاپ تایپوگرافی تولید شده است. در این شیوه، بخشهای برجسته سطح چاپ با کاغذ تماس پیدا میکنند و تصویر و نوشتهها را منتقل میسازند. رنگ سبز، زمینه یکدست و نبود واترمارک از ویژگیهای ظاهری و فنی آن هستند. طراحی اصلی اثر متعلق به روتی و حکاکی آن به لویی اوژن موشون نسبت داده میشود؛ هنرمندی که در انتقال طرح زن بذرپاش به قالب چاپی نقش مهمی داشت. ابعاد تمبر ۲۴ در ۲۰ میلیمتر و دندانهبندی آن شانهای ۱۴ در ۱۳٫۵ است.
تمبر ۱۰ سانتیم سبز زن بذرپاش، نمونهای از پیوند هنر گرافیک و نیازهای روزمره نظام پستی فرانسه است. این اثر نه یادبود یک رویداد خاص، بلکه تمبری قطعی با تصویری نمادین است که در طول سالها در نسخهها و گونههای مختلف بازنشر شد. برای مجموعهدارانی که به تمبرهای قدیمی فرانسه، خانواده La Semeuse، آثار لویی اسکار روتی و گونهشناسی تمبرهای جمهوری سوم علاقه دارند، این مورد، نمونهای قابلتوجه برای بررسی و مقایسه است.
شما میتوانید این تمبر را در سبد خرید به آلبوم مجموعه تمبر خود اضافه کنید.