تمبر
-
وضعیتمُهر خورده / باطله
-
نوع تمبررسمی و دولتی
-
کشور
اگر قرار باشد از میان نمادهای تصویری فرانسه، طرحی را انتخاب کنیم که همزمان تاریخ جمهوریخواهی، کشاورزی و هنر مدالسازی این کشور را به یاد بیاورد، بیتردید بذرپاش (La Semeuse) یکی از مهمترین گزینههاست. زنی که در حال قدمبرداشتن و پاشیدن بذر در برابر باد به تصویر کشیده شده، صرفاً یک شخصیت روستایی نیست؛ او تمثیلی از کار، باروری زمین، تولید و امید به آینده است. همین تصویر ساده و پرمعنا چنان در فرهنگ بصری فرانسه ریشه دواند که از سکه و مدال به تمبرهای پستی راه یافت و برای چندین دهه بر روی پول و مکاتبات این کشور حضور داشت.
خالق این ترکیب مشهور، لویی-اسکار روتی (Louis-Oscar Roty، ۱۸۴۶–۱۹۱۱)، مجسمهساز و مدالساز برجسته فرانسوی بود. طرح بذرپاش پیش از آنکه به یکی از تصاویر شناختهشده تمبرهای فرانسه تبدیل شود، در هنر مدالسازی روتی شکل گرفته بود. سپس در سال ۱۹۰۳، این تصویر برای طراحی تمبرهای پستی به کار رفت و بهتدریج به یکی از نمادهای ماندگار جمهوری فرانسه تبدیل شد. لویی-اوژن موشون در حکاکی نسخه اولیه تمبر نقش داشت و در نسخههای بعدی، هنرمندان و حکاکان دیگری با اصلاح جزئیات، طرح را برای چاپهای تازه آماده کردند.
تمبر مورد بحث، ارزش ۲۰ سانتیم و رنگ یاسی متمایل به صورتی دارد. نکته تاریخی مهم این است که این ارزش و رنگ نخستین بار در ۲۰ ژوئیه ۱۹۲۶ منتشر شد؛ بنابراین سال ۱۹۳۵ در اطلاعات این نمونه به گونه چاپی موردنظر مربوط است، نه آغاز انتشار طرح. در چاپهای بعدی، اصلاحات فنی و تفاوتهای جزئی در حروف و ارقام ارزش اسمی، گونههای مختلفی پدید آوردند. نمونه حاضر به نوع پنجم (Type V) تعلق دارد که از چاپهای چرخشی ورقهای دوم این سری به شمار میرود و تولید آن از سپتامبر ۱۹۳۵ آغاز شد. یکی از نشانههای تشخیص این گونه، شکل متفاوت رقم «۲» و حرف «c» در ارزش اسمی است؛ در این نمونه، نوک رقم ۲ باریکتر است و به قاب نزدیک میشود.
از نظر کاربرد پستی نیز این تمبر صرفاً یک تصویر نمادین نبود. ارزش ۲۰ سانتیم آن در نظام تعرفههای پستی فرانسه کاربرد مشخصی داشت؛ از جمله برای کارتهای پستی داخلی با متن محدود به پنج کلمه که در بخشی از سالهای ۱۹۳۲ تا ۱۹۳۵ با این تعرفه ارسال میشدند. همچنین در چارچوب تعرفه آوریل ۱۹۳۲، برای ارسال نمونههای تجاری تا وزن ۵۰ گرم کاربرد داشت. این جزئیات نشان میدهد که تمبرهای قطعی چگونه با نیازهای واقعی پست و تغییر تعرفهها ارتباط داشتند.
این نمونه با روش چاپ تایپوگرافی چرخشی، در ورقهای ۱۰۰ عددی و با دندانهبندی شانهای ۱۴ × ۱۳٫۵ تولید شده است. نداشتن واترمارک نیز از ویژگیهای فنی آن است. رنگ یاسیصورتی، تصویر نمادین زن بذرپاش و تفاوت ظریف رقم ارزش اسمی، این تمبر را به نمونهای مناسب برای بررسی تحول چاپهای مجموعه بذرپاش تبدیل میکند.
برای مجموعهداران، جذابیت این تمبر فقط در قدمت آن نیست؛ بلکه در پیوند میان تاریخ تمبرهای فرانسه، هنر لویی-اسکار روتی، نمادهای جمهوری سوم، کشاورزی فرانسه و گونهشناسی تخصصی تمبرهای بذرپاش قرار دارد. بهویژه تشخیص نوع پنجم از روی جزئیات رقم ۲ و حرف c، آن را برای علاقهمندان به مطالعه تفاوتهای ظریف چاپی و گردآوری گونههای مختلف یک طرح کلاسیک ارزشمند میسازد.
شما میتوانید این تمبر را در سبد خرید به آلبوم مجموعه تمبر خود اضافه کنید.