تمبر
-
وضعیتمُهر خورده / باطله
-
نوع تمبررسمی و دولتی
-
کشور
در تاریخ تمبرهای فرانسه، بعضی طرحها چنان با هویت ملی یک کشور پیوند میخورند که از یک وسیله ساده برای پرداخت هزینه پست فراتر میروند. بذرپاش (La Semeuse) یکی از همین نمونههاست؛ تصویر زنی که در حال حرکت، بذر را در زمین میپاشد و باد لباس و موهای او را به حرکت درآورده است. این تصویر در آغاز قرن بیستم به یکی از شناختهشدهترین نمادهای جمهوری فرانسه تبدیل شد و در قالب تمبرهای پستی، سکهها و دیگر آثار هنری بارها بازآفرینی شد. نمونه آبی ۵۰ سانتیمی سال ۱۹۲۱ نیز از چاپهای مهم این خانواده تصویری است؛ تمبری که انتشار آن با تغییر تعرفههای پستی پس از جنگ جهانی اول ارتباط مستقیم داشت.
ریشه هنری این طرح به لویی-اسکار روتی (Louis-Oscar Roty، ۱۸۴۶–۱۹۱۱)، مجسمهساز و مدالساز برجسته فرانسوی، بازمیگردد. او زنی بذرپاش را بهعنوان تصویری نمادین از زندگی، کار و باروری زمین طراحی کرد. این اثر در فضای جمهوریخواهانه فرانسه معنایی فراتر از کشاورزی پیدا کرد: زن بذرپاش میتوانست نماینده ملتی باشد که پس از بحرانها و جنگها، برای ساختن آیندهای تازه تلاش میکند. لویی-اوژن موشون در شکلگیری نسخههای اولیه تمبر نقش داشت و در چاپ مورد بحث، حکاکی طرح به فرانسوا گیومَن (François Guillemain) نسبت داده میشود.
از نظر گونهشناسی، این نمونه به Semeuse lignée یا بذرپاش خطدار تعلق دارد. در این طرح، خطوط افقی پسزمینه بخشی از ساختار تصویر هستند و آن را از گونه معروف بذرپاش کامه (Semeuse camée) متمایز میکنند؛ در گونه کامه، پیکر زن در برابر زمینهای یکدست و بدون خطوط افقی قرار میگیرد. بنابراین، این دو عنوان نباید بهجای یکدیگر استفاده شوند. نام کامه نیز به جلوهای شبیه نقش برجسته اشاره دارد که در آن تصویر از زمینه متمایز میشود.
انتشار تمبر در ۳۰ ژوئن ۱۹۲۱ با شرایط اقتصادی و پستی فرانسه پس از جنگ جهانی اول ارتباط داشت. کشور هنوز با هزینههای بازسازی، خسارتهای جنگی و دشواریهای اقتصادی روبهرو بود. در این دوره، ریاستجمهوری آلکساندر میلران و نخستوزیری آریستید بریان در چارچوب جمهوری سوم ادامه داشت. یکی از تغییرات مهم آن زمان، افزایش تعرفه نامههای بینالمللی بود. از اول آوریل ۱۹۲۱، هزینه ارسال نامه عادی به خارج از کشور در نخستین طبقه وزنی به ۵۰ سانتیم رسید؛ به همین دلیل، تمبر آبی ۵۰ سانتیمی بذرپاش برای تأمین همین تعرفه منتشر شد. این ارزش در سال ۱۹۲۳ با تمبر ۵۰ سانتیمی مجموعه پاستور جایگزین شد.
از نظر فنی، این تمبر با روش چاپ تایپوگرافی تولید شده و در ورقهای ۱۵۰ عددی و رولهای پستی عرضه شده است. رنگ آبی، دندانهبندی شانهای ۱۴ × ۱۳٫۵ و نبود واترمارک از مشخصات قابل شناسایی آن هستند. یکی از ویژگیهای نسخه موردنظر، نوشتههای نسبتاً پررنگ آن است که در گونهشناسی چاپهای بذرپاش اهمیت دارد. این تمبر همچنین در نسخههای بدون دندانه نیز شناخته شده است؛ موضوعی که برای مجموعهداران علاقهمند به بررسی تنوع چاپ و دندانهبندی اهمیت ویژهای دارد.
اهمیت این نمونه برای مجموعهداران تنها به قدمت آن محدود نمیشود. تمبر بذرپاش آبی ۵۰ سانتیم فرانسه سندی از ارتباط میان هنر ملی، نظام تعرفههای پستی و تاریخ اقتصادی اروپا در سالهای پس از جنگ است. این اثر برای مجموعههای تخصصی تمبرهای جمهوری سوم فرانسه، بذرپاش لویی-اسکار روتی، تمبرهای کشاورزی و تاریخ پست بینالمللی جایگاه مشخصی دارد؛ بهویژه برای کسانی که گونههای خطدار و کامه را در کنار یکدیگر گردآوری و مقایسه میکنند.
شما میتوانید این تمبر را در سبد خرید به آلبوم مجموعه تمبر خود اضافه کنید.