تمبر
-
وضعیتمُهر خورده / باطله
-
نوع تمبرمناسبتی و یادبودی
-
کشور
تمبر 6 فرانک فرانسه با تصویر گارگانتوا (Gargantua) شخصیت غول پیکر رمان فرانسوا رابله که در ۲۷ مه ۱۹۵۳ در فرانسه منتشر شد، به یکی از مشهورترین شخصیتهای ادبیات طنز و انتقادی اروپا اختصاص دارد. این تمبر بخشی از مجموعه «شخصیتهای ادبی» است و چهرهای را به یاد میآورد که نامش با تخیل شگفتانگیز، طنز اجتماعی و نقد نهادهای سیاسی در ادبیات دوره رنسانس پیوند خورده است. گارگانتوا قهرمان داستانی از فرانسوا رابله (François Rabelais)، نویسنده و اندیشمند فرانسوی سده شانزدهم میلادی است؛ شخصیتی غولپیکر که ماجراهایش بستری برای طرح موضوعاتی چون آموزش، قدرت، آزادی اندیشه، جنگ، دین و رفتارهای انسانی فراهم میآورد.
فرانسوا رابله حدود سال ۱۴۹۴ در فرانسه متولد شد. او در طول زندگی خود تجربههایی در حوزههای الهیات، پزشکی و ادبیات داشت و بهواسطه دانش گسترده و نگاه انتقادیاش به جامعه زمانه شناخته میشود. رابله از مهمترین نویسندگان دوره رنسانس فرانسه به شمار میرود و آثارش آمیزهای از طنز، دانش کلاسیک، فرهنگ عامه و اندیشههای اومانیستی است. زبان او سرشار از بازیهای زبانی، واژهسازی، اغراق و تصویرپردازیهای شگفتآور است. همین ویژگیها سبب شده آثارش نهتنها در تاریخ ادبیات فرانسه، بلکه در تحول ادبیات طنز اروپا جایگاهی برجسته داشته باشند.
رمان گارگانتوا با عنوان کامل «زندگی بسیار ترسناک گارگانتوا، پدر پانتاگرول» در حدود سال ۱۵۳۴ منتشر شد. این کتاب پس از انتشار اثر پیشین رابله، یعنی «پانتاگرول» در سال ۱۵۳۲، نوشته شد و داستان زندگی پدر قهرمان آن اثر را روایت میکند. گارگانتوا از بدو تولد موجودی با ابعادی خارقالعاده است و اشتهای عظیم، نیروی جسمانی و رفتارهای اغراقآمیز او بخش مهمی از فضای کمیک داستان را میسازند. بااینحال، غولپیکری شخصیت اصلی صرفاً وسیلهای برای سرگرمی نیست؛ رابله از اغراق و خیالپردازی استفاده میکند تا تناقضهای جامعه و نهادهای عصر خود را آشکار سازد.
یکی از مهمترین بخشهای رمان، پرداختن به مسئله آموزش و پرورش است. رابله در تقابل میان شیوههای آموزشی خشک و مبتنی بر حفظکردن با آموزش مبتنی بر تجربه، مشاهده و پرورش عقل، دیدگاه انسانگرایانه خود را بیان میکند. در بخشهایی از داستان، تحول نظام تربیتی گارگانتوا نشان میدهد که نویسنده خواهان آموزشی جامع است؛ آموزشی که دانش نظری را با شناخت طبیعت، فعالیت بدنی، تجربه عملی و پرورش توانایی داوری همراه کند. این نگرش با جریان اومانیسم رنسانس ارتباط دارد؛ جریانی که بر ارزش انسان، توانایی عقلانی او و بازگشت انتقادی به میراث فکری یونان و روم باستان تأکید میکرد.
رابله در کنار آموزش، ساختارهای قدرت و رفتارهای سیاسی و مذهبی زمان خود را نیز به نقد میکشد. جنگها، تعصب فکری، سوءاستفاده از اقتدار دینی و جاهطلبی حاکمان در فضای طنزآمیز داستان مورد توجه قرار میگیرند. یکی از بخشهای مشهور کتاب، روایت جنگ میان گارگانتوا و پادشاه پیکروکول است؛ جنگی که از خلال آن، نویسنده پوچی توسعهطلبی و جاهطلبی سیاسی را به تصویر میکشد. در برابر این جهان آشفته، رابله تصویری از خردورزی، اعتدال و تربیت انسانی ارائه میکند.
تمبر گارگانتوا در دوره جمهوری چهارم فرانسه منتشر شد؛ نظام سیاسیای که پس از جنگ جهانی دوم و در سال ۱۹۴۶ شکل گرفته بود و بر پایه جمهوری پارلمانی اداره میشد. طراحی این تمبر را Henri-Lucien Cheffer بر عهده داشت. اثر با ارزش اسمی ۶ فرانک، در ابعاد ۲۶ × ۴۰ میلیمتر و با روش چاپ گود تولید شده است. رنگهای قرمز و یاسی مایل به قرمز در ترکیب تصویری آن به کار رفتهاند و دندانهبندی آن از نوع ۱۳ است. تیراژ انتشار نیز به ۳۲ میلیون و ۶۰۰ هزار قطعه رسیده است.
از نظر تمبرشناسی، این اثر برای مجموعهداران تمبرهای ادبی، نویسندگان کلاسیک، ادبیات فرانسه و شخصیتهای مشهور رمانهای مشهور تاریخی اهمیت دارد. گارگانتوا یکی از نمادهای ماندگار تخیل و طنز انتقادی رابله است و حضور او بر تمبر فرانسه، پیوند میان میراث ادبی رنسانس و فرهنگ یادبودهای پستی این کشور را نشان میدهد.
شما میتوانید این تمبر را در سبد خرید به آلبوم مجموعه تمبر خود اضافه کنید.