تمبر
-
وضعیتمُهر خورده / باطله
-
نوع تمبرمناسبتی و یادبودی
-
کشور
در فرهنگ شفاهی کارلیا، شعر تنها متنی برای خواندن نبود؛ روایتهایی بود که نسلبهنسل با آواز حفظ میشد و از راه حافظه و اجرای آوازخوانان به زندگی خود ادامه میداد. پدری شِمِیکا یکی از چهرههای شناختهشدهٔ این سنت بود؛ آوازخوانی که بخشهایی از روایتهای اسطورهای و حماسی مردم کارلیا را در حافظه داشت و آنها را با شیوهٔ اجرای سنتی بازمیخواند. تمبر فنلاند که در ۲۸ فوریهٔ ۱۹۸۵ منتشر شد، تصویر او را در مناسبت یکصد و پنجاهمین سالگرد انتشار نخستین نسخهٔ حماسهٔ ملی کالوالا به مجموعهٔ تمبرهای یادبود این کشور افزود.
شِمِیکا از منطقهٔ سوئیستامو در کارلیای مرزی برخاسته بود و به خانوادهای تعلق داشت که سنت آوازخوانی در آن ریشهای دیرینه داشت. او را نباید صرفاً خوانندهای به معنای امروزی کلمه دانست؛ عنوان دقیقتر برای جایگاه فرهنگی او آوازخوان شعرهای روایی و حماسی فولکلور است. آوازخوانانی از این دست، روایتهایی دربارهٔ آفرینش جهان، پیدایش آتش و آهن، و ماجراهای شخصیتهای اسطورهای مانند واینوموینن (Väinämöinen) را حفظ میکردند. بخشی از این میراث شفاهی بعدها به دست پژوهشگران و گردآورندگان فرهنگ عامه ثبت شد.
ارتباط این تمبر با کالوالا از همین سنت شفاهی سرچشمه میگیرد. الیاس لونروت (Elias Lönnrot)، پزشک و گردآورندهٔ شعرهای عامیانهٔ فنلاندی، با سفرهای میدانی و گردآوری روایتهای پراکنده، نخستین نسخهٔ کالوالا را در سال ۱۸۳۵ منتشر کرد. نسخهٔ کاملتر این اثر نیز در سال ۱۸۴۹ انتشار یافت. کالوالا مجموعهای یکپارچه از روایتهای شفاهی پیشین نبود که از ابتدا به همین صورت وجود داشته باشد؛ بلکه حاصل گردآوری، تنظیم و تدوین مواد منظوم و اسطورهای بود. آوازخوانانی چون شِمِیکا نمایندگان زندهٔ همان سنتی بودند که مواد اولیهٔ چنین تدوینهایی را فراهم میکرد.
تصویر تمبر بر اساس عکسی شکل گرفته که سامولی پائولاهارجو (Samuli Paulaharju) در سال ۱۹۰۷ از شِمِیکا گرفته بود. این انتخاب، اثر را از یک تصویرسازی صرفاً نمادین متمایز میکند: چهرهٔ مردی واقعی که در واپسین سالهای زندگیاش هنوز حامل بخشی از حافظهٔ شفاهی کارلیا بود. طراحی تمبر را ایوا اویوو انجام داد و چاپ آن با ترکیب دو روش افست و گود صورت گرفت. کاغذ فسفری و دندانهبندی ۱۳ در ۱۲¾ نیز از ویژگیهای فنی این انتشار است.
این تمبر در کنار نمونهٔ دیگری با تصویر لارین پاراسکه (Larin Paraske)، آوازخوان و راوی اشعار سنتی، منتشر شد. کنار هم قرارگرفتن این دو چهره، یادآور نقش اجراکنندگان فرهنگ شفاهی در حفظ و انتقال میراث ادبی فنلاند و کارلیاست. از این منظر، تمبر شِمِیکا برای مجموعههای مرتبط با ادبیات فولکلور، حماسهٔ کالوالا، موسیقی و آوازهای سنتی و تاریخ فرهنگی شمال اروپا موضوعی معنادار به شمار میرود.
این اثر، بیش از آنکه صرفاً پرترهٔ یک آوازخوان باشد، یادمانی از فرهنگی است که بخش مهمی از تاریخ و اسطورههای خود را نه در کتابها، بلکه در حافظه و صدای انسانها حفظ کرده است.
شما میتوانید همین تمبر را در سبد خرید خود به آلبوم مجموعه تمبر خود اضافه کنید.