تمبر
-
نوع تمبرمناسبتی و یادبودی
-
وضعیتمُهر خورده / باطله
-
کشور
در سالهای ۱۷۳۶ و ۱۷۳۷، گروهی از دانشمندان فرانسوی و همکارانشان راهی منطقهٔ لاپلند در شمال اروپا شدند تا یکی از مهمترین پرسشهای علمی زمان خود را بررسی کنند: آیا زمین در قطبها اندکی تخت و در ناحیهٔ استوا برآمده است؟ این پژوهش که به اندازهگیری قوس نصفالنهار در عرضهای جغرافیایی شمالی اختصاص داشت، نقطهٔ عطفی در تاریخ نجوم، نقشهبرداری و دانش ژئودزی به شمار میآید.
سرپرستی این هیئت علمی را پییر لوئی مورو دو موپرتویی (Pierre-Louis Moreau de Maupertuis)، ریاضیدان و دانشمند فرانسوی، بر عهده داشت. او از چهرههای شناختهشدهٔ علمی سدهٔ هجدهم بود و در جریان این مأموریت، همراه با دیگر اعضای گروه، اندازهگیریهای دقیقی از طول قوس نصفالنهار انجام داد. نتایج این پژوهش امکان مقایسهٔ اندازهگیریهای عرضهای شمالی با دادههای مناطق نزدیک استوا را فراهم کرد.
اهمیت این سفر در آن بود که اختلافنظرهای علمی دربارهٔ شکل زمین را از سطح بحثهای نظری فراتر برد و به آزمون تجربی نزدیک کرد. بر اساس نظریهٔ نیوتن، زمین به دلیل چرخش خود در قطبها اندکی تخت و در استوا برآمده است. اندازهگیریهای انجامشده در لاپلند شواهد مهمی در تأیید این دیدگاه فراهم آوردند و به تثبیت شناخت علمی از شکل زمین کمک کردند.
تمبر موردنظر در پنجم سپتامبر ۱۹۸۶، به مناسبت ۲۵۰مین سالگرد آغاز سفر علمی اندازهگیری نصفالنهار قطبی در لاپلند منتشر شد. بنابراین، موضوع آن بزرگداشت یک دستاورد علمی و تاریخی بود؛ دستاوردی که در پیشرفت نقشهبرداری، جغرافیا و شناخت دقیقتر ابعاد و شکل زمین تأثیر گذاشت.
انتخاب این مناسبت برای انتشار تمبر در فنلاند نیز با موقعیت جغرافیایی و پیوند تاریخی این کشور با منطقهٔ لاپلند ارتباط داشت. طراحی تمبر با بهرهگیری از عناصر مرتبط با جغرافیای شمال اروپا، از جمله گوزن شمالی، سورتمه و ابزارهای اندازهگیری، دشواریهای سفر و فعالیت علمی در آن منطقه را بازتاب میدهد. به این ترتیب، تمبر تنها تصویری از یک دانشمند نیست، بلکه یادآور یک مأموریت علمی جمعی در شرایط دشوار اقلیمی است.
ایوا اویوو طراحی این اثر را بر عهده داشته و چاپ آن در چاپخانهٔ امنیتی بانک فنلاند انجام شده است. استفاده از چاپ افست و کاغذ فسفری نیز از ویژگیهای فنی این تمبر است. ارزش اسمی آن ۱٫۶۰ مارک فنلاند بود و با تیراژ شش میلیون قطعه در دسترس استفادهکنندگان خدمات پستی قرار گرفت. این تمبر در سال ۱۹۸۶، در دوران جمهوری فنلاند منتشر شد. در آن زمان مائونو کویویستو از سال ۱۹۸۲ تا ۱۹۹۴ ریاستجمهوری فنلاند را بر عهده داشت و کالهوی سورسا نیز در فاصلهٔ سالهای ۱۹۸۲ تا ۱۹۸۷ نخستوزیر این کشور بود. بنابراین، انتشار تمبر در دورهٔ ریاستجمهوری کویویستو و نخستوزیری سورسا صورت گرفت.
این اثر برای علاقهمندان به تمبرهای علمی و تاریخی، تاریخ نجوم، جغرافیای اروپا و زندگی دانشمندان سدهٔ هجدهم، موضوعی قابل توجه است؛ زیرا یاد یک پژوهش میدانی را زنده نگه میدارد که در تحول شناخت بشر از ساختار و شکل زمین نقش مهمی ایفا کرد.
شما میتوانید همین تمبر را در سبد خرید خود به آلبوم مجموعه تمبر خود اضافه کنید.