تاریخ چاپ کتاب در فنلاند را می‌توان از اثری آغاز کرد که نه به زبان فنلاندی، بلکه به زبان لاتین نوشته شده بود و نه در یک چاپخانه فنلاندی، بلکه در شهر لوبک آلمان به چاپ رسید. این اثر Missale Aboense نام دارد؛ کتابی مذهبی که در سال ۱۴۸۸ برای حوزه اسقفی تورکو تهیه شد و امروز از مهم‌ترین اسناد فرهنگی فنلاند به شمار می‌رود. تمبر یادبود پانصدمین سال این کتاب، منتشرشده در سال ۱۹۸۸، توجه را به نقطه‌ای جلب می‌کند که تاریخ کتاب‌خوانی و فرهنگ مکتوب فنلاند با گسترش صنعت چاپ در اروپا پیوند خورد.

Missale Aboense در اصل یک کتاب مراسم عشای ربانی یا مسال است. چنین کتابی متن‌ها، دعاها و دستورهای مربوط به اجرای آیین مذهبی را در طول سال کلیسایی در خود جای می‌داد. در سده پانزدهم، کلیسای کاتولیک برای برگزاری منظم مراسم مذهبی به نسخه‌هایی نیاز داشت که متن آیین‌ها را با نظم و دقت در اختیار روحانیون قرار دهند. کتاب تورکو نیز در همین سنت قرار داشت و مطابق آیین دومینیکنی تنظیم شده بود؛ سنتی که در حوزه اسقفی تورکو رواج داشت.

سفارش چاپ کتاب به ابتکار کنراد بیتز، اسقف تورکو، و با مشارکت ماونو سَرکی‌لاهتی، رئیس کلیسای جامع، انجام گرفت. چاپ آن را بارتولومئوس گوتان در شهر لوبک بر عهده داشت. مقدمه کتاب به تاریخ ۱۷ اوت ۱۴۸۸ ثبت شده است. نکته مهم آن است که در آن زمان هنوز چاپخانه‌ای در فنلاند فعالیت نمی‌کرد؛ نخستین چاپخانه این سرزمین چند قرن بعد، در سال ۱۶۴۲ در تورکو تأسیس شد. بنابراین، این کتاب نه نخستین کتاب چاپ‌شده به زبان فنلاندی، بلکه نخستین کتاب چاپ‌شده برای استفاده در فنلاند محسوب می‌شود.

از ویژگی‌های فنی و هنری Missale Aboense، چاپ آن روی کاغذ و پوست است. متن اصلی با مرکب سیاه و قرمز چاپ شده و برخی حروف آغازین، حاشیه‌ها و تصاویر با دست رنگ‌آمیزی شده‌اند. در نسخه‌های پوستی، حتی از طلا برای آراستن بخش‌هایی از کتاب استفاده شده است. این ترکیب چاپ مکانیکی و تزیین دستی، یادآور دوره‌ای است که هنر کتاب‌آرایی قرون وسطایی هنوز در کنار فناوری چاپ سربی به حیات خود ادامه می‌داد.

در طراحی تمبر، تصویر کتاب تاریخی به موضوع اصلی تبدیل شده است؛ انتخابی که به‌جای نمایش چهره یک شخصیت یا بنای تاریخی، خودِ اثر مکتوب را در مرکز یادبود قرار می‌دهد. آسر یارو این تمبر را با ابعاد 24 × 34 میلی‌متر طراحی کرد و چاپخانه Frenckellin Kirjapaino آن را به روش افست چندرنگ به چاپ رساند. تیراژ هفت میلیون نسخه نیز نشان‌دهنده اهمیت فرهنگی این مناسبت در مقیاس ملی بود.

Missale Aboense فقط یادگاری از یک کتاب مذهبی نیست؛ سندی از ورود فرهنگ چاپی به تاریخ فنلاند و پیوند این سرزمین با شبکه علمی، مذهبی و فرهنگی اروپای اواخر قرون وسطی است.

شما می‌توانید همین تمبر را در سبد خرید خود به آلبوم مجموعه تمبر خود اضافه کنید.