تمبر محمد پنجم (King Mohamed V) یکی از نمونه‌های مهم تمبرهای غیریادبودی مراکش در نخستین سال‌های پس از استقلال است. این تمبر با ارزش اسمی ۵۰ فرانک مراکشی در نوامبر ۱۹۵۶ منتشر شد و تصویر محمد پنجم (Mohammed V) را به نمایش می‌گذارد؛ پادشاهی که نام او با استقلال مراکش و پایان دوره تحت‌الحمایگی فرانسه و اسپانیا پیوندی عمیق دارد. برای علاقه‌مندان به تمبرهای قدیمی مراکش، تمبر محمد پنجم، تاریخ سلطنت مراکش و کلکسیون تمبرهای آفریقا، این قطعه از اهمیت تاریخی ویژه‌ای برخوردار است.

محمد پنجم، که پیش از استقلال با عنوان سلطان محمد بن یوسف نیز شناخته می‌شد، پس از استقلال مراکش در سال ۱۹۵۶ به عنوان پادشاه کشور شناخته شد. بنابراین این تمبر در دوران پادشاهی مراکش و سلطنت محمد پنجم (۱۹۵۶–۱۹۶۱) منتشر شده است. پایان نظام تحت‌الحمایگی فرانسه و اسپانیا در سال ۱۹۵۶ و شکل‌گیری دولت مستقل مراکش، نقطه عطفی در تاریخ سیاسی این کشور بود و محمد پنجم به یکی از نمادهای اصلی این تحول تبدیل شد. پژوهش‌های تاریخی درباره شکل‌گیری دولت مراکش پس از استعمار نیز نقش محمد پنجم را در تثبیت سلطنت و دولت مستقل مورد توجه قرار داده‌اند.

از نظر طبقه‌بندی فیلاتلیک، این قطعه تمبر غیریادبودی (Definitive) است؛ بنابراین برای بزرگداشت یک مناسبت خاص منتشر نشده، بلکه بخشی از نظام عادی تمبرهای پستی مراکش محسوب می‌شود. موضوع اصلی آن پرتره محمد پنجم است و به همین دلیل در گروه تمبرهای مرتبط با پادشاهان، سران کشور، خاندان سلطنتی و شخصیت‌های سیاسی قرار می‌گیرد. سری مربوط به این تمبر با عنوان King Mohamed V (1909–1961) – Definitives (1956–1957) شناخته می‌شود.

یکی از ویژگی‌های قابل توجه این قطعه، طراحی ساده و رسمی آن است. زمینه و عناصر اصلی تمبر در رنگ قرمز اجرا شده‌اند و چهره محمد پنجم محور بصری آن را تشکیل می‌دهد. طراحی اثر به شارل مازلن (Charles Mazelin) و مارسلن فلاندرن (Marcelin Flandrin) نسبت داده شده است. این ترکیب، تصویری رسمی از پادشاه ارائه می‌کند که با کارکرد تمبرهای غیریادبودی سلطنتی کاملاً هماهنگ است.

از نظر مشخصات فنی، تمبر محمد پنجم ۲۷ × ۴۰ میلی‌متر اندازه دارد و با روش چاپ گود (Recess) تولید شده است. دندانه آن Comb 13 است و ارزش اسمی آن ۵۰ فرانک مراکشی بوده است. این اطلاعات برای مجموعه‌دارانی که به شناسایی دقیق گونه‌های تمبرهای مراکش می‌پردازند اهمیت زیادی دارد؛ زیرا اندازه، ارزش اسمی، روش چاپ و دندانه می‌توانند در تشخیص قطعه از نمونه‌های مشابه نقش تعیین‌کننده داشته باشند.

در کاتالوگ‌های بین‌المللی نیز این تمبر با شناسه‌های مختلف ثبت شده است: Michel MA 413، Stamp Number MA 6، Yvert et Tellier MA 367 و Stanley Gibbons MA 35. وجود این شماره‌های کاتالوگی، شناسایی و مقایسه تمبر را برای کلکسیونرهای حرفه‌ای آسان‌تر می‌کند.

تمبر ۵۰ فرانکی محمد پنجم تنها یک تصویر سلطنتی روی کاغذ نیست؛ این قطعه محصول دوره‌ای بسیار مهم در تاریخ معاصر مراکش است؛ دوره‌ای که کشور از ساختار تحت‌الحمایگی به یک پادشاهی مستقل تبدیل شد. به همین دلیل، این تمبر می‌تواند در مجموعه‌های تخصصی تاریخ مراکش، خاندان علوی، سلطنت محمد پنجم، تمبرهای آفریقایی و تاریخ پست جایگاه ویژه‌ای داشته باشد.

اگر به حوزه کلکسیون تمبر علاقه دارید، همین حالا این تمبر ارزشمند را به سبد خرید خود اضافه کنید.