تمبر
-
وضعیتمُهر نخورده / بی باطل
-
نوع تمبرغیررسمی/غیردولتی
-
کشور
این تمبرنمای تصویری به یکی از پرندگان ساحلی مناطق سردسیر جهان اختصاص دارد: آبچلیک بنفش (Purple Sandpiper)، پرندهای از خانواده آبچلیکسانان (Scolopacidae) و راسته آبچلیکسانان (Charadriiformes). نام علمی آن Calidris maritima است و برخلاف تصوری که ممکن است از نام فارسی یا انگلیسی آن به وجود آید، رنگ بدنش معمولاً بنفش روشن یا ارغوانی نیست. این نام به درخششی بنفشفام و نسبتاً ظریف در بخشی از پرهای آن اشاره دارد که در شرایط نوری خاص قابل مشاهده است. پرهای این پرنده در بیشتر اوقات خاکستری تیره و قهوهایاند و بخش زیرین بدنش روشنتر است.
آبچلیک بنفش پرندهای نسبتاً تنومند و جمعوجور است که معمولاً حدود ۲۰ تا ۲۲ سانتیمتر طول دارد. پاهای کوتاه زرد یا نارنجیرنگ، نوک نسبتاً بلند و اندکی خمیده و بدن فشرده، از ویژگیهای تشخیصی آن هستند. پایه نوک نیز ممکن است رنگ نارنجی داشته باشد. این ویژگیها بهخصوص هنگامی که پرنده در میان سنگهای ساحلی حرکت میکند، به شناسایی آن کمک میکنند. برخلاف بسیاری از پرندگان ساحلی که در پهنههای گِلی و ماسهای جستوجوی غذا میکنند، آبچلیک بنفش به سواحل سنگی، صخرههای مرطوب و موجشکنهایی علاقه دارد که در معرض برخورد امواج دریا قرار دارند.
زیستگاه اصلی زادآوری این پرنده در مناطق شمالی و قطبی، از بخشهایی از کانادا و گرینلند تا ایسلند و شمال اروپا امتداد دارد. با فرارسیدن فصل سرد، بسیاری از آنها به سوی سواحل اقیانوس اطلس مهاجرت میکنند و در نواحی ساحلی شمال اروپا و آمریکای شمالی زمستان میگذرانند. این پرنده از معدود آبچلیکهایی است که میتواند زمستان را در سواحل بسیار سرد و بادخیز سپری کند. در واقع، برخلاف بسیاری از پرندگان مهاجر که برای زمستان به مناطق گرمتر میروند، آبچلیک بنفش در مقایسه با بسیاری از پرندگان ساحلی در عرضهای جغرافیایی شمالیتری باقی میماند.
شیوه تغذیه آن نیز با زیستگاه سنگیاش ارتباط مستقیم دارد. آبچلیک بنفش در میان جلبکها، شکاف سنگها و آبگیرهای کوچک ساحلی به جستوجوی بیمهرگان دریایی میپردازد. سختپوستان کوچک، نرمتنان، حلزونهای دریایی و حشرات از جمله منابع غذایی آن هستند. نوک حساس و نسبتاً خمیدهاش به او امکان میدهد مواد غذایی را از میان جلبکها و شکافهای سنگی بیرون بکشد. این وابستگی به محیطهای ساحلی نشان میدهد که بقای این پرنده تا چه اندازه به سلامت زیستگاههای دریایی و دستنخورده ماندن سواحل وابسته است.
نکته مهمتر، جایگاه خود این انتشار است. ناگالند امروزه یکی از ایالتهای شمال شرقی هند است و در سال ۱۹۷۲ نیز اداره پستی مستقل از نظام پستی هند نداشت. تمبرهای منتسب به ناگالند در دهه ۱۹۷۰، از جمله مجموعههای پرندگان، در شمار انتشارهای غیررسمی یا تمبرنماهای کلکسیونی قرار میگیرند. بخش مهمی از این مجموعهها به فعالیتهای کلایو فیگنباوم (Clive Feigenbaum)، فروشنده بریتانیایی تمبر، نسبت داده شدهاند و برای استفاده واقعی در شبکه پستی هند منتشر نشده بودند. بنابراین ارزش اسمی ۱۰ را نباید معادل یک تعرفه واقعی پستی یا واحد پول رسمی ناگالند دانست.
این قطعه با وجود غیر رسمی بودن، برای مجموعهداران موضوعی جذاب است؛ زیرا تصویر یک پرنده کمترشناختهشده از سواحل قطبی را با تاریخچه انتشارهای خصوصی و بحثبرانگیز منتسب به ناگالند پیوند میدهد. جایگاه آن بیش از آنکه در تاریخ رسمی پست هند باشد، در حوزه تمبرنماهای جانوری، مجموعههای پرندگان و انتشارهای خصوصی دهه ۱۹۷۰ قرار میگیرد.
اگر مجموعهای با موضوع پرندگان و تمبرنماهای تاریخی گردآوری میکنید، این قطعه میتواند جای مشخصی در آلبوم موضوعی شما داشته باشد.