تمبر
-
وضعیتمُهر نخورده / بی باطل
-
نوع تمبرغیررسمی/غیردولتی
-
کشور
در طبیعت، معمولاً تصور میکنیم پرنده نر با پرهای رنگارنگ برای جلب توجه ماده رقابت میکند و پس از جفتگیری، بخش مهمی از مراقبت از تخمها بر عهده ماده قرار میگیرد. اما فالاروپ گردنسرخ (Red-necked Phalarope) یکی از استثناهای جالب این الگوی رایج است. در این گونه، مادهها معمولاً رنگآمیزی چشمگیرتری دارند، برای جلب توجه نرها رقابت میکنند و پس از تخمگذاری، بخش اصلی مسئولیت خوابیدن روی تخمها و پرورش جوجهها را به نر میسپارند. همین تفاوت در رفتار تولیدمثلی، این پرنده کوچک را به یکی از گونههای جالب توجه در مطالعات رفتارشناسی جانوران تبدیل کرده است.
فالاروپ گردنسرخ با نام علمی Phalaropus lobatus به خانواده آبچلیکسانان (Scolopacidae) تعلق دارد. این پرنده معمولاً حدود ۱۸ تا ۱۹ سانتیمتر طول دارد و جثهای ظریف، بدنی کشیده و منقار باریک و نوکتیز دارد. در فصل تولیدمثل، مادهها معمولاً با لکه قرمز یا بلوطیرنگ در ناحیه گردن و بخشهای خاکستری و سیاه در پشت بدن شناخته میشوند. نرها در همین فصل اغلب رنگآمیزی ملایمتر و کمجلوهتری دارند. در فصل زمستان، ظاهر هر دو جنس سادهتر میشود و بخش عمده پرهای بدن به رنگ خاکستری و سفید درمیآید. نام انگلیسی پرنده نیز از همین نشانه مشخص، یعنی ناحیه قرمزرنگ گردن در پوشش تولیدمثلی، گرفته شده است.
اما ویژگی شگفتانگیز این گونه فقط به تفاوت ظاهری دو جنس محدود نمیشود. در رفتار تولیدمثلی فالاروپ گردنسرخ، پدیدهای به نام نقشهای جنسی معکوس (Sex-role Reversal) دیده میشود. مادهها معمولاً پس از تخمگذاری به دنبال فرصتهای جفتگیری دیگری میروند، در حالی که نرها از تخمها مراقبت میکنند و وظیفه مراقبت از جوجهها را بر عهده میگیرند. این رفتار در میان پرندگان نسبتاً غیرمعمول است و باعث شده فالاروپ در پژوهشهای مربوط به انتخاب جنسی، رقابت میان جنسها و تقسیم وظایف والدینی اهمیت ویژهای پیدا کنند. البته این الگو را نباید به معنای آن دانست که تمام افراد این گونه همیشه رفتار یکسانی دارند؛ شرایط محیطی و فرصتهای جفتگیری نیز بر رفتار تولیدمثلی آنها اثر میگذارند.
فالاروپ گردنسرخ از پرندگان مهاجر دوربرد است. این گونه در مناطق شمالی جهان، بهویژه نواحی قطبی و نیمهقطبی اوراسیا و آمریکای شمالی، تولیدمثل میکند و برای گذراندن فصل سرد به مناطق گرمتر مهاجرت میکند. مسیرهای مهاجرتی آن بخشهایی از اقیانوس اطلس، اقیانوس آرام و آبهای گرمسیری را دربرمیگیرند. برخی جمعیتها زمستان را در نواحی ساحلی آفریقا و جنوب آسیا میگذرانند و گروههایی نیز به مناطق دریایی اقیانوس آرام مهاجرت میکنند. این پرنده در مسیر سفر خود میتواند از پهنههای آبی بسیار دور از خشکی عبور کند و در مقایسه با بسیاری از آبچلیکها، وابستگی بیشتری به محیطهای دریایی نشان دهد.
یکی از رفتارهای دیدنی فالاروپگردنسرخ هنگام تغذیه رخ میدهد. این پرنده گاهی روی سطح آب شناور میماند و با حرکتهای سریع و چرخشی بدن، آب اطراف خود را به گردش درمیآورد. این حرکت میتواند جانوران ریز آبزی را به سطح نزدیک کند و دسترسی به غذا را آسانتر سازد. فالاروپ از حشرات آبزی، سختپوستان کوچک و دیگر بیمهرگان تغذیه میکنند. توانایی شنا کردن و جستوجوی غذا روی سطح آب، آنها را از بسیاری از پرندگان ساحلی که بیشتر در گلولای یا کنارههای آب به دنبال غذا میگردند، متمایز میکند.
تمبر حاضر بخشی از مجموعه Birds 1972 است که با نام ناگالند عرضه شده است. با وجود درج نام ناگالند، این قطعه تمبر رسمی دولت هند نیست. ناگالند ایالتی در شمالشرق هند است و اداره پستی مستقلی جدا از نظام پستی هند ندارد. انتشارهای منتسب به این منطقه در دهه ۱۹۷۰ در بازار کلکسیونرها عرضه شدند و به فعالیت فروشنده بریتانیایی، کلایو فیگنباوم (Clive Feigenbaum)، ارتباط داده میشوند. به همین دلیل، این قطعه در طبقه تمبرنماها (Cinderella Stamps) قرار میگیرد و هیچ اعتبار رسمی برای ارسال نامه و مرسولات پستی ندارد.
ارزش اسمی ۳۵ نیز یک ارزش خیالی است و نباید آن را با تعرفه واقعی پستی یا واحد پول رسمی هند اشتباه گرفت. این قطعه با چاپ چندرنگ، روش فتوگراور و چاپ گود و دندانهبندی ۱۴ معرفی شده است. اهمیت آن برای مجموعهداران در ترکیب تصویر یک پرنده مهاجر دریایی با رفتار تولیدمثلی کمنظیر و پیشینه خاص انتشارهای غیررسمی ناگالند نهفته است. برای علاقهمندان به تمبرهای پرندگان مهاجر، گونههای دریایی و تمبرنماهای جانوری، فالاروپ گردنسرخ یکی از نمونههای متفاوت مجموعه پرندگان ۱۹۷۲ به شمار میرود.
اگر به گردآوری تمبرهای پرندگان خاص و گونههایی با رفتارهای استثنایی در طبیعت علاقه دارید، این تمبرنمای فیلاروپ گردنسرخ میتواند به مجموعه شما افزوده شود.