تمبر
-
نوع تمبرمناسبتی و یادبودی
-
وضعیتمُهر نخورده / بی باطل
-
کشور
در رودخانههای پرخروش دامنههای هیمالیا، ماهیای زندگی میکند که هم بهخاطر جثه چشمگیرش شهرت دارد و هم بهسبب رنگ طلایی و جایگاه ویژهاش در طبیعت جنوب آسیا. این ماهی مهاسیر طلایی یا Golden Mahseer با نام علمی Tor putitora شناخته میشود؛ یکی از شناختهشدهترین ماهیان آب شیرین در رودخانههای نپال و بخشهایی از شبهقاره هند. تمبر ۲۵ پیسه نپال که در ۶ اوت ۱۹۹۳ منتشر شد، تصویری از همین گونه ارزشمند را در مجموعهای با موضوع ماهیها ثبت کرده است.
مهاسیر طلایی از خانواده کپورماهیان است و در رودخانههای بزرگ و جریانهای نسبتاً تند زندگی میکند. بدن کشیده، فلسهای درشت بدن ماهی و درخشان و رنگ طلایی متمایل به زرد، ظاهر متمایزی به آن میبخشد. این ماهی در زیستگاههای طبیعی خود میتواند به اندازه و وزنی قابل توجه برسد و به همین دلیل در میان ماهیگیران ورزشی نیز شهرت فراوانی دارد. مهاسیرها بهویژه در رودخانههای هیمالیا و آبراهههای متصل به آنها اهمیت بومشناختی دارند؛ زیرا بخشی از شبکه غذایی آبهای شیرین را تشکیل میدهند و وضعیت جمعیت آنها میتواند نشانهای از سلامت زیستگاه رودخانهای باشد.
رودخانههای نپال تنها مسیرهای جاری آب نیستند؛ این رودخانهها از ارتفاعات هیمالیا سرچشمه میگیرند و در مسیر خود زیستگاههای متنوعی برای گونههای آبزی فراهم میکنند. مهاسیر طلایی با این محیط پیوندی عمیق دارد. این ماهی برای تولیدمثل در بخشهایی از رودخانه مهاجرت میکند و به بسترهای سنگی و آبهای دارای جریان مناسب وابسته است. سدسازی، تخریب بستر رودخانه، آلودگی آب و صید بیرویه ماهی میتوانند مسیرهای مهاجرت و شرایط تکثیر آن را مختل کنند.
از همین رو، مهاسیر طلایی در بحث حفاظت از تنوع زیستی آبهای شیرین جنوب آسیا جایگاه مهمی دارد. کاهش جمعیت این گونه فقط به معنای کمشدن یک ماهی بزرگ و زیبا نیست؛ بلکه میتواند نشانهای از فشار بر اکوسیستم رودخانه باشد. این موضوع در نپال اهمیت ویژهای دارد، زیرا رودخانهها در زندگی طبیعی، اقتصادی و فرهنگی بسیاری از جوامع محلی نقش اساسی ایفا میکنند.
تمبر ۲۵ پایسه مهاسیر طلایی بخشی از مجموعه ماهیهای نپال است که در سال ۱۹۹۳ منتشر شد. طراح آن K. Karmacharya است و چاپ آن را شرکت سوئیسی Courvoisier (Helio Courvoisier) S. A. با روش فتوگراور انجام داده است. چاپ فتوگراور امکان نمایش جزئیات رنگی و ظریف را فراهم میکند و برای موضوعی مانند ماهی، که جلوه فلسها و رنگ بدن در آن اهمیت دارد، انتخاب مناسبی به شمار میآید.
این تمبر بر روی کاغذ گرانیتی چاپ شده و ابعاد آن 36 × 26 میلیمتر است. دندانهبندی ¾comb11 نیز از مشخصات فنی آن است. ترکیب رنگی تمبر و نمایش یک گونه بومی و شاخص، آن را از یک تصویر ساده جانوری فراتر میبرد و به بخشی از معرفی میراث طبیعی نپال تبدیل میکند.
این تمبر در دوران سلطنت بیرندرا بیر بیکرام شاه دِو منتشر شد؛ پادشاهی که از سال ۱۹۷۲ تا ۲۰۰۱ بر نپال فرمانروایی کرد. نپال در سال ۱۹۹۳ یک پادشاهی مشروطه بود، هرچند ساختار سیاسی آن در آن دوره با تنشها و محدودیتهای جدی روبهرو بود. چند سال پیش از انتشار تمبر، جنبش مردمی سال ۱۹۹۰ به پایان نظام بیحزبی پانچاياتی انجامیده و نظام چندحزبی و پارلمان برقرار شده بود. بنابراین تمبر در دورهای منتشر شد که نپال در حال تجربه مرحله تازهای از تاریخ سیاسی خود بود.
برای مجموعهداران تمبرهای جانورشناسی و طبیعت، این قطعه نمونهای جذاب از معرفی حیات وحش نپال است. مهاسیر طلایی نهتنها یکی از ماهیان شاخص آبهای هیمالیاست، بلکه موضوعی مرتبط با حفاظت از رودخانهها و تنوع زیستی نیز به شمار میرود. حضور نام علمی Tor putitora، طراحی اختصاصی، چاپ سوئیسی و انتشار در مجموعه ماهیهای نپال، این تمبر را برای مجموعههای تخصصی مرتبط با ماهیهای آب شیرین، حیات وحش آسیا و تمبرهای محیطزیستی ارزشمند میکند.
شما میتوانید این تمبر را در سبد خرید به آلبوم مجموعه تمبر خود اضافه کنید.