در نخستین روزهای دسامبر ۱۹۱۱، تمبری در هند منتشر شد که تصویر پادشاه بریتانیا را با تاجی غیرمعمول نشان می‌داد؛ تاجی که برای استفاده در یک مراسم سلطنتی در هند ساخته شده بود و بعدها به یکی از شناخته‌شده‌ترین نمادهای سلطنت امپراتوری بریتانیا در شبه‌قاره تبدیل شد. این تمبر سبز زمردی با ارزش اسمی نیم آنه، پرتره جرج پنجم (King George V) را با تاج امپراتوری هند (Imperial Crown of India) به نمایش می‌گذارد؛ نشانه‌ای تصویری از پیوند سلطنت بریتانیا با عنوان امپراتور هند.

داستان تاج به دوربار دهلی (Delhi Durbar) در دسامبر ۱۹۱۱ بازمی‌گردد. از سال ۱۸۷۷، زمانی که ملکه ویکتوریا عنوان امپراتریس هند را به دست آورد، دوربارهای سلطنتی برای اعلام جلوس پادشاه یا ملکه جدید در مقام فرمانروای هند برگزار می‌شدند. جرج پنجم نخستین پادشاه بریتانیا بود که شخصاً در چنین مراسمی در هند حضور یافت. او به همراه همسرش، ملکه مری (Queen Mary)، در مراسمی باشکوه در دهلی شرکت کرد و در برابر شاهزادگان هندی، فرمانروایان ایالت‌های محلی و مقامات امپراتوری ظاهر شد.

اما یک مسئله تشریفاتی مهم وجود داشت: طبق سنت سلطنتی بریتانیا، جواهرات اصلی تاج‌گذاری را از انگلستان خارج نمی‌کردند. بنابراین برای حضور پادشاه در دوربار دهلی، تاج تازه‌ای سفارش داده شد. شرکت جواهرسازی سلطنتی گَرَرد (Garrard & Co.) طراحی و ساخت آن را بر عهده گرفت. تاج با چارچوبی از نقره و روکش طلا ساخته شد و حدود ۶۱۰۰ قطعه الماس در کنار زمرد، یاقوت کبود و یاقوت سرخ در تزئین آن به کار رفت. جرج پنجم در مراسم دهلی این تاج را همراه با جامه کامل سلطنتی بر سر گذاشت. او بعدها در یادداشت روزانه‌اش از سنگینی تاج و خستگی ناشی از استفاده چندساعته از آن نوشت. تاج امروزه در مجموعه جواهرات سلطنتی برج لندن نگهداری می‌شود.

انتشار این تمبر در اول دسامبر ۱۹۱۱، درست در آستانه مراسم تاریخی دهلی، به آن جایگاهی جالب در تاریخ پست هند می‌دهد. البته باید توجه داشت که این نمونه یک تمبر یادبودی مخصوص دوربار نیست؛ بلکه بخشی از تمبرهای قطعی جرج پنجم است؛ تمبرهایی که برای استفاده مستمر در خدمات پستی منتشر شدند. انتخاب تصویر پادشاه با تاج امپراتوری هند، در عین حال بازتاب‌دهنده اهمیت سیاسی و تشریفاتی عنوان امپراتور هند در ساختار حکومت بریتانیا بود.

نوشته INDIA POSTAGE & REVENUE نیز نکته‌ای مهم درباره کارکرد این تمبر دارد. عبارت Postage به استفاده پستی و عبارت Revenue به کاربردهای درآمدی و مالی اشاره می‌کند؛ بنابراین این تمبر در دسته تمبرهای دارای دو کارکرد پستی و درآمدی قرار می‌گیرد. ارزش اسمی آن، یعنی نیم آنه، بخشی از نظام پولی آن زمان هند بود؛ نظامی که در آن هر روپیه به ۱۶ آنه تقسیم می‌شد و نیم آنه معادل یک‌سی‌ودوم روپیه بود.

این نمونه با رنگ سبز زمردی و روش چاپ تایپوگرافی در چاپخانه مشهور دی لا رو لندن تولید شده است. دندانه‌بندی ۱۴ و واترمارک ستاره هند از ویژگی‌های فنی مهم آن هستند. وارونه بودن واترمارک نیز هنگام شناسایی و بررسی اصالت و گونه‌های مختلف این تمبر اهمیت دارد.

برای مجموعه‌داران، این تمبر از چند جهت جذاب است: پرتره جرج پنجم، تاج ویژه مراسم دهلی، تاریخ پست هند بریتانیا و چاپ‌های اولیه شرکت دی لا رو. همچنین مقایسه آن با نمونه‌های بعدی همین طرح، از جمله نسخه‌های منتشرشده در دهه ۱۹۳۰، امکان بررسی تغییرات چاپ، واترمارک و مشخصات فنی یک طرح سلطنتی را فراهم می‌کند.

شما می‌توانید این تمبر را در سبد خرید به آلبوم مجموعه تمبر خود اضافه کنید.