تمبر
-
وضعیتمُهر نخورده / بی باطل
-
نوع تمبرمناسبتی و یادبودی
-
کشور
در تاریخ آموزش نوین هند، برخی مؤسسات آموزشی نهتنها به دلیل سابقه طولانی، بلکه به واسطه اندیشه و میراث بنیانگذاران خود شناخته میشوند. مدارس لا مارتینیر (La Martiniere Schools) در کلکته از جمله این مؤسسات هستند که شکلگیری آنها به وصیت و سرمایهگذاری یک افسر فرانسوی در اواخر قرن هجدهم بازمیگردد. تمبر یادبود هندوستان در سال ۲۰۱۱، به مناسبت یکصدوهفتادوپنجمین سالگرد تأسیس این مجموعه آموزشی منتشر شد و چهره بنیانگذار آن را در کنار ساختمان مدرسه دخترانه به تصویر کشید.
شخصیت محوری این یادبود، سرلشکر کلود مارتین (Claude Martin) است؛ مردی فرانسوی که در ۴ ژانویه ۱۷۳۵ در شهر لیون متولد شد. او در جوانی راهی هند شد و فعالیت نظامی خود را در خدمت نیروهای کمپانی هند شرقی آغاز کرد. مارتین بعدها به مقام سرلشکری رسید و در بخشهایی از زندگی خود نیز با دربار نواب اوده ارتباط داشت. او علاوه بر فعالیتهای نظامی و تجاری، به جمعآوری ثروت قابل توجهی دست یافت و در وصیتنامه خود بخش بزرگی از داراییهایش را به امور خیریه و تأسیس مراکز آموزشی اختصاص داد.
بر اساس خواسته او، مؤسسات آموزشی لا مارتینیر باید در سه شهر کلکته و لکهنو در هند و لیون در فرانسه تأسیس میشدند. اجرای وصیتنامه به دلیل مسائل حقوقی چندین دهه به طول انجامید، اما سرانجام مدرسه لا مارتینیر کلکته در اول مارس ۱۸۳۶ افتتاح شد. این مؤسسه در آغاز بهصورت یک مدرسه فعالیت میکرد و در سال ۱۸۴۰ بخش دخترانه آن به نهادی مستقل تبدیل شد. به همین دلیل، ساختمان مدرسه دخترانه که در تمبر دیده میشود، بخشی از میراث تاریخی همان مجموعه آموزشی است.
در طراحی تمبر، دو عنصر اصلی در کنار یکدیگر قرار گرفتهاند. بخش نخست به ساختمان مدرسه دخترانه لا مارتینیر کلکته اختصاص دارد؛ بنایی که هویت مکانی و استمرار فعالیت این مؤسسه را بازتاب میدهد. عنصر دوم، نیمتنه کلود مارتین است که چهره بنیانگذار را به یاد مخاطب میآورد. این ترکیب تصویری، ارتباط میان یک شخصیت تاریخی و نهادی را نشان میدهد که سالها پس از درگذشت او، بر پایه وصیت و سرمایه اختصاصیافتهاش شکل گرفت و به فعالیت ادامه داد.
اهمیت میراث کلود مارتین تنها به تأسیس مدرسه محدود نمیشود. او که بخش قابل توجهی از زندگی خود را بدون برخورداری از آموزش رسمی گسترده سپری کرده بود، به اهمیت یادگیری و دسترسی به آموزش توجه ویژهای داشت. مدارس لا مارتینیر نیز بر اساس همین اندیشه، علاوه بر آموزش علمی، بر پرورش شخصیت و مسئولیتپذیری اجتماعی تأکید کردهاند. یکی از نمونههای شناختهشده تأثیر این مجموعه، سر پل چاتر (Sir Paul Chater) است که در چارچوب حمایت آموزشی بنیاد مارتین تحصیل کرد و بعدها به یکی از چهرههای برجسته اقتصادی هنگکنگ تبدیل شد.
این تمبر با ارزش اسمی ۵ روپیه، در اول مارس ۲۰۱۱ به روش لیتوگرافی افست و با دندانهبندی ۱۳ منتشر شد. طراحی آن بر عهده ننو گوپتا بوده و چاپ در مرکز چاپ امنیتی حیدرآباد انجام گرفته است. از منظر تمبرشناسی، این اثر برای مجموعههای تاریخ آموزش هند، مدارس تاریخی، شخصیتهای بنیانگذار و معماری مؤسسات آموزشی اهمیت دارد.
تمبر یکصدوهفتادوپنجمین سالگرد لا مارتینیر، پیوند میان نیکوکاری، آموزش و میراث تاریخی کلکته را در یک قاب کوچک ثبت کرده است؛ یادبودی از اندیشه مردی که ثروت خود را برای فراهمکردن فرصت آموزش نسلهای آینده اختصاص داد.
شما میتوانید همین تمبر را در سبد خرید خود به آلبوم مجموعه تمبر خود اضافه کنید.