در تاریخ دریانوردی پرتغال، نام‌هایی وجود دارند که شهرتشان به اندازه واسکو دا گاما یا فردیناند ماژلان فراگیر نشده است، اما در شکل‌گیری سنت دریانوردی و نقشه‌برداری پرتغال جایگاهی مهم دارند. ژوآئو د لیسبوا (João de Lisboa)، دریانورد پرتغالی سده‌های پانزدهم و شانزدهم، یکی از چهره‌هایی است که در مجموعه «دریانوردان پرتغالی» به حافظه فیلاتلیک این کشور راه یافته است.

ژوآئو د لیسبوا در حدود سال ۱۴۷۰ متولد شد و تا ۱۵۲۵ زندگی کرد. درباره جزئیات زندگی و سفرهای او در منابع تاریخی اطلاعات یکسان و فراوانی وجود ندارد و همین موضوع باعث می‌شود هنگام معرفی او، از نسبت دادن دستاوردهای قطعی و گسترده بدون پشتوانه پرهیز شود. با این حال، نام او با سنت دریانوردی پرتغال در دوره‌ای پیوند دارد که سفرهای دریایی، شناخت مسیرهای اقیانوسی و گسترش دانش جغرافیایی به بخش مهمی از فعالیت‌های دریایی این کشور تبدیل شده بود.

پرتغال در اواخر قرن پانزدهم و اوایل قرن شانزدهم یکی از قدرت‌های پیشرو در اکتشافات دریایی بود. سفرهای دریایی این دوره نه‌تنها مسیرهای تجاری را تغییر دادند، بلکه دانش اروپاییان درباره سواحل، اقیانوس‌ها و سرزمین‌های دوردست را نیز گسترش دادند. در چنین فضایی، دریانوردانی مانند ژوآئو د لیسبوا بخشی از نسلی بودند که میراث دریانوردی پرتغال را شکل دادند و نامشان بعدها در تاریخ و فرهنگ این کشور ثبت شد.

تمبر حاضر در ۶ آوریل ۱۹۹۳ منتشر شد و بخشی از سری دریانوردان پرتغالی است. انتخاب ژوآئو د لیسبوا در این مجموعه، نگاه پست پرتغال را به گذشته دریایی کشور معطوف می‌کند؛ گذشته‌ای که در آن کشتی و دریانورد، ابزار اصلی شناخت جهان بیرون از مرزهای اروپا بودند. موضوع چنین تمبری بنابراین تنها یک زندگی‌نامه نیست، بلکه اشاره‌ای به دوره‌ای گسترده‌تر از تاریخ پرتغال دارد.

در بخش هنری، طراحی اثر بر عهده لوئیس فیلیپه د آبرو بود؛ هنرمندی که نام او در چندین انتشار فیلاتلیک پرتغال دیده می‌شود. رنگارنگ بودن تمبر امکان ارائه تصویری زنده از شخصیت و فضای تاریخی مرتبط با دریانوردی را فراهم کرده است. اندازه نسبتاً کوچک ۳۱ × ۲۸ میلی‌متر نیز باعث شده عناصر تصویری در محدوده‌ای فشرده قرار بگیرند.

از نظر فنی، تمبر با لیتوگرافی افست در چاپخانه Imprensa Nacional Casa da Moeda تولید شده است. کاغذ آن از نوع Esmalte بوده و دندانه‌بندی آن ۱۱¾ × ۱۱½ ثبت شده است. ارزش اسمی ۴۲ اسکودو نیز آن را به نظام پولی پرتغال پیش از جایگزینی اسکودو با یورو مرتبط می‌کند. تاریخ انقضای پستی این انتشار ۳۱ مارس ۱۹۹۹ بوده است.

برای مجموعه‌های تخصصی، این تمبر در چند مسیر موضوعی قابل بررسی است: دریانوردان، کاوشگران، تاریخ اکتشافات جغرافیایی و تاریخ پرتغال. اهمیت آن به‌ویژه برای مجموعه‌هایی که به چهره‌های کمتر شناخته‌شده عصر دریانوردی پرتغال می‌پردازند، بیشتر آشکار می‌شود؛ زیرا مجموعه‌های موضوعی فقط به مشهورترین نام‌ها محدود نمی‌شوند و گاهی ارزش آن‌ها در کنار هم قرار دادن چهره‌های مختلف یک دوره تاریخی است.

این انتشار، ژوآئو د لیسبوا را از میان صفحات تاریخ به یک تصویر کوچک پستی منتقل کرده است؛ تصویری که یادآور دوره‌ای است که شناخت جهان از مسیر دریا پیش می‌رفت و دریانوردان پرتغالی در این تحول نقش داشتند.

شما می‌توانید همین تمبر را در سبد خرید خود به آلبوم مجموعه تمبر خود اضافه کنید.