تمبر
-
وضعیتمُهر نخورده / بی باطل
-
نوع تمبرمناسبتی و یادبودی
-
کشور
در مجموعه تمبرهای فرهنگی گینه، گاهی عنوان یک سری از موضوع دقیق یک قطعه گستردهتر است. تمبر 0.60 فرانک گینه منطقه بوکه (Boké) نمونه جالب این وضعیت است: این انتشار در سری «ماسکها» قرار دارد، اما موضوع واقعی تصویر آن، بنا بر ثبت آرشیوی فیلاتلیک، یک تندیس چوبی از دختر جوان است. آرشیو فورنیه در معرفی نمونههای چاپ آزمایشی این مجموعه، تمبر شماره میشل ۲۷۶ را با عنوان «تندیس دختر جوان از منطقه بوکه» ثبت کرده است. در برخی آگهیها و فهرستهای کلکسیونری نیز این اثر با نام یوکی معرفی میشود. بنابراین نباید آن را با نقابهای آیینی منطقه اشتباه گرفت.
اهمیت این تمبر در توجه به سنت هنر پیکرتراشی گینه است؛ هنری که در آن چوب تنها مادهای برای ساخت ابزار و وسایل روزمره نیست، بلکه میتواند حامل تصور جامعه از انسان، زیبایی، هویت و جهان معنوی باشد. پیکرههای چوبی در جوامع مختلف غرب آفریقا، بسته به محل ساخت و سنت فرهنگی سازندگان، کارکردهای متفاوتی داشتهاند: برخی برای مناسک و آیینهای جمعی ساخته میشدند، برخی به یادبود اشخاص یا نیاکان ارتباط داشتند و برخی دیگر در ساختارهای اجتماعی و تشریفاتی جای میگرفتند. بااینحال، درباره تندیس مشخص روی این تمبر، سند معتبری که کاربرد آیینی یا معنای نمادین دقیق آن را تعیین کند در دست نیست؛ ازاینرو نمیتوان صرفاً از روی عنوان منطقه، کارکرد خاصی برای آن فرض کرد.
بوکه در شمالغرب گینه و در نزدیکی ساحل اقیانوس اطلس قرار دارد. این منطقه از نظر فرهنگی یکی از بخشهای متنوع کشور است و جوامعی چون باگا (Baga)، نالو (Nalu)، لاندوما (Landuma) و میکیفوره (Mikhiforè) در تاریخ و فرهنگ آن حضور داشتهاند. هر یک از این جوامع سنتهای هنری و تشریفاتی خاص خود را داشتهاند. برای مثال، نقابهای باگا و نالو در زمینههایی چون آیینهای گذار، باروری و حفاظت معنوی شناخته شدهاند؛ اما این سنتها را نباید به تندیس دختر جوان روی تمبر تعمیم داد. اهمیت جغرافیایی بوکه دقیقاً در همین تنوع فرهنگی است: یک منطقه، چندین سنت متفاوت پیکرتراشی و هنر آیینی را در خود جای داده است.
انتشار این تمبر در سال ۱۹۶۵، هفت سال پس از استقلال گینه از فرانسه، صورت گرفت. احمد سکو توره (Ahmed Sékou Touré)، رئیسجمهور وقت، در دورهای کشور را اداره میکرد که معرفی فرهنگ بومی و میراث جوامع محلی در ساخت هویت ملی اهمیت یافته بود. سری نقابها در همین فضای فرهنگی منتشر شد و نمونههایی از هنر مناطق مختلف گینه را در قالب تمبرهای پستی به مخاطبان داخلی و خارجی معرفی کرد. این مجموعه صرفاً به نمایش چهرههای انسانی محدود نبود، بلکه بخشی از جهان مجسمهسازی و هنرهای سنتی کشور را نیز دربر میگرفت.
از نظر فنی، قالب عمودی 34 × 52 میلیمتر تمبر برای نمایش پیکره انسانی تناسب دارد. چاپ چندرنگ به بازنمایی تفاوت رنگ سطح چوب و جزئیات تندیس کمک کرده است. روش چاپ گراور رنگی، دندانه خطی ۱۴٫۵ و نبود واترمارک، مشخصات فنی این انتشار هستند. ارزش اسمی ۶۰ سانتیم و تاریخ انتشار ۱۵ فوریه ۱۹۶۵ نیز آن را در میان تمبرهای فرهنگی دوره نخست جمهوری گینه قرار میدهند.
این تمبر از آن جهت برای مجموعهداران جالب است که موضوع تصویری آن با عنوان کلی سری تفاوت دارد. درحالیکه نام «نقابها» ذهن را به سوی پوششهای آیینی میبرد، این قطعه پیکرهای مستقل از یک دختر جوان را معرفی میکند؛ تمایزی که هم در شناخت درست اثر و هم در طبقهبندی دقیق آلبومهای تمبر اهمیت دارد.
شما میتوانید این تمبر را در سبد خرید به آلبوم مجموعه تمبر خود اضافه کنید.