تمبر
-
نوع تمبرمناسبتی و یادبودی
-
وضعیتمُهر نخورده / بی باطل
-
کشور
در میان تمبرهای مربوط به فناوری و هوانوردی، شکل ظاهری گاهی به اندازه موضوع اهمیت پیدا میکند. این قطعه از حضرموت، کویت (شیدیر و مکلا) نمونهای جالب از انتشارهای مثلثی سال ۱۹۶۸ است که در آن دو نماد مهم عصر فناوری، یعنی هواپیما و موشک، در کنار یکدیگر قرار گرفتهاند.
سال انتشار این تمبر به دورهای بازمیگردد که رقابت فناوری در جهان بهسرعت در حال تغییر بود. دهه ۱۹۶۰ شاهد پیشرفت چشمگیر صنعت هوانوردی، توسعه فناوری موشکی و گسترش برنامههای فضایی بود. پروازهای سریعتر و پیشرفت وسایل پرنده از یک سو و ورود موشکها به عرصه اکتشاف فضایی از سوی دیگر، تصویری تازه از تواناییهای علمی و صنعتی بشر ایجاد کرده بود. انتخاب چنین موضوعی برای یک انتشار پستی، بازتابی از همین فضای شیفته فناوری در آن دوران است.
عنوان Aircrafts and Rockets نیز محدوده موضوعی مجموعه را بهروشنی مشخص میکند. هواپیما در اینجا نماد پرواز و حملونقل هوایی است، در حالی که موشک یادآور مرحلهای پیشرفتهتر از فناوری پرنده و ارتباط مستقیم با عصر فضاست. کنار هم قرار گرفتن این دو عنصر، از نظر موضوعی تمبر را از یک انتشار صرفاً مرتبط با هواپیما فراتر میبرد و آن را در حوزه گستردهتر تاریخ هوانوردی، فناوری موشکی و اکتشافات فضایی قرار میدهد.
شکل مثلثی تمبر نیز یکی از نخستین ویژگیهایی است که هنگام مشاهده آن جلب توجه میکند. تمبرهای مثلثی در تاریخ فیلاتلی جایگاه خاصی دارند و به دلیل شکل غیرمعمول خود، در میان قالبهای استاندارد مستطیلی و مربعی متمایز هستند. در این قطعه، فرم هندسی تمبر در کنار موضوعی مدرن مانند هواپیما و موشک، ظاهر متفاوتی ایجاد کرده است.
از لحاظ فنی، این انتشار با روش فتوگراور (Photogravure) چاپ شده و دندانهبندی آن ۱۲½ است. استفاده از چاپ فتوگراور امکان بازتولید جزئیات تصویری و ترکیب رنگی را فراهم میکرد و برای تمبرهایی که بر عناصر تصویری تکیه داشتند، روش مناسبی محسوب میشد. اطلاعات ارائهشده، رنگ تمبر را رنگارنگ ثبت کرده و ارزش اسمی آن نیز ۱۰۰ فلس یمن جنوبی بوده است.
از جنبه تاریخی نیز نام این انتشار نیازمند توجه است. «حضرموت، کویت» در اینجا به سلطنت کویت حضرموت اشاره ندارد؛ بلکه مربوط به قلمرو دولت قعیطی در جنوب شبهجزیره عربستان و شهرهای مکلا و شحر است. این دولت تا سال ۱۹۶۷ در جنوب یمن وجود داشت و سپس در جریان شکلگیری جمهوری دموکراتیک خلق یمن از میان رفت. بنابراین ثبت سال ۱۹۶۸ در کاتالوگ، این قطعه را در فضای پیچیده انتشارهای پستی مناطق عربیِ آن دوره قرار میدهد و خودِ عنوان جغرافیایی آن نیز برای شناسایی تاریخی تمبر اهمیت دارد.
برای مجموعهداران، ترکیب تمبر مثلثی، هواپیما، موشک و فناوری فضایی مهمترین ویژگی موضوعی این قطعه است. چنین تمبری میتواند در مجموعههای تخصصی هوانوردی، موشکها، فضا، فناوری و همچنین مجموعههای مربوط به تمبرهای با اشکال غیرمعمول جای بگیرد.
این قطعه در نهایت تصویری کوچک از علاقه شدید دهه ۱۹۶۰ به پرواز، فناوری و فتح مرزهای جدید است؛ دورهای که هواپیما دیگر تنها وسیلهای برای جابهجایی نبود و موشک، نگاه بشر را از آسمان به فضای خارج از زمین میبرد.
شما میتوانید همین تمبر را در سبد خرید خود به آلبوم مجموعه تمبر خود اضافه کنید.