پارتنون (Parthenon) یکی از مشهورترین معابد جهان باستان و از برجسته‌ترین بناهای معماری یونان کلاسیک است که بر فراز آکروپولیس آتن قرار دارد. اهمیت این بنا تنها به ساختار معماری آن محدود نمی‌شود؛ مجموعه گسترده‌ای از مجسمه‌ها و نقش‌برجسته‌های مرمری که برای تزئین پارتنون ساخته شدند، جایگاه مهمی در تاریخ هنر و باستان‌شناسی جهان دارند. یونان در ۱۵ مارس ۱۹۸۴ با انتشار این شیت، بخشی از این میراث هنری را در قالب مجموعه‌ای چهارتمبره به تصویر کشید.

تصویر بالایی مینی شیت به سوارکاران و اسب‌های پارتنون اختصاص دارد. این پیکره‌ها بخشی از فریز پارتنون هستند و حرکت گروهی سوارکاران را با جزئیاتی چشمگیر نمایش می‌دهند. فرم بدن اسب‌ها، حالت سواران، لباس‌ها و نحوه قرارگرفتن پیکره‌ها در کنار یکدیگر، نمونه‌ای ارزشمند از توانایی پیکرتراشان یونان کلاسیک در نمایش حرکت و تناسبات انسانی و حیوانی است. فریز پارتنون در ارتباط با صف آیینی پاناثنائیک قرار دارد؛ مراسمی که در فرهنگ آتن باستان اهمیت ویژه‌ای داشت.

اما بخش پایینی مینی شیت موضوع متفاوت و بسیار مهمی دارد. این قسمت سه ایزدبانو؛ هستیا (Hestia)، دیونه (Dione) و آفرودیته (Aphrodite) را نشان می‌دهد؛ پیکره‌هایی که از شناخته‌شده‌ترین بخش‌های پیکرتراشی پارتنون هستند. قرار گرفتن این تصویر در کنار سوارکاران باعث شده شیت تنها به موضوع اسب‌ها محدود نباشد و طیفی از پیکرتراشی انسانی و اسطوره‌ای یونان باستان را در یک ترکیب واحد ارائه کند.

از جنبه تاریخی، انتشار این شیت در سال ۱۹۸۴ اهمیت بیشتری پیدا می‌کند. در آن دوره مسئله مالکیت و بازگرداندن مرمرهای پارتنون به یونان به موضوعی جدی در عرصه فرهنگی و بین‌المللی تبدیل شده بود. دولت یونان در سال‌های پیش از انتشار این تمبرها، درخواست بازگشت آثار خارج‌شده از آکروپولیس را مطرح کرده بود و این موضوع در سال ۱۹۸۴ نیز در سطح بین‌المللی پیگیری می‌شد. بنابراین این انتشار را نمی‌توان صرفاً مجموعه‌ای از تصاویر هنری دانست؛ شیت، میراث فرهنگی پارتنون را در بستری مرتبط با بحث بازگرداندن این آثار به یونان نیز برجسته می‌کند.

از نظر طراحی فیلاتلیک نیز این مینی شیت قابل توجه است. چهار تمبر در کنار یکدیگر دو مضمون اصلی را شکل می‌دهند: سوارکاران و اسب‌های پارتنون در بخش بالا و سه ایزدبانوی پارتنون در بخش پایین. مجموع ارزش اسمی چهار تمبر ۹۵ دراخماست و همین نکته در شناسایی این مورد اهمیت دارد؛ بنابراین بهتر است آن را «شیت ۹۵ دراخمایی» بنامیم، نه «تمبر ۹۵ دراخمایی». چاپ لیتوگرافی افست و استفاده از رنگ‌های متنوع نیز امکان بازنمایی جزئیات پیکرتراشی‌های مرمری را در سطحی مناسب برای یک انتشار یادگاری فراهم کرده است.

از دیدگاه تمبرشناسی و مجموعه‌داری، این مینی شیت برای مجموعه‌هایی با موضوع یونان باستان، هنر کلاسیک، پارتنون، آکروپولیس آتن، باستان‌شناسی، مجسمه‌سازی یونان، اسب در هنر و اسطوره‌شناسی یونان اهمیت موضوعی دارد. ترکیب چهار تمبر و نمایش دو گروه متفاوت از آثار پارتنون، آن را از یک تمبر تصویری ساده فراتر می‌برد. در عین حال، تیراژ ۴۰۰٬۰۰۰ شیت به‌تنهایی نشان‌دهنده کمیابی یا ارزش مالی بالا نیست و وضعیت نگهداری، سلامت دندانه‌ها و کامل‌بودن شیت در ارزیابی نمونه اهمیت زیادی دارد.

این انتشار سال ۱۹۸۴ در واقع تصویری فشرده از میراث هنری پارتنون است؛ از حرکت سوارکاران و اسب‌ها گرفته تا پیکره‌های اسطوره‌ای هستیا، دیونه و آفرودیته. همین ترکیب، شیت را به نمونه‌ای قابل توجه از تمبرهای تاریخی و هنری یونان تبدیل کرده است.

شما می‌توانید همین تمبر را در سبد خرید خود به آلبوم مجموعه تمبر خود اضافه کنید.