تمبر
-
وضعیتمُهر نخورده / بی باطل
-
نوع تمبرتمبر خیریه
-
کشور
تمبر ۰.۲۰ دینار یوگسلاوی که در ۲۷ آوریل ۱۹۷۰ به مناسبت هفته صلیب سرخ منتشر شد، به نظامی از مشارکت عمومی در فعالیتهای بشردوستانه تعلق دارد که در آن تمبرهای مالیات پستی، افزون بر نقش معمول خود در گردش مرسولات پستی، وسیلهای برای گردآوری کمکهای مالی به شمار میآمدند. این تمبر با ارزش اسمی ۰٫۲۰ دینار، از نوع تمبرهای مالیات پستی بود؛ بنابراین باید آن را از تمبرهای عادیِ حامل هزینه ارسال نامه متمایز دانست. مبلغ درجشده بر چنین تمبرهایی به حمایت از فعالیتهای خیریه نیز اختصاص داشت و انتشار آنها امکان میداد مشارکت در یک هدف اجتماعی از راه سازوکارهای روزمره پست صورت گیرد.
صلیب سرخ در یوگسلاوی، همچون دیگر کشورها، نهادی بشردوستانه بود که فعالیتهای آن به امدادرسانی، یاریرساندن آسیبدیدگان، مراقبت اجتماعی و گسترش آگاهی عمومی درباره کمکهای انسانی مربوط میشد. هفته صلیب سرخ فرصتی برای جلب توجه جامعه به این مسئولیتها و تشویق مردم به همکاری با فعالیتهای این نهاد فراهم میکرد. در یوگسلاوی سوسیالیستی، که سازماندهی اجتماعی و مشارکت جمعی جایگاه برجستهای در گفتمان رسمی داشت، چنین مناسبتهایی با تأکید بر مسئولیت متقابل افراد و حمایت از گروههای نیازمند جامعه همخوانی پیدا میکردند. انتشار تمبر خیریه، این مرتبه اتفاقا با ارزش اسمی، در این مناسبت را میتوان بخشی از همین شیوه جلب مشارکت عمومی دانست.
در اطلاعات موضوعی این تمبر، خانواده در کنار صلیب سرخ و گیاهان تزیینی قرار گرفته است. پیوند این مفاهیم، انتشار را از یک یادبود صرفاً سازمانی فراتر میبرد و آن را به قلمرو حمایت اجتماعی و زندگی جمعی مرتبط میکند. خانواده یکی از بنیادیترین واحدهای اجتماعی است و توجه به آن با هدفهای حمایتی نهادهای بشردوستانه ارتباط دارد؛ از سوی دیگر، گیاهان تزیینی میتوانند در ترکیب تصویری تمبر نقشی نمادین و زیباییشناختی داشته باشند.
این تمبر به طراحی آندریا میلِنکوویچ و با روش چاپ لیتوگرافی افست تولید شد. ابعاد این تمبر ۳۷ × ۲۹ میلیمتر است و دندانهبندی شانهای آن با اندازه ½۱۳ × ۱۳ ثبت شده است. چاپ چندرنگ، امکان ارائه ترکیبی تصویری با رنگهای گوناگون را فراهم میکرد و تیراژ هشت میلیون نسخهای آن نشان میدهد که انتشار در مقیاسی گسترده انجام شده بود. تمبر فاقد واترمارک بود و اعتبار آن بهعنوان یک تمبر مالیات پستی، از مناسبت انتشار و کارکرد خیریهاش ناشی میشد، نه از ارزش اسمی معمول برای پرداخت هزینه ارسال مرسوله.
از منظر مجموعهداری، این نمونه بخشی از مجموعه انتشارهای مرتبط با صلیب سرخ در یوگسلاوی است و برای بررسی پیوند میان خدمات پستی، تأمین مالی امور خیریه و فرهنگ مشارکت اجتماعی در دوره سوسیالیستی اهمیت دارد. تاریخ انتشار و انقضای کوتاه آن نیز نشان میدهد که کاربردش به یک بازه زمانی مشخص، همزمان با هفته صلیب سرخ، محدود بوده است.
شما میتوانید این تمبر را در سبد خرید به آلبوم مجموعه تمبر خود اضافه کنید.