ست سکههای الجزایر؛ روایتی از طبیعت، تاریخ و فرهنگ شمال آفریقا
این ست سکه الجزایر مجموعهای از هفت سکه با ارزشهای اسمی یکچهارم، نیم، ۱، ۵، ۱۰، ۲۰ و ۵۰ دینار است که بخش مهمی از طراحی پولی الجزایر در دوره معاصر را نشان میدهد. وجه مشترک این مجموعه، استفاده از نمادهای طبیعی، تاریخی و فرهنگی در کنار نوشتههای عربی و تاریخگذاری همزمان میلادی و هجری است. از حیوانات بومی صحرای آفریقا تا نشانههایی از تمدنهای باستانی، هر قطعه بخشی متفاوت از هویت الجزایر را به تصویر میکشد.
این سکه کوچک آلومینیومی با وزن ۱٫۱۵ گرم و قطر ۱۶٫۵ میلیمتر، در فاصله سالهای ۱۹۹۲ تا ۲۰۱۱ ضرب شد. روی آن ارزش اسمی و نام بانک الجزایر به خط عربی دیده میشود و در سوی دیگر، تصویر تمامرخ روباه صحرایی فِنِک قرار دارد.
حاشیههای تزئینی الهامگرفته از هنر سنتی الجزایر و ثبت تاریخ با دو تقویم، در کنار تصویر این جانور شاخص صحرا، هویت فرهنگی و جغرافیایی سکه را برجسته کردهاند.
نیم دینار الجزایر از سال ۱۹۹۲ تا ۲۰۰۰ در چرخه پولی قرار داشت و از فولاد ضدزنگ ساخته شده است. این قطعه ۳٫۵ گرم وزن و ۱۸٫۵ میلیمتر قطر دارد و در یک سوی آن ارزش اسمی و نوشته عربی بانک الجزایر دیده میشود.
در سوی دیگر، سر اسب بربر شمال آفریقا همراه با نقشی برگرفته از آذین زین اسب در دوره عبدالقادر قرار گرفته است. همین ترکیب، این سکه را به نمونهای جالب برای علاقهمندان به تاریخ فرهنگی و سنتهای اسبداری شمال آفریقا تبدیل میکند.
سکه ۱ دینار بین سالهای ۱۹۹۲ تا ۲۰۱۷ ضرب شد و از فولاد ضدزنگ ساخته شده است. وزن آن ۴٫۲ گرم و قطر آن ۲۰٫۶ میلیمتر است. در طراحی این قطعه، نقشه الجزایر و یک نوکپیکان سنگی نوسنگی در کنار نام بانک الجزایر دیده میشود.
در طرف دیگر، سر تمامرخ یک گاومیش ماقبل تاریخ در میان نقشهای برگرفته از نقاشیهای صخرهای قرار دارد. این طراحی، سکه را از یک وسیله پرداخت ساده فراتر برده و آن را به نشانهای از پیشینه باستانی الجزایر تبدیل کرده است.
سکه ۵ دینار در فاصله سالهای ۱۹۹۲ تا ۲۰۲۴ ضرب شد و از فولاد ضدزنگ ساخته شده است. این قطعه با وزن ۶٫۱۵ گرم و قطر ۲۴٫۶۵ میلیمتر، تصویر فیل آفریقایی را بهعنوان عنصر اصلی طراحی در یک سوی خود دارد.
ارزش اسمی و نام بانک الجزایر در سوی دیگر قرار گرفته و تاریخ با دو گاهشماری میلادی و هجری ثبت شده است. حضور فیل در طراحی، ارتباط مستقیم این سکه را با حیاتوحش و طبیعت قاره آفریقا نشان میدهد.
سکه ۱۰ دینار از سال ۱۹۹۲ تا ۲۰۲۲ در قالب سکه استاندارد منتشر شد. این قطعه دو فلزی با هسته آلومینیومی و حلقه فولاد ضدزنگ، ۴٫۹۵ گرم وزن و ۲۶٫۵ میلیمتر قطر دارد.
در پشت سکه، شاهین بربری رو به راست دیده میشود و تاریخهای میلادی و هجری در اطراف آن قرار گرفتهاند. این طراحی در کنار ساختار دو فلزی، یکی از نمونههای قابل توجه سکههای معاصر الجزایر در این مجموعه است.
سکه ۲۰ دینار با طراحی دو فلزی، ترکیبی از مرکز برنجی و حلقه فولاد ضدزنگ دارد. در یک سوی آن ارزش اسمی و نام بانک الجزایر به خط عربی دیده میشود و در سوی دیگر، تصویر شیر بربری قرار گرفته است.
شیر بربری، که از نمادهای تاریخی شمال آفریقا به شمار میرود، در کنار نقشهای تزئینی سنتی و تاریخگذاری دوگانه، جلوهای تاریخی و فرهنگی به این سکه بخشیده است. ساختار دو فلزی نیز بر ظاهر متمایز آن افزوده است.
سکه ۵۰ دینار با ساختار دو فلزی و قطر ۲۸٫۵ میلیمتر، بزرگترین قطعه این مجموعه است. هسته فولاد ضدزنگ در حلقهای از آلومینیوم-برنز قرار گرفته و در یک سوی آن ارزش اسمی و نام بانک الجزایر دیده میشود.
در سوی دیگر، غزال داما رو به چپ قرار دارد؛ جانوری که به زیستبومهای صحرایی آفریقا ارتباط دارد. ترکیب تصویر این حیوان با نقشهای سنتی و تاریخگذاری میلادی و هجری، پایانبخش مجموعهای است که بخشهای گوناگون طبیعت و فرهنگ الجزایر را در قالب سکه به نمایش میگذارد.
در مجموع، این مجموعه سکه الجزایر تنها مجموعهای از ارزشهای پولی متفاوت نیست؛ بلکه مجموعهای تصویری از تاریخ، طبیعت و فرهنگ این کشور است. تنوع حیوانات، نشانههای باستانشناختی، نقوش سنتی و تفاوت در فناوری ساخت، آن را برای علاقهمندان به کلکسیون سکههای خارجی، سکههای آفریقایی و مجموعههای موضوعی جذاب میکند.