سکه ۵ سنت آفریقای جنوبی که بین سالهای ۱۹۶۵ تا ۱۹۶۹ ضرب شد، یکی از سکههای رایج جمهوری آفریقای جنوبی در دهه ۱۹۶۰ است؛ دورهای که کشور تحت نظام آپارتاید (Apartheid) اداره میشد. این سکه علاوه بر نقش اقتصادی خود، بازتابی از سیاستهای هویتسازی دولت وقت است و امروزه برای علاقهمندان به کلکسیون سکه، تاریخ استعمار آفریقا و سکههای جمهوری آفریقای جنوبی از اهمیت ویژهای برخوردار است.
روی سکه، تصویر «یان فان ریبیک» (Jan van Riebeeck)، دریانورد و مدیر مستعمراتی هلندی، نقش بسته است. او در سال ۱۶۵۲ ایستگاه تأمین آذوقه کمپانی هند شرقی هلند را در دماغه امید نیک (Cape of Good Hope) تأسیس کرد که بعدها به شهر کیپتاون (Cape Town) تبدیل شد. در پیرامون تصویر، نام کشور به زبان آفریکانس (Afrikaans) یعنی «SUID-AFRIKA» و سال ضرب دیده میشود. این طراحی اثر «تامی ساسین» (Tommy Sasseen) است. اگرچه یان فان ریبیک در تاریخ رسمی آفریقای جنوبی بهعنوان بنیانگذار کیپتاون شناخته میشود، امروزه نقش او از منظر تاریخ استعمار و پیامدهای آن نیز مورد بحث و بازنگری قرار گرفته است.
پشت سکه، تصویر «درنای آبی» (Blue Crane – Anthropoides paradiseus) دیده میشود؛ پرندهای که امروزه پرنده ملی آفریقای جنوبی به شمار میرود و نماد زیبایی، وقار و طبیعت این کشور است. در کنار تصویر پرنده، ارزش اسمی «۵ سنت» درج شده است. استفاده از گونههای جانوری بومی بر روی سکههای آفریقای جنوبی، از ویژگیهای شناختهشده مجموعههای پولی این کشور در قرن بیستم محسوب میشود.
این سکه از نیکل خالص ساخته شده و دارای وزن ۲٫۵ گرم، قطر ۱۷٫۳۵ میلیمتر و ضخامت ۱٫۶ میلیمتر است. بر اساس کاتالوگ Standard Catalog of World Coins (KM#67.2)، این سکه از نوع «عادی و در گردش» (Standard Circulation Coin) است و به مناسبت خاصی منتشر نشده است. در سال ۱۹۶۵، همزمان با تغییرات طراحی سکههای آفریقای جنوبی، این نمونه جایگزین نسخههای پیشین شد.
با اصلاح نظام پولی و تغییر مجموعه سکههای آفریقای جنوبی در دهههای بعد، این سکه از چرخه پولی خارج شد و امروزه دیگر اعتبار قانونی ندارد. نمونههای سالم، بهویژه سکههای بدون گردش (UNC)، در میان مجموعهداران سکههای آفریقایی، سکههای دوران آپارتاید و کلکسیونهای موضوعی حیاتوحش از محبوبیت قابل توجهی برخوردار هستند.
اگر به کلکسیون و سرمایهگذاری علاقه دارید، خرید این آیتم میتواند گزینه جذابی باشد. همین حالا آن را به سبد خرید اضافه کنید.