سکه یادبود ۱ دلار استرالیا (1 Dollar) در سال ۲۰۰۳ و به مناسبت صدمین سالگرد حق رأی زنان (100th Anniversary of Women's Suffrage) ضرب شد؛ سکهای که یک رویداد مهم اجتماعی را در قالب پول رایج استرالیا ثبت کرده است.
این مناسبت به یکی از نقاط مهم تاریخ سیاسی و اجتماعی استرالیا اشاره دارد؛ جایی که گسترش حق مشارکت زنان در انتخابات، بخشی از مسیر طولانیتر جامعه برای دستیابی به مشارکت سیاسی گستردهتر بود. به همین دلیل، این سکه برای مجموعهداران تنها یک قطعه یادبود نیست، بلکه سندی کوچک از تحول اجتماعی یک کشور محسوب میشود.
در روی سکه، چهارمین پرتره الیزابت دوم (Elizabeth II) رو به راست دیده میشود. ملکه در این تصویر تاج «دختران بریتانیای کبیر و ایرلند» (Girls of Great Britain and Ireland Tiara) را بر سر دارد و نام استرالیا و سال ۲۰۰۳ نیز در ترکیب طرح قرار گرفته است.
این سکه در دوره سلطنت الیزابت دوم منتشر شد و نمونهای جالب از استفاده پول ملی برای زنده نگه داشتن رویدادهای تاریخی است؛ زیرا ارزش یک سکه یادبود فقط در جنس فلز یا تیراژ آن خلاصه نمیشود و موضوعی که برای ثبت انتخاب شده نیز بخشی از هویت کلکسیونی آن است.
۱ دلار یادبود استرالیا از آلیاژ برنز آلومینیومی (Aluminium bronze) شامل ۹۲ درصد مس، ۶ درصد آلومینیوم و ۲ درصد نیکل ساخته شده است. وزن آن ۹ گرم، قطر ۲۵ میلیمتر و ضخامت آن ۲٫۵ میلیمتر است و لبه دندانهدار و آرایش مدالی دارد.
قرار گرفتن این سکه در گروه سکههای یادبود در گردش، نکته مهمی برای مجموعهداران است؛ زیرا برخلاف بسیاری از اقلام صرفاً یادبودی، این قطعه در ساختار پول رایج استرالیا نیز حضور داشته و همزمان یک پیام تاریخی و اجتماعی را منتقل میکرد.
از منظر مجموعهداری، موضوع حق رأی زنان به این سکه جایگاه روایی ویژهای میدهد. چنین قطعاتی نشان میدهند که سکهها گاهی همچون صفحات کوچکی از تاریخ عمل میکنند و تغییرات اجتماعی، سیاسی و فرهنگی یک جامعه را برای نسلهای بعدی حفظ میکنند.
برای علاقهمندان به سکههای خارجی و سکههای یادبود، این نمونه میتواند انتخابی ارزشمند برای مجموعهای با محوریت تاریخ اجتماعی، استرالیا یا دوران سلطنت الیزابت دوم باشد؛ قطعهای که یکصد سال تحول در مشارکت سیاسی زنان را به زبان تصویر و فلز روایت میکند.