سکه ۳ سنتزیمی پیمونت–ساردینیا (3 Centesimi) با تاریخ ضرب ۱۸۲۶ میلادی، یکی از قطعات جذاب برای علاقهمندان به سکههای قدیمی ایتالیا و تاریخ پولی دولتهای ایتالیایی پیش از شکلگیری ایتالیای متحد است. این سکه در دوره پادشاهی پیمونت–ساردینیا (Kingdom of Piedmont-Sardinia) و در زمان فرمانروایی شارل فلیکس، پادشاه ساردینیا، ضرب شد؛ دورانی که چند دهه پیش از اتحاد سیاسی ایتالیا قرار داشت.
این سکه مسی بخشی از نظام پولی لیرای ساردینیا بود؛ هر لیر به ۱۰۰ سنتزیمی تقسیم میشد و سکه ۳ سنتزیمی نیز از انواع سکههای در گردش روزمره به شمار میآمد. وزن آن حدود ۶ گرم و قطر آن ۲۳ میلیمتر است و امروزه به دلیل ارتباط مستقیم با تاریخ خاندان ساووی، یکی از نمونههای قابل توجه در کلکسیون سکه خارجی و سکههای تاریخی اروپا محسوب میشود.
در یک سوی سکه، نشان سلطنتی خاندان ساووی با سپر تاجدار و عقاب بالگشوده دیده میشود؛ در مرکز عقاب نیز سپر بیضیشکلِ نشان ساووی قرار گرفته و دو شاخه بلوط آن را احاطه کردهاند. این ترکیب از نمادهای سلطنتی، قدرت سیاسی و جایگاه خاندان ساووی را در ساختار سیاسی ایتالیای پیش از وحدت به نمایش میگذارد.
در سوی دیگر، عبارت سهخطی شامل ارزش اسمی ۳ CENTESIMI و سال ۱۸۲۶ در میان حلقهای از برگهای لور دیده میشود. برگ لور از دیرباز نماد پیروزی و افتخار بوده و در کنار کتیبه لاتین نام و عناوین پادشاه، جلوهای رسمی به طراحی این سکه مسی ۱۸۲۶ بخشیده است. لبه سکه نیز ساده است و در نمونههای فهرستشده، نشانههای ضرابخانه برای شناسایی محل ضرب در طراحی آن اهمیت دارند.
از نظر تاریخی، جذابیت این سکه در این است که متعلق به دورهای است که سرزمینهای ایتالیایی هنوز یک کشور متحد نبودند و خاندان ساووی در یکی از مهمترین دولتهای منطقهای ایتالیا حکومت میکرد. تنها چند دهه بعد، روند وحدت ایتالیا (Risorgimento) به یکی از مهمترین تحولات سیاسی اروپا تبدیل شد و پادشاهی پیمونت–ساردینیا نقشی اساسی در این فرایند ایفا کرد.
فرمانروای این سکه، شارل فلیکس (Charles Felix)، از سال ۱۸۲۱ تا ۱۸۳۱ پادشاه ساردینیا بود. بنابراین سکه ۳ سنتزیمی ۱۸۲۶ را میتوان قطعهای از دوره سلطنت او و بخشی از تاریخ خاندان ساووی دانست؛ موضوعی که برای مجموعهدارانی که به سکههای اروپایی قرن نوزدهم، سکههای ایتالیا و تاریخ پیش از اتحاد ایتالیا علاقه دارند، اهمیت ویژهای دارد.
برای یک مجموعهدار، این سکه صرفاً یک قطعه مسی قدیمی نیست؛ بلکه سکهای تاریخی از ایتالیای پیش از وحدت است که در طراحی خود نشان خاندان ساووی، نام پادشاه، ارزش پولی و تاریخ ضرب را کنار هم حفظ کرده است. به همین دلیل، میتواند انتخابی جذاب برای مجموعههای تخصصی سکه خارجی، سکه قدیمی اروپا و سکههای تاریخی ایتالیا باشد.
دوران حکومت: شارل فلیکس (۱۸۲۱–۱۸۳۱)