سکه ۱ ریالی جمهوری اسلامی ایران یکی از نخستین سکه‌های رسمی منتشرشده پس از پیروزی انقلاب اسلامی است که بین سال‌های ۱۳۵۸ تا ۱۳۶۷ (۱۹۷۹ تا ۱۹۸۸ میلادی) توسط بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران ضرب شد. این سکه، کوچک‌ترین ارزش اسمی رایج در سال‌های آغازین جمهوری اسلامی را داشت و نقش مهمی در مبادلات روزمره آن دوران ایفا می‌کرد.

انتشار این سکه بخشی از برنامه جایگزینی تدریجی سکه‌های دوره پهلوی با سکه‌هایی بود که هویت و نمادهای جمهوری اسلامی را به نمایش می‌گذاشتند. به همین دلیل، طراحی آن کاملاً با سکه‌های پیش از انقلاب تفاوت دارد و هیچ‌گونه نماد سلطنتی در آن دیده نمی‌شود.

روی سکه، عبارت «جمهوری اسلامی ایران» در سه سطر در مرکز قرار گرفته و با حلقه‌ای از گل‌های لاله احاطه شده است. گل لاله پس از انقلاب اسلامی به نمادی از ایثار، شهادت و یادبود جان‌باختگان انقلاب تبدیل شد و حضور آن بر روی نخستین سکه‌های جمهوری اسلامی، بیانگر هویت جدید نظام سیاسی کشور بود.

پشت سکه، ارزش اسمی «۱ ریال» در مرکز نقش بسته و در پایین آن سال ضرب دیده می‌شود. در دو سوی ارزش اسمی نیز دو شاخه زیتون و بلوط قرار دارند. شاخه زیتون نماد صلح و آرامش و شاخه بلوط نماد استواری، قدرت و پایداری است. استفاده از این دو نماد، پیام ثبات و دوام نظام جدید را در نخستین سال‌های پس از انقلاب منتقل می‌کرد.

این سکه از آلیاژ مس-نیکل ساخته شده است؛ آلیاژی که به دلیل مقاومت بالا در برابر سایش، برای تولید سکه‌های کم‌ارزش در آن دوران بسیار مناسب بود. با کاهش ارزش پول ملی و تغییر ساختار نظام پولی، سکه‌های یک ریالی به‌تدریج از چرخه مبادلات خارج شدند و امروزه دیگر کاربرد پولی ندارند.  اگرچه این سکه از نظر ارزش اسمی کوچک‌ترین عضو مجموعه سکه‌های جمهوری اسلامی بود، اما از دیدگاه تاریخی اهمیت زیادی دارد؛ زیرا یکی از نخستین سکه‌هایی است که هویت سیاسی و نمادهای رسمی جمهوری اسلامی ایران را به نمایش می‌گذارد.