سکه ۲۰ ریالی جمهوری اسلامی ایران یکی از نخستین سکه‌های استاندارد در گردش پس از پیروزی انقلاب اسلامی است که بین سال‌های ۱۳۵۸ تا ۱۳۶۷ (۱۹۷۹ تا ۱۹۸۸ میلادی) توسط بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران ضرب و وارد چرخه پولی کشور شد. این سکه به همراه سکه‌های ۱، ۲، ۵ و ۱۰ ریالی، نخستین خانواده سکه‌هایی را تشکیل داد که پس از تغییر نظام سیاسی ایران، با نمادها و هویت جدید جمهوری اسلامی طراحی شدند.

برخلاف بسیاری از سکه‌های یادبود این دوره که به مناسبت رویدادهای خاص منتشر شدند، این سکه یک «سکه استاندارد در گردش» بود و هدف اصلی از انتشار آن، تأمین نیاز مبادلات روزمره مردم بود. با این حال، طراحی آن به گونه‌ای انجام شد که مفاهیم و نمادهای جمهوری اسلامی نیز در آن بازتاب پیدا کند.

روی سکه، عبارت «جمهوری اسلامی ایران» در مرکز قرار گرفته و با حلقه‌ای از گل‌های لاله احاطه شده است. گل لاله از نخستین نمادهای رسمی جمهوری اسلامی ایران به شمار می‌رود و در فرهنگ ایرانی، یادآور ایثار، شهادت و فداکاری است. استفاده از این نقش بر روی سکه‌های دهه نخست انقلاب، ادای احترام به جان‌باختگان انقلاب اسلامی و سپس شهدای جنگ ایران و عراق تلقی می‌شد. طراحی ساده اما پرمعنا، این سکه را به یکی از شناخته‌شده‌ترین سکه‌های دهه ۱۳۶۰ تبدیل کرده است.

پشت سکه نیز ارزش اسمی «۲۰ ریال» در مرکز قرار دارد و سال ضرب در پایین آن دیده می‌شود. این بخش نیز با حلقه‌ای از شاخه‌های تزئینی احاطه شده که هماهنگی بصری مناسبی با روی سکه ایجاد کرده است. سادگی طراحی، خوانایی بالا و استحکام نقش‌ها باعث شد این سکه سال‌ها بدون تغییر اساسی در گردش باقی بماند.

این سکه از آلیاژ مس-نیکل ساخته شده است؛ فلزی که به دلیل مقاومت بالا در برابر سایش، زنگ‌زدگی و تغییر رنگ، یکی از رایج‌ترین آلیاژها برای تولید سکه‌های در گردش جهان محسوب می‌شود. وزن نسبتاً زیاد و قطر ۳۱ میلی‌متری آن نیز باعث شده این سکه در میان بزرگ‌ترین سکه‌های رایج جمهوری اسلامی ایران قرار گیرد.

سکه ۲۰ ریالی در سال‌های ابتدایی پس از انقلاب، ارزش خرید قابل توجهی داشت و یکی از پرکاربردترین سکه‌های مبادلات روزانه محسوب می‌شد. اما با افزایش تورم و کاهش ارزش پول ملی، به‌تدریج از چرخه مبادلات کنار رفت و امروزه تنها ارزش تاریخی و کلکسیونی دارد.

از دیدگاه مجموعه‌داری، این سکه یکی از پایه‌های اصلی مجموعه سکه‌های جمهوری اسلامی ایران است. این سکه در سال‌های مختلف ضرب شده و برخی سال‌های ضرب یا گونه‌های قالبی آن برای کلکسیونرها جذابیت بیشتری دارند. همچنین کیفیت بانکی (UNC)، جلای اولیه و نبود آثار گردش، نقش مهمی در ارزش کلکسیونی آن ایفا می‌کند.