سکه یادبود ۵ روبلی ماتناداران ایروان (Matenadaran Yerevan) در سال ۱۹۹۰ در اتحاد جماهیر شوروی منتشر شد؛ اثری که تاریخ پول را با میراث مکتوب ارمنستان پیوند می‌دهد.

ماتناداران، یکی از مهم‌ترین مراکز نگهداری و پژوهش نسخه‌های خطی کهن جهان، در شهر ایروان قرار دارد و گنجینه‌ای ارزشمند از تاریخ، فرهنگ و دانش این منطقه را در خود جای داده است.

در یک سوی این سکه، نشان رسمی اتحاد جماهیر شوروی در کنار ارزش اسمی ۵ روبل و سال ضرب ۱۹۹۰ دیده می‌شود. سوی دیگر، نام ماتناداران و ایروان را به خط سیریلیک نمایش می‌دهد و عدد ۱۹۵۹ نیز بر آن درج شده است؛ سالی که ساختمان کنونی این مرکز به‌عنوان محل نگهداری مجموعه نسخه‌های خطی افتتاح شد.

این سکه از آلیاژ مس و نیکل ساخته شده و با وزن ۱۹٫۸ گرم، قطر ۳۵ میلی‌متر و ضخامت ۲٫۶ میلی‌متر، ابعاد قابل‌توجهی دارد. نوشته تکرارشونده «پنج روبل» روی لبه، از جزئیات شاخص طراحی آن است و می‌تواند هنگام بررسی ویژگی‌های فیزیکی سکه مورد توجه مجموعه‌داران قرار گیرد.

انتشار این یادبود در سال‌های پایانی اتحاد جماهیر شوروی، آن را به بخشی از تاریخ پولی این حکومت تبدیل کرده است. برای علاقه‌مندان به کلکسیون سکه خارجی، این نمونه تنها یک پول قدیمی نیست؛ بلکه یادگاری از پیوند میان تاریخ، هویت فرهنگی و حفاظت از میراث مکتوب قفقاز است. ارزش کلکسیونی آن به اصالت، کیفیت نگهداری و شرایط بازار بستگی دارد.

دوران حکومت: اتحاد جماهیر شوروی (۱۹۲۲ تا ۱۹۹۱)