سکه یادبودی ۱ روبل اتحاد جماهیر شوروی که در سال‌های ۱۹۹۰ و ۱۹۹۱ ضرب شد، به مناسبت پانصدوپنجاهمین سالگرد تولد «علی‌شیر نوایی» (Алишер Навои / Ali-Shir Nava'i) منتشر گردید. این سکه یکی از ارزشمندترین سکه‌های فرهنگی اواخر دوران اتحاد جماهیر شوروی است و به افتخار بزرگ‌ترین شاعر، اندیشمند، سیاستمدار و انسان‌گرای جهان ترک در دوره تیموریان ضرب شد. علی‌شیر نوایی به دلیل جایگاه بی‌بدیل خود در ادبیات ترکی جغتایی و تأثیر عمیق بر فرهنگ آسیای مرکزی، یکی از مهم‌ترین شخصیت‌هایی است که تصویر او بر سکه‌های شوروی نقش بسته است.

روی سکه، نشان رسمی اتحاد جماهیر شوروی (Coat of Arms of the USSR) قرار دارد که از کره زمین، داس و چکش، خوشه‌های گندم، خورشید در حال طلوع و روبان‌های جمهوری‌های عضو اتحاد شوروی تشکیل شده است. در پایین نیز ارزش اسمی «۱ روبل» (1 Rouble) و سال ضرب «۱۹۹۱» دیده می‌شود. این نشان تا فروپاشی اتحاد شوروی، نماد رسمی حکومت و اتحاد جمهوری‌های سوسیالیستی بود.

پشت سکه، پرتره «علی‌شیر نوایی» (۱۴۴۱–۱۵۰۱) نقش بسته است. او شاعر، نویسنده، متفکر، سیاستمدار و وزیر دربار سلطان حسین بایقرا در هرات بود و به عنوان بنیان‌گذار ادبیات کلاسیک زبان ترکی جغتایی شناخته می‌شود. نوایی با آثار ماندگار خود، جایگاه زبان ترکی را در کنار زبان فارسی به سطحی بی‌سابقه رساند و از مهم‌ترین چهره‌های فرهنگی دوره تیموری به شمار می‌رود. در کنار تصویر او، سال‌های تولد و درگذشت و نام وی به زبان روسی درج شده است. طراحی این سکه توسط «الکساندر آناتولیویچ کولودکین» (Александр Анатольевич Колодкин / Alexander Anatolyevich Kolodkin) و «الکساندر واسیلیویچ باکلانوف» (Александр Васильевич Бакланов / Alexander Vasilyevich Baklanov) انجام شده است.

این سکه از آلیاژ مس-نیکل (Copper-Nickel) ساخته شده و دارای وزن ۱۲٫۸ گرم، قطر ۳۱ میلی‌متر و ضخامت ۲٫۳ میلی‌متر است. بر اساس منابع معتبر بین‌المللی از جمله Standard Catalog of World Coins (Y#260)، این سکه از نوع «یادبودی در گردش» (Circulating Commemorative Coin) است؛ یعنی با وجود آنکه به مناسبت بزرگداشت یک شخصیت فرهنگی منتشر شد، به‌طور رسمی وارد چرخه پولی اتحاد جماهیر شوروی نیز گردید.

پس از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی در سال ۱۹۹۱، این سکه از اعتبار قانونی خارج شد. امروزه سکه یادبود علی‌شیر نوایی، علاوه بر ارزش کلکسیونی، برای علاقه‌مندان به ادبیات فارسی و ترکی، تاریخ تیموریان، فرهنگ آسیای مرکزی و شخصیت‌های برجسته جهان اسلام اهمیت ویژه‌ای دارد و یکی از شاخص‌ترین سکه‌های فرهنگی منتشرشده در واپسین سال‌های اتحاد شوروی محسوب می‌شود.

اگر به کلکسیون و سرمایه‌گذاری علاقه دارید، خرید این آیتم می‌تواند گزینه جذابی باشد. همین حالا آن را به سبد خرید اضافه کنید.