سکه یادبود ۱ روبل اتحاد جماهیر شوروی که در سالهای ۱۹۹۰ و ۱۹۹۱ ضرب شد، به مناسبت یکصد و بیست و پنجمین سالگرد تولد «پیوتر نیکلایویچ لبدف» (Пётр Николаевич Лебедев / Pyotr Nikolaevich Lebedev) منتشر شد. این سکه یکی از آخرین مجموعههای یادبودی اتحاد جماهیر شوروی پیش از فروپاشی این کشور است و به یکی از برجستهترین فیزیکدانان روسیه اختصاص دارد. لبدف از پیشگامان فیزیک تجربی بود و نخستین دانشمندی به شمار میرود که فشار نور بر اجسام جامد را بهطور آزمایشگاهی اندازهگیری کرد؛ دستاوردی که بعدها در توسعه فیزیک مدرن، اخترفیزیک و فناوری لیزر اهمیت فراوان یافت.
روی سکه، نشان رسمی اتحاد جماهیر شوروی (Coat of Arms of the USSR) در مرکز قرار گرفته و در پایین، ارزش اسمی «۱ روبل» (1 Rouble) و سال ضرب «۱۹۹۱» دیده میشود. این نشان شامل داس و چکش، کره زمین، خوشههای گندم و خورشید در حال طلوع است و تا پایان عمر اتحاد شوروی، نماد رسمی حکومت و اتحاد جمهوریهای سوسیالیستی محسوب میشد.
پشت سکه، پرتره «پیوتر نیکلایویچ لبدف» (۱۸۶۶–۱۹۱۲) نقش بسته است. لبدف از بنیانگذاران مکتب فیزیک تجربی روسیه بود و پژوهشهای او درباره فشار تابش الکترومغناطیسی، تأییدی تجربی بر پیشبینیهای نظری «جیمز کلرک ماکسول» (James Clerk Maxwell) به شمار میرفت. نام او و سالهای تولد و درگذشتش در کنار تصویر حک شده است. طراحی این سکه توسط «الکساندر آناتولیویچ کولودکین» (Александр Анатольевич Колодкин / Alexander Anatolyevich Kolodkin) انجام شده و حکاکی آن اثر «الکسی الکساندرویچ نوویچکوف» (Алексей Александрович Новичков / Alexey Alexandrovich Novichkov) است.
این سکه از آلیاژ مس-نیکل (Copper-Nickel) ساخته شده و دارای وزن ۱۲٫۸ گرم، قطر ۳۱ میلیمتر و ضخامت ۲٫۳ میلیمتر است. لبه آن صاف بوده و عبارت «ОДИН РУБЛЬ» (یک روبل) بهصورت تکرارشونده بر روی لبه حک شده است. بر اساس کاتالوگهای معتبر بینالمللی مانند Standard Catalog of World Coins (Y#261) و فهرست بانک مرکزی روسیه (CBR#3009-0044)، این سکه از نوع «یادبودی در گردش» (Circulating Commemorative Coin) است؛ یعنی ضمن گرامیداشت یک شخصیت علمی، بهطور رسمی وارد چرخه پولی اتحاد جماهیر شوروی نیز شد.
با فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی در اواخر سال ۱۹۹۱، این سکه نیز از اعتبار قانونی خارج شد. امروزه این اثر نهتنها برای مجموعهداران سکههای شوروی، بلکه برای علاقهمندان به تاریخ علم، فیزیک و چهرههای برجسته علمی جهان نیز ارزش کلکسیونی قابل توجهی دارد و یکی از مهمترین سکههای علمی منتشرشده در سالهای پایانی اتحاد شوروی محسوب میشود.
اگر به کلکسیون و سرمایهگذاری علاقه دارید، خرید این آیتم میتواند گزینه جذابی باشد. همین حالا آن را به سبد خرید اضافه کنید.