بدن زره‌پوش، خارهای بلند و ساختار قطعه‌قطعه این جانور، نخستین چیزی است که در تصویر تمبر جلب توجه می‌کند. موضوع این انتشار، Odontopleura ovata، گونه‌ای از تریلوبیت‌ها است؛ بندپایان دریازی منقرض‌شده‌ای که در دوران دیرینه‌ زیستی در دریاهای زمین زندگی می‌کردند. این فسیل در مجموعه‌ای قرار گرفته که در ۶ فوریه ۱۹۷۳ به معرفی گنجینه‌های دیرینه‌شناسی موزه تاریخ طبیعی برلین اختصاص یافت. تمبر ۷۰ فنیگی، گران‌ارزش‌ترین عضو این مجموعه شش‌قطعه‌ای بود و در کنار پنج تمبر دیگر، گیاهان و جانوران متعلق به دوره‌های زمین‌شناختی گذشته را معرفی می‌کرد.

تریلوبیت‌ها از شاخه بندپایان (Arthropoda) و رده‌ای منقرض‌شده از جانوران دریایی بودند. آن‌ها در دوره کامبرین ظاهر شدند و تا پایان دوره پرمین، یعنی حدود ۲۵۲ میلیون سال پیش، در زیست‌بوم‌های دریایی حضور داشتند. بدن این جانوران از سه بخش اصلی تشکیل می‌شد: سر یا سفالون، بخش میانی یا توراکس و دم یا پیژیدیوم. نام تریلوبیت نیز به همین تقسیم‌بندی طولی بدن اشاره دارد؛ واژه‌ای برگرفته از یونانی که معنای «سه‌لوبی» می‌دهد. پوشش سخت خارجی بدن آن‌ها از مواد معدنی، به‌ویژه کربنات کلسیم، تقویت شده بود و همین اسکلت بیرونی امکان فسیل‌شدن بسیاری از نمونه‌ها را فراهم کرد.

اما Odontopleura ovata صرفاً یک تریلوبیت معمولی نبود. این گونه به خانواده Odontopleuridae تعلق دارد؛ گروهی که بسیاری از اعضای آن با خارهای برجسته و آرایش پیچیده زوائد بدن شناخته می‌شوند. در این گونه، خارهای کناری سر و قطعات سینه، همراه با زوائد بلند بخش انتهایی بدن، ظاهری خاردار و دفاعی پدید می‌آورند. این ساختارها احتمالاً در حفاظت از جانور در برابر شکارچیان و تعامل آن با محیط کف دریا نقش داشته‌اند؛ هرچند تعیین کارکرد دقیق هر خار از روی فسیل به‌تنهایی ممکن نیست.

این گونه به دوره سیلورین تعلق دارد؛ زمانی در حدود ۴۴۴ تا ۴۱۹ میلیون سال پیش که دریاهای کم‌عمق گسترده‌ای بخش‌هایی از قاره‌ها را پوشانده بودند. بر اساس طبقه‌بندی‌های دیرینه‌شناختی، Odontopleura ovata در بازه ونلاک تا گورستیان، یعنی بخش‌هایی از سیلورین میانی و پسین، شناخته شده است. نمونه‌های آن از مناطقی در اروپای مرکزی و شمالی، از جمله لهستان، جمهوری چک، سوئد و بریتانیا گزارش شده‌اند. نام علمی گونه را هاینریش فریدریش امریش (Heinrich Friedrich Emmrich) در سال ۱۸۳۹ معرفی کرد. پژوهش‌های بعدی، از جمله بررسی‌های دیرینه‌شناختی اکارت شرانک (Eckart Schrank) در سال ۱۹۶۹، به شناخت دقیق‌تر این خانواده و نمونه‌های فسیلی آن کمک کردند.

انتخاب این فسیل برای تمبر، پیوندی میان علم دیرینه‌شناسی و فرهنگ عمومی برقرار می‌کند. موزه تاریخ طبیعی برلین، با مجموعه‌های گسترده جانورشناسی، زمین‌شناسی و دیرینه‌شناسی، از مراکز مهم نگهداری و مطالعه تاریخ طبیعی در آلمان است. انتشار این سری در جمهوری دموکراتیک آلمان نشان می‌دهد که تمبر در آن دوره علاوه بر کارکرد پستی و یادبودی، وسیله‌ای برای معرفی دستاوردهای علمی و مجموعه‌های موزه‌ای نیز بود.

طراحی گرهارد فوگت، قالب مربع ۴۱ میلی‌متری و چاپ چندرنگ، فضای مناسبی برای نمایش جزئیات فسیل فراهم کرده است. ارزش اسمی ۷۰ فنیگی، تیراژ یک میلیون و نهصد هزار نسخه و دندانه شانه‌ای ۱۳، مشخصات قابل توجه این انتشار هستند. اعتبار پستی آن نیز در ۲ اکتبر ۱۹۹۰، در آستانه پایان نظام پولی و پستی آلمان شرقی پس از اتحاد دو آلمان، خاتمه یافت.

شما می‌توانید این تمبر را در سبد خرید به آلبوم مجموعه تمبر خود اضافه کنید.